Serieus bierbrouwen? koop dan een brouwerij in China

Dat het hard gaat met de stoere, ambachtelijke bierbrouwers is niet nieuw. Wel dat ze steeds vaker complete brouwinstallaties uit China importeren.

Jasper Langbroek van Kompaan Bier in Den Haag inspecteert het brouwproces Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Jasper Langbroek en Jeroen Ditmarsch (beiden 35) begonnen enkele jaren geleden als hobby met het maken van bier, dromend van hun eigen brouwerij met proeflokaal. Eind vorig jaar importeerden de oprichters van Kompaan Bier in Den Haag uit China een eigen maischketel, filterkuip, kookketel en wirlpool, plus een batterij vergistingstanks. Zaterdagavond is de feestelijke opening en het belooft razend druk te worden.

Dat de jonge biermakers in de lift zaten, wisten we al. Maar dat het zó razendsnel gaat dat ze complete, professionele brouwinstallaties uit China laten verschepen, nog niet. Het aantal jonge brouwerijen met een professionele brouwinstallatie is tussen 2014 en 2016 gegroeid van 70 naar 116.

De volgende bestellingen worden binnenkort uit China verscheept. Een installatie die in Europa drie ton kost, krijg je daar voor de helft. In Utrecht wordt bij vandeStreek bier een complete brouwerij verwacht. Ook brouwerij Wispe, die dit voorjaar in de Laurentiuskerk van Weesp een proeflokaal met productieruimte opent, koopt in China alle apparatuur.

'Het brouwen duurt 9 tot 10 uur. Per brouwsel kunnen we voortaan 30 hectoliter, ofwel 3.000 liter maken', zegt Ditmarsch van Kompaan. De brouwketels heten Draak 1 en Draak 2, zo bleek nadat hij de Chinese karakters door Google had laten vertalen. Iets verderop staan verticale tanks voor het vergisten. 'Na een week of vijf kunnen we het bier zelf bottelen of afvullen op fusten.' Kompaan kan 2.200 flessen per uur bottelen.

De laatste jaren is het hard gegaan met de 'craft beer revolution' in Nederland. Die draait om goede bieren met bijzondere smaken, van hoppige India Pale Ales (IPA's) tot rokerige porters, van zware Imperial Russian Stouts tot onconventionele bieren met wilde gisting.

Huurbrouwers

De meeste brouwers beginnen in de garage of keuken en worden vervolgens 'huurbrouwers': ze kopen capaciteit in bij grotere brouwerijen. De moeilijkste stap is de financiering van eigen ketels. 'Onze ambitie was altijd om serieus te groeien', zegt Ditmarsch. 'Als je van bier wil leven, moet je volume maken.' Inmiddels werken in de brouwerij en de aanpalende brewpub op bedrijventerrein de Binckhorst een man of zeventien.

Het succes van Kompaan staat model voor een generatie jonge collega's. Inmiddels telt Nederland 436 brouwerijen. Daarvan hebben zich 175 aangesloten bij brancheorganisatie Craft, voorheen Klein Brouwerij Collectief.' De groei van onze sector is onstuimig', zegt Jitze Vellenga, verenigingsmanager van Craft en mede-eigenaar van brouwerij Wispe in Weesp. Waren de Craft-brouwers in 2014 nog goed voor een productie van 45.874 hectoliter, in 2016 was dat 128.710 hectoliter, een groei van 180 procent. De gemiddelde omzet steeg in die twee jaar met 12 procent tot 377.503 euro. Samen zijn de Craft-leden goed voor 736 voltijdsbanen.

Jeroen Ditmarsch van Kompaan Bier Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Kleine brouwers worden groot

'Meer dan de helft van onze leden bestaat pas vier jaar of korter', aldus Vellenga. 'Wij verenigen onafhankelijke craftbrouwerijen waarvan minimaal 75 procent van de aandelen in eigen beheer zijn. De grote brouwers kijken met belangstelling naar de craft-brouwers.'

Zo is de Amsterdamse brouwerij het 'IJ, een pionier uit 1985, deels in handen gekomen van het Belgische Duvel-Moortgat. Brouwerij De Molen in Bodegraven, een voorbeeld voor menig kleinere branchegenoot, is sinds vorig jaar voor 35 procent eigendom van Bavaria. Dat kleine brouwers groot kunnen worden, bewijst ook de Texelse Bierbrouwerij, aangesloten bij Nederlandse Brouwers. De tien leden van deze koepel (met onder meer Heineken, Grolsch en Bavaria) heeft 95 procent marktaandeel.

'Ik ben twee keer naar China geweest om de installatie te testen', zegt Jeroen Ditmarsch van Kompaan. De financiering van de brouwerij, ongeveer 1 miljoen euro, is rondgekomen met eigen geld, een private investeerder en een bank. 'Vier maanden geleden is de installatie neergezet, sinds een maand of twee maken we ons bier helemaal zelf. We hebben het contract als huurbrouwer opgezegd.'

Met crowdfunding is ook de aangrenzende brewpub ingericht - de financiers van het proeflokaal krijgen een rendement van 4 procent. Zeecontainers dienen als industrieel decor. In een ervan, achter de bar, zijn twintig tappunten aangebracht. Kompaan tapt er onder meer zijn Bondgenoot (5,2 procent alcohol), Vrijbuiter (7,1 procent) en Badgast (5,7 procent), naast bier van bevriende brouwers.

Twee grote ramen bieden uitzicht op de fonkelnieuwe installatie - want het gaat om de belevenis. In de vergistingsvat zit het jongste bier van Kompaan: 'Joey Greenhorn'. 'Je moet blijven vernieuwen', zegt Ditmarsch. 'Dat is het plezier, en dan verwachten onze klanten.'

Raakt de markt van de ambachtelijke bieren al verzadigd? In de VS heeft het craft beer een marktaandeel van 15 procent; in Nederland is dat hoogstens 2 tot 3 procent. 'Onze leden hebben 1 procent van de Nederlandse biermarkt. Dat laat zien hoe klein we nog zijn, ondanks de forse groei', zegt Jitze Vellenga van de brancheorganisatie.

Kompaan Bondgenoot

Bierwalhalla

De Nederlandse craft-brouwers kijken dan ook jaloers naar Portland. Die stad in het Amerikaanse Oregon telt op 600 duizend inwoners 91 brouwerijen - 70 procent van alle gedronken bier is er afkomstig van craft-brouwers. Vellenga: 'Dat is het bierwalhalla. De les uit Portland is dat je niet bang hoeft te zijn voor concurrenten. Daar zeggen ze dat elke wijk een brouwerij kan dragen. Je versterkt elkaar.'

In Amsterdam en Utrecht gaat het ook hard met brouwers en brewpubs. In Den Haag is Kompaan voorlopig nog heer en meester. In een kozijn tussen pub en brouwerij staan drie ketels van elk vijftig liter. Hierin maakten Jasper Langbroek en Jeroen Ditmarsch een paar jaren geleden nog hun bier. 'We waren toen net het hobbyisme voorbij', zegt Ditmarsch. 'Nu is het definitief een museumstuk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden