Spaanse griep kwam van varken

De grote griepepidemie van 1918-1919 - die wereldwijd twintig miljoen levens eiste, aanzienlijk meer dan er in de hele Eerste Wereldoorlog aan soldaten en burgers sneuvelden - is veroorzaakt door een virus dat hoogstwaarschijnlijk van varkens op de mens is overgegaan....

Dat stellen vijf onderzoekers van het Pathologisch Instituut van het Amerikaanse leger in Washington in een artikel in Science van 21 maart. Zij onderzochten dunne plakjes longweefsel van 28 Amerikaanse militairen die in 1918 overleden aan (de gevolgen van) wat algemeen als de 'Spaanse griep' wordt aangeduid. De plakjes zijn al die tijd bij het instituut bewaard gebleven, gefixeerd in formaline en paraffine.

Uit één van die plakjes wisten de onderzoekers erfelijk materiaal (RNA) van het griepvirus te isoleren en tot op moleculair-genetisch niveau te karakteriseren.

Het is de eerste maal dat het gelukt is virusmateriaal uit de historische periode van de Spaanse griep in handen te krijgen. Tot dusver moesten griep-onderzoekers het stellen met antistoffen tegen het virus, die uit de vroege jaren dertig stammen. Een Canadees onderzoeksteam is overigens bezig op Spitsbergen de lijken op te graven van zeven mijnwerkers die daar in 1918 aan de Spaanse griep overleden en wier lichamen in de bevroren grond goed bewaard zijn gebleven.

Vergelijking van het genetische materiaal van het nu geïsoleerde virus met alle bekende griepvirusstammen die onder vogels, varkens en mensen hebben gecirculeerd, leidt de Amerikaanse onderzoekers tot de conclusie dat de Spaanse griep werd veroorzaakt door een 'origineel' virus, dat nog het meest verwantschap heeft met de varkens-griepvirussen.

Omdat de 21-jarige soldaat uit wiens longweefsel het virus werd geisoleerd, afkomstig was uit Fort Jackson in de Amerikaanse staat South Carolina, stellen ze voor het 'Spaanse' griepvirus van 1918-1919 officieel om te dopen tot Influenza A/South Carolina/1/18/(H1N1).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden