Somaliland wil asielzoekers terugnemen

Nederland heeft vorige maand een overeenkomst gesloten met de regering van Somaliland voor de terugkeer van afgewezen asielzoekers uit dat land....

Van onze verslaggeefster

Lidy Nicolasen

DEN HAAG

De in Nederland wonende Somaliërs hebben woedend gereageerd. Zij weigerden deze week een ontmoeting met twee Somalilandse ministers die door Nederland naar Den Haag waren gehaald om met de asielzoekers te spreken. De Somaliërs erkennen het bestaan van Somaliland, dat zichzelf onafhankelijk heeft verklaard, niet.

Somaliland ligt in het noordwesten van Somalië. Nederland heeft Somaliland niet erkend, maar dat is, aldus P. van Krieken, werkzaam op het ministerie van Justitie, niet 'relevant' voor het sluiten van een 'welkom thuis-overeenkomst'. Het volkenrecht gebiedt elk land vluchtelingen toegang te verlenen tot de eigen geboortegrond. Als die grond ligt in veilige delen van het land, mogen ze daarnaar toe.

De vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (Unhcr) sluit ook op basis van deze internationale verdragen overeenkomsten met lokale autoriteiten. Somaliland is veilig, aldus Nederland. Vorige maand bezochten Van Krieken en een collega van Buitenlandse Zaken de Somalilandse hoofdstad Hargeisa om met president M. Egal de overeenkomst te sluiten.

Egal onderschreef het 'terugkeer-principe' en de daarin vastgelegde samenwerking met de Nederlandse regering. De regering van Somaliland zou, zo werd ook vastgelegd, de kans moeten krijgen het akkoord in Nederland toe te lichten. Egal stuurde deze week twee ministers naar Nederland en Van Krieken nodigde vertegenwoordigers van Somalische groepen, Unhcr en het terugkeerbureau IOM uit voor een informatiebijeenkomst, dinsdag, in een zaaltje bij het Centraal Station in Den Haag.

Nog voordat de ministers maandag in Nederland uit het vliegtuig stapten, waren er al telefonische contacten met de Somalische groepen. Dinsdag verzamelden zich ongeveer zestig Somalische mannen en vrouwen op het station. Ze weigerden naar het gereserveerde zaaltje te gaan. De ministers kwamen hun hotel evenmin uit. 'Zij niet dus wij ook niet', zegt A. Nur, een asielzoeker uit Somaliland.

'Achteraf kun je zeggen dat we de bijeenkomst beter hadden moeten voorkoken. Het aardige van Somaliërs is dat als je iets met hen wilt bespreken je eerst over die bespreking een bespreking moet voeren', aldus Van Krieken.

Het zaaltje bleef leeg, maar ontmoetingen tussen de ministers en Somaliërs in Nederland waren er wel. Van Krieken: 'Ik denk dat het wel degelijk is gelukt een dialoog tot stand te brengen. Zij hadden onze informatiebijeenkomst niet nodig, ze hebben het op hun eigen manier aangepakt. Het klinkt misschien bizar, maar ik denk wel dat er een doorbraak is gekomen.'

Safety and dignity zijn sleutelwoorden. Nederland geeft iedereen geld mee. Wie vrijwillig in het vliegtuig stapt, krijgt vijftig dollar mee, 400 dollar bij aankomst en 1200 dollar per gezinshoofd voor een nieuw bestaan. Het laatste bedrag krijgt de asielzoeker niet altijd zelf, maar kan worden gestopt in lokale projecten. Wie gedwongen vertrekt, krijgt vijftig dollar en bij aankomst tweehonderd dollar.

Niet bekend

Voor de uitgewezen Somaliërs maakt het niet uit. Ze willen niet terug, zegt Nur. 'Gisteren zijn we op de vlucht gegaan voor de moordenaars. Hoe kun je ons vandaag dan terugsturen? Daar gaat het om. Egal is ook een warlord, net als al die anderen. '

Van Krieken: 'We zijn bezig met een riskant maar belangrijk proces. De asielzoekers zijn wellicht niet geïnteresseerd in een dialoog. Misschien hebben ze gelijk. Maar wij hebben verplichtingen ten opzichte van de Nederlandse gemeenschap die in goed overleg heeft besloten dat ze naar huis moeten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden