Smaakvolle eland uit China

Anne-Claire Petit staat aan het hoofd van een klein imperium van gehaakte beesten. ‘Voor jongens mag roze helemaal niet, zelfs niet in een streepje.’ Door Milou van Rossum..

‘Waarom maak je geen dino’s?’, vroeg iemand laatst. ‘Kinderen zijn toch dol op dino’s?’

Maar een dino is zo lastig te vertalen naar haakwerk. Net zoals een krokodil, of een ooievaar – die heeft ze pas geleden geprobeerd. ‘Hij kwam er niet goed uit. Het heeft toch met aaibaarheid, met schattigheid te maken wat ik doe.’

Elk halfjaar weer onderzoekt Anne-Claire Petit (44, niet van Franse afkomst) welke dieren ze kan opnemen in haar collectie gehaakt speelgoed. Ze kijkt naar oude kinderseries, ouderwetse ansichtkaarten met aangeklede dieren, dierenboeken en ze bezoekt natuurhistorische musea.

De eland, die haalde het. Het konijn en de haas ook. Een teckel en de hond uit kinderserie De Boefjes. De aap met heel lange ledematen, al jaren een van haar bestsellers. En uiteraard de beer. Dat was de eerste, daarmee begon ze zes jaar geleden haar kindermerk.

Inmiddels heeft ze meer dan 150 producten. Beesten dus, niet alleen als knuffel, maar ook in de vorm van een muziekdoos, een spaarpot of als kerstboomdecoratie. En dan zijn er nog kussens, vaasjes met bloemen, autootjes, een rammelaar, en nog tientallen andere dingen, allemaal gehaakt op een enkele gebreide of genaaide uitzondering na.

Vanuit haar met speelgoed overladen atelier in De Pijp heeft Anne-Claire Petit een klein cadeau-imperium opgebouwd. In 32 landen wordt haar merk verkocht, en niet alleen in kinderwinkels. Ook designwinkels, museumwinkels en chique warenhuizen als Barneys New York kopen het in.

‘Het ziet er verantwoord uit en het is ook nog verantwoord en helemaal met de hand gemaakt’, zegt Janna Hallink van design- en accessoireswinkel Jan in Amsterdam, waar de spullen van Petit ‘heel goed’ lopen. ‘Het is het soort speelgoed dat bepaalde ouders graag in de kinderkamer zien staan. Volwassenen schaffen het ook voor zichzelf aan; de teckel wordt vaak gekocht door eigenaars van teckels. Ik weet niet af het nou ook altijd meteen het lievelingsspeelgoed van kinderen is. Van een ander merk verkoop ik een synthetisch konijn, en daar komen ouders echt voor terug. Dat gebeurt bij de spullen van Anne-Claire Petit eigenlijk alleen met de aap.’

Petit zelf krijgt geregeld foto’s opgestuurd van slapende baby's met haar knuffels. ‘Als mijn dieren alleen door volwassenen leuk werd gevonden, zouden het geen kinderproducten meer zijn’, zegt ze. ‘Dan zou het met mijn merk gauw afgelopen zijn.’

Aan alle artikelen van Anne-Claire Petit is tegenwoordig een piepklein boekje bevestigd. Daarin staan foto’s van Ti Songli, een van de ongeveer 800 Noord-Chinese boerinnen die Petit aan het werk houdt. Als ze niet bezig zijn met de maïsteelt, haken ze voor haar.

Ti Songli is gefotografeerd terwijl ze aan het werk is, op het schoolplein haar dochter knuffelt, naast haar eveneens hakende buurvrouwen. Petit wil zo laten zien dat al haar producten handgemaakt zijn. ‘Dat geeft ze een extra waarde en het verklaart meteen waarom ze niet goedkoop zijn. Bovendien zie je zo dat de vrouwen thuis werken. Bij China denken veel mensen aan vieze fabrieken en slechte omstandigheden.’

Nee, zegt ze stellig, de kinderen doen niet mee. ‘Chinezen mogen nog steeds maar één kind hebben, die gaan gewoon naar school, die moeten een goede opleiding krijgen. En het is ingewikkeld hoor, haken, dat moet je leren, dat kan een klein kind echt niet zomaar.’

Zelf haakte ze op haar achtste haar eerste pannenlap; op de lagere school in Nijmegen kreeg ze nog ouderwets handwerkles. Op woensdagmiddag bekwaamde ze zich in batikken, boetseren en naaien. En als 13-jarige breide ze een paar ‘behoorlijk moeilijke’ Peruaanse sokken voor zichzelf. ‘Eigenlijk ben ik altijd met textiel en kleuren bezig geweest.’

Nadat ze was afgestudeerd aan de afdeling textiel van de Academie voor Industriële Vormgeving in Eindhoven, de tegenwoordige Design Academy, ging ze voor modemerk Esprit werken. Ze ontwierp shawltjes, sjaals en het soort gedecoreerde sokken dat haar eigen zoons van 9 en 6 jaar niet mogen dragen. Na vier jaar vond ze het welletjes en begon ze voor zichzelf.

Ze ziet nog wel eens ‘zo’n architectentype’ rondlopen met de donkerblauwe Anne-Claire Petitsjaal met geborduurde witte ruit. Een kleine tien jaar had ze succes met haar accessoires, maar eind jaren negentig, toen logo’s en dure merken de toon zetten, kreeg ze het moeilijk. Het in zestien landen verkochte succesmerk werd ‘liefdewerk oud papier’ – tijd om de blik te verruimen.

Door een van de Chinese vrouwen die hoedjes en tasjes voor haar maakten, liet ze een kussen en een poef haken. ‘Toen bedacht ik al vrij snel dat het misschien ook leuk was een knuffel erbij te doen.’

Het nieuwe assortiment was al snel zo’n succes dat ze zich gedwongen voelde een keuze te maken. ‘Je kunt niet tegelijk en mode en interieurspullen doen. Het zijn totaal gescheiden circuits. En de interieur- en kinderwereld is heel aangenaam, er zit minder druk op. In de mode moet je elk seizoen weer je plek bevechten.’

Ja, het is waar, haar oudste zoon was al geboren toen ze zich op het speelgoed stortte. ‘Dat heb ik me later ook gerealiseerd. Natúúrlijk ga je anders naar kinderspullen kijken als je moeder bent.’

Maar het is niet zo dat ze de overstap maakte omdat ze moeder werd. ‘In de kinderwereld heb je relatief veel amateurmensen, van die vrouwen die met een rekje met een paar kleertjes eraan op een beurs gaan staan. Ik zal zelf best eens hebben getelefoneerd met een huilende baby op de achtergrond, maar ik zie het allemaal wel in een groter perspectief, ik maak het niet als consument. En mijn zoons zijn allang geen baby’s meer, maar ik maak nog steeds dingen voor baby’s. En ik zie ook heel goed wat leuk is voor meisjes.’

Niettemin kwam ‘de kracht van roze’ als een verrassing. ‘Als je iets voor meisjes maakt en het is roze, verkoopt het sowieso. En voor jongens mag het weer helemaal niet, zelfs niet in een streepje. Kleur luistert heel nauw voor kinderen, dat heb ik gaandeweg echt moeten ontdekken. Donkerblauw, dat ik heel mooi vind, is niet commercieel voor kinderen, veel te koel. Lichtblauw kan weer wel. En geel, maar daar houd ik niet van.’

Slechts één pop maakte ze, of liever gezegd: een poppenstel, een blanke man met een zwarte vrouw, allebei gestoken in traditionele Hollandse dracht, hoewel ook zij een bróek droeg. Een vrolijke knipoog naar het nieuwe Nederland, die overigens ‘heel moeilijk lag in Duitsland’. Na twee jaar verdwenen de gehaakte boer en boerin ook in Nederland uit de winkels. ‘Zoiets is op gegeven moment op. Maar ik wil zeker weer poppen gaan doen.’

Ook zonder poppen wordt de collectie almaar breder. Behalve beesten en ander speelgoed zijn er nu ook sokken, rompertjes, truien, vesten (alleen in babymaat 68, ‘anders krijg je een kinderkledingcollectie’), kindertasjes en gehaakte bikini’s voor 2- en 4-jarigen. Ze heeft een speciale lijn, Anne-Claire Petit Luxe, gemaakt van kasjmier en in zachtere kleuren dan de gewone lijn. Die doet het vooral in Frankrijk, Italië en Spanje, ‘de klassieke landen’, erg goed.

Ze maakt, deels op verzoek, steeds meer spullen voor volwassenen: uitbundige iPodhoesjes, laptoptasjes, eierwarmers, placemats en kussens, en ze is druk doende met de ontwikkeling van hondenaccessoires. Op haar tafel liggen de eerste proefjes: simpele, met noppen versierde hondenriemen, gehaakt uit polyesterdraad, en dus ijzersterk. Een paar gehaakte honden hebben een miniversie om hun nek gekregen.

‘Zulke nieuwe dingen houden het fris voor mezelf’, zegt ze. ‘Maar ik moet me wel beheersen. Je denkt al snel: oh, dit is leuk en dat ook, en doe d’r meteen nog maar een bootje bij. Het moet een beetje overzichtelijk blijven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden