Smeergeld, wapendeals, foute vrienden: bedreigingen voor 'burger' Sarkozy

Over ongeveer een week, op 15 mei, zal de nieuwe president van Frankrijk, François Hollande, officieel geïnstalleerd worden. Op die dag begint niet alleen voor Hollande een heel nieuw hoofdstuk, ook voor uittredend president Nicolas Sarkozy staat een roerige tijd te wachten. Hij verliest dan namelijk zijn immuniteit die bij het ambt hoorde.

Nicolas Sarkozy.Beeld ANP

Om precies te zijn wordt Sarkozy op de kop af één maand na de inauguratie weer een 'gewone' burger. Een leven in de anonimiteit, waarin Sarkozy naar eigen zeggen weer 'Fransman onder de Fransen' wil worden.

Maar de politicus kan zich voorbereiden op alles behalve een kalme periode. Daarvoor liggen er nog te veel juridische zaken op de plank waarin zijn naam prominent opduikt. En eens de presidentiële immuniteit is opgeheven, staat de onderzoekers niets meer in de weg om achter hun doelwit aan te gaan. Een overzicht van de belangrijkste zaken.

Bettencourt
De zaak-Bettencourt hield maandenlang heel Frankrijk in zijn greep. De hoofdrolspelers waren dan ook niet de minsten. Enerzijds was daar Liliane Bettencourt, 'de rijkste vrouw van Frankrijk' en erfgename van het L'Oréal-imperium. Aan de andere kant was daar president Sarkozy zelf, die werd beschuldigd van het aannemen van illegale donaties voor de kas van zijn partij UMP tijdens de verkiezingen in 2007. In dat jaar nam Sarkozy het op tegen zittend president Jacques Chirac.

De geruchten bleken hardnekkig. Zeker toen het magazine Le Parisien een artikel met foto publiceerde dat bewees dat Sarkozy aanwezig was geweest bij minstens één avond waarbij Bettencourt geld gestort zou hebben. Dat deed ze via Eric Woerth, de penningmeester van de partij en vertrouweling van Sarkozy.

Sarkozy ontkende altijd op de bewuste avond te zijn geweest. De foto in Le Parisien toont hem echter wanneer hij en Woerth restaurant Le Bristol verlaten, locatie waar de beruchte bijeenkomst van ultrarijke partijsponsors werd gehouden.

Toch kon Sarkozy nooit direct ondervraagd worden over de kwestie, laat staan vervolgd, wegens zijn immuniteit als president. Eric Woerth zou in 2010 zijn verschillende functies neerleggen. Tegen hem loopt ook een juridisch onderzoek.

Liliane Bettencourt, de 'rijkste vrouw van Frankrijk'.Beeld getty

Karachi
Een andere smeergeld-affaire waarin Sarkozy's naam opduikt, dateert van 1994. Sarkozy was toen minister van Begroting en woordvoerder voor de presidentiële campagne van toenmalig premier Edouard Balladur. Sarkozy zou voor zijn kandidaat een bijzonder louche praktijk hebben opgezet via verkoop van wapens aan Pakistan en Saoudi-Arabië. De verkoop op zich was legaal, maar Sarkozy zou een systeem hebben opgezet waarmee het geld via allerlei tussenpersonen werd weggesluisd naar Luxemburg. Geld dat vervolgens gebruikt zou worden in de campagne van Balladur. In 2010 startte in Luxemburg een onderzoek naar de affaire.

Rechercheurs concludeerden dat, wanneer Sarkozy geen immuniteit genoten had, hij zich voor de rechter zou moeten verantwoorden voor de bewijzen die de politie in de zaak aantrof.

De affaire kreeg overigens een gewelddadig staartje toen in 2002 elf Franse ingenieurs bij een aanslag in Pakistan omkwamen. Hun nabestaanden beweren dat de aanslag werd gepleegd omdat Sarkozy plots was gestopt met het betalen van smeergeld voor de wapendeals. Reden? Balladur verloor de campagne aan zijn rivaal Jacques Chirac. En Sarkozy daardoor zijn ministeriële immuniteit.

Campagneposter van Sarkozy is beklad met onder andere 'Karachi', verwijzend naar het politieke schandaal.Beeld afp

Kaddafi
De meest recente beschuldiging aan het adres van Sarkozy, komt uit Libië. Volgens de Franse nieuwssite Mediapart ontving Sarkozy in 2006 geld van de Libische dictator Muammar Kaddafi om zijn campagnekas voor het verkiezingsjaar 2007 te spekken. In ruil voor circa 50 miljoen euro zou Kaddafi gehoopt hebben dat de mogelijk nieuwe president goed was voor talloze toekomstige (wapen-)deals. De onthulling kwam midden in de presidentiële campagne, en was desastreus voor Sarkozy.

Sarkozy verdedigde zich door Mediapart aan te klagen voor smaad, en door in verschillende media onvermoeibaar de kiezer eraan te herinneren dat hij er, samen met de NAVO, verantwoordelijk voor was geweest dat Kaddafi ten val werd gebracht. Mediapart heeft op zijn beurt de president voor laster aangeklaagd.

Tot zover heeft Sarkozy zich altijd kunnen redden, en werden de beschuldigingen afgewend op stromannen en bijfiguren. Maar zonder gevolgen zullen deze affaires stuk voor stuk niet blijven, hoewel er waarschijnlijk een tijd over heen zal gaan, voor Sarkozy daadwerkelijk in het beklaagdenbankje zit. Maar dat er onderzoeken naar de president komen, is onvermijdelijk. Wordt vervolgd vanaf 15 juni.

Kaddafi wordt in 2007 door Sarkozy op het Elysée ontvangen.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden