Slachtoffers misbruik willen af van 'verjaring'

De Tweede Kamer bekijkt of daders van seksueel misbruik in de rooms-katholieke kerk alsnog vervolgd kunnen worden, ook al is de verjaringstermijn verstreken. Aanleiding is een rechtszaak die drie slachtoffers hebben aangespannen tegen de Staat der Nederlanden.

Aartsbisschop Wim Eijk Beeld anp

Ze willen aanpassing van de wetgeving opdat verjaring van de strafbare feiten ongedaan wordt gemaakt. Politieke partijen reageerden dit weekeinde welwillend, geschokt als ze zijn door de omvang van het misbruik. Maar Kamerleden voorzien ook juridische complicaties.

Wetsvoorstel
Bij de Kamer ligt een wetsvoorstel van minister Opstelten (VVD, Veiligheid en Justitie) om de verjaringstermijn voor ernstige delicten aan te passen. Hierdoor kunnen ook zedenmisdrijven tegen kinderen in de toekomst niet meer verjaren.

Maar de bewindsman waarschuwt dat 'reeds verjaarde feiten niet - en met terugwerkende kracht - alsnog vervolgbaar worden'. Dat zou een inbreuk zijn op het beginsel van rechtszekerheid, en strijdig met het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens.
Politici reageerden ontevreden op de reacties vanuit de rooms-katholieke kerk op de conclusies van de commissie-Deetman.

Discussie
De fractieleiders Stef Blok (VVD) en Emile Roemer (SP) zeiden zondag in het tv-programma Buitenhof een discussie te willen over de verjaringstermijn. PvdA-Kamerlid Khadija Arib wil een debat met Opstelten na het kerstreces. 'Het mag niet gebeuren dat daders vrij rondlopen. Strafvervolging is een onderdeel van de genoegdoening waarop de slachtoffers recht hebben.' PVV-Kamerlid Hero Brinkman bestempelde het misbruik als 'een misdaad tegen de menselijkheid' - een delict dat niet verjaart.

Advocaat Anneke Bierenbroodspot, die de drie slachtoffers bijstaat, is blij met de reacties van de Kamerleden. Zij zegt dat er slechts een kleine wetswijziging nodig is om de daders aan te pakken. Het gaat om aanpassing van de wet die ook wordt gebruikt om oorlogsmisdadigers te vervolgen. 'Deze is ook van toepassing op situaties waarbij stelselmatig en op grote schaal sprake was van verkrachting.'

De vervolging van de daders is niet het enige dat ze ter discussie wil stellen. De rooms-katholieke kerk gaf al eerder te kennen dat de kerk bereid is om schadevergoedingen tot maximaal 100 duizend euro te betalen. 'Ik heb een cliënt die twee jaar lang elke woensdag en elk weekend verkracht werd. Voor de schade die hem in 1960 is aangedaan krijgt hij in feite 2.700 euro, plus 50 jaar lang de wettelijke rente. Ik kan me niet voorstellen dat dat eerlijk is voor iemand die voor zijn leven beschadigd is.'

Conclusies
Vrijdag werden de conclusies van de commissie gepresenteerd. Daaruit bleek enkele tienduizenden kinderen in de periode tussen 1945 en 2010 in meer of mindere mate misbruikt zijn in een katholieke instelling. Van de daders is het overgrote deel overleden, 105 van hen leven nog.

Het rapport maakte emotionele reacties los bij de slachtoffers. Op een besloten bijeenkomst in Utrecht kwamen zaterdag meer dan driehonderd mensen bijeen om met Deetman te praten. 'Dankzij dit rapport hoeven slachtoffers zich niet meer te verdedigen over wat ze is aangedaan. Maar het neemt al het verdriet en de pijn niet weg', zegt Guido Klabbers, namens slachtofferorganisatie Klokk. Hij vindt dat het rapport slechts het begin is. Klokk hoopt op een discussie over de rol van de overheid. 'Hoe alert is de overheid geweest?' Bovendien wil hij nog verder onderzoek naar het misbruik door nonnen. 'Wij krijgen ook veel verhalen binnen van vrouwen die misbruikt of mishandeld zijn door nonnen. Deze groep moet beter in kaart worden gebracht.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden