Steeds beter zicht op misstanden binnen advocatuur

Advocaten die meewerken aan het witwassen van drugsgeld of de verdediging van hun cliënten verwaarlozen, gaan niet meer vrijuit. Uit een maandag verschenen rapport blijkt dat de advocatuur steeds beter zicht krijgt op misstanden in eigen kring. Met het rapport hopen de advocaten aan te tonen dat de staat geen commissie hoeft te benoemen om hun werk controleren.

Een groep demonstrerende advocaten op weg naar de Amsterdamse rechtbank. Foto anp

De Orde van Advocaten stelde Rein Jan Hoekstra - gewezen advocaat, topambtenaar en lid van de Raad van State - aan om het toezicht op de advocatuur te onderzoeken. Terwijl de dekens aan het begin van het jaar nog zakten voor hun toezichtsexamen, oordeelt Hoekstra dat ze nu 'richting een 8' gaan. 'De omslag is gemaakt', zegt hij. 'Het is duidelijk waarop wordt toegezien, hoe dat wordt gedaan, en wat de sancties zijn. Dat is een grote sprong voorwaarts.'

Advocateninspectie
De oogst van een jaar toezicht houden? Bij 37 kantoren is onderzoek gedaan naar malversaties: advocaten die zich schuldig maken aan witwassen doordat ze contant worden betaald door criminelen, of die het geld dat verdachten bij hen in beheer gaven gebruiken voor hun eigen levensonderhoud. Ook treden de dekens inmiddels op als een soort advocateninspectie: ze bezochten samen 587 kantoren om te zien of alles naar behoren gaat. Het leidde ertoe dat er advocaten werden aangeklaagd bij de tuchtrechter die anders niet betrapt waren.

De advocaten kwamen in beweging nadat de politiek hen onder vuur nam. Al jaren klinkt de kritiek dat het zelfreinigend vermogen van advocaten te laag is. Dat begon onder minister Donner, die met de gedachte speelde om het verschoningsrecht van advocaten te beknotten - het recht om niet aan de politie te vertellen wat een cliënt in vertrouwen heeft gezegd. Vervolgens diende minister Hirsch Ballin een wetsvoorstel in om advocaten te schorsen die hun beroep veronachtzaamden.

 
Het heeft geen zin om toezicht op toezicht te stapelen. Dat kan er immers toe leiden dat men op elkaar gaat zitten wachten
Rein Jan Hoekstra

Geen invloed overheid
De tweestrijd tussen overheid is pas echt fel sinds staatssecretaris Teeven een college van toezicht voor de advocatuur wil laten benoemen door de minister van Justitie. Het college zou inzicht krijgen in de dossiers van cliënten, die vertrouwelijk zijn. Onaanvaardbaar, vinden de advocaten. De overheid mag geen invloed hebben op de advocaten die ze zo vaak tegenover zich vindt, redeneren ze. En cliënten moeten erop kunnen vertrouwen dat wat ze vertellen geheim blijft.

Met het rapport van Hoekstra proberen de advocaten de overheid buiten de deur te houden. De onafhankelijke rapporteur denkt zelf dat dit kan. 'Alle voorwaarden voor effectief toezicht zijn nu vervuld', zegt hij. 'Het heeft geen zin om toezicht op toezicht te stapelen. Dat kan er immers toe leiden dat men op elkaar gaat zitten wachten.'

Het is de vraag of ook de politiek is overtuigd. D66, steevast aan de zijde van de advocaten, vindt het plan van Teeven nu overbodig. Maar de PvdA wil nog steeds toezicht van buiten, al twijfelt ze of de overheid de toezichthouders moet benoemen.

Staatssecretaris Fred Teeven van Veiligheid en Justitie. Foto anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.