Seksmail Jan Ritsema (2)

Seksmail met regisseur Jan Ritsema (2): ‘Wat ben ik blij met de bevrijding van mezelf’

Wekelijks mailt of appt Arnon Grunberg met mensen over seks en aanverwante zaken. Deze week met regisseur Jan Ritsema (2).

Jan

Lieve Arnon,

Jij vraagt of de lust om te jagen een grote vervanging van moederliefde is?

Ja, ik suggereerde een mogelijke relatie tussen het overlijden (misschien past het meer romantische en vage ‘heengaan’ je beter) van mijn moeder en een onbedwingbare behoefte aan le sexe opposé. Alleen is dat niet ter vervanging van moederliefde, maar uit moedersnood. Hongersnood is toch ook iets anders dan hongerliefde?

Ik zou dat gebrek aan een moeder nooit aanwenden als verzachtende omstandigheid voor het agressieve jagen. Toen ik op mijn vingers werd getikt voor het ongevraagd versieren van vrouwen, duurde het een tijdje voor het kwartje viel. Vóór ik doorhad dat iemand ‘versieren’ niet gewoon was en er maar gewoon bij hoorde, want jongens en meisjes doen zulke dingen nou eenmaal. Vóór ik doorhad dat dat spelletje wel van een overheersend mannetjesego kwam. Vóór ik doorhad dat ik de ander wel dwong om ‘nee’ te zeggen, hoewel ik altijd stopte als iemand dat aangaf, maar toch. En vóór ik doorhad dat ik zulk vrolijk maar opdringerig gedrag nooit bij jongens vertoonde. Ik had het geluk door vrouwelijke vrienden omringd te zijn die vasthoudend waren, het conflict niet schuwden en toch ook geduld hadden. Wat ben ik blij met de bevrijding van mezelf.

En jagen en doodsdrift. Jagen is op iets schieten. Op iets schieten doe je om het object waarop geschoten wordt uit te schakelen. Jagen is de drift om iets uit te schakelen. Misschien is seks het spel van het uitschakelen.

Maar seks is ook een kans hoor, leuk en innig en aangenaam. Het is de kans om met een ander uit te vinden hoe alleen júllie het doen. Ik heb de neiging te zeggen dat het mooi en goed is wanneer je merkt dat je jezelf met een nieuwe partner andere dingen ziet doen. Die openheid vind ik goud waard.

Arnon

Moedersnood is een prachtig woord. De doodsdrift zit in ons, die valt niet uit te schakelen. Mooi wat je over #MeToo schrijft, je bent op je vingers getikt en je hebt de tik geaccepteerd. Dat is uitzonderlijk.

Toch denk ik dat in het sociale verkeer - de vrije markt die het sociale verkeer is - iedereen zich aan iedereen moet mogen aanbieden. Je moet je misschien niet aanbieden als jager, maar als Jezus Christus aan het kruis. Als de ander ‘nee’ zegt kun je antwoorden: ‘Geen probleem, mijn koninkrijk zal komen en het is er ook voor jou.’

Lieve Jan, we kennen elkaar circa dertig jaar. Jij spreekt over openheid omdat je een idealist bent, ik heb me altijd tegen je idealisme verweerd.

Ondanks jezelf kun je de ander zien en lief zijn voor de ander. Dan mag je ook wel voor jager spelen.

Jan

Daar ben je altijd goed in geweest. Je verkleden. Of moet ik zeggen ‘onderduiken’? Je hult je in het gedachtengoed van een voorganger van een nieuwtestamentisch geloof die de taal van liefde, vertrouwen en onbaatzuchtigheid preekt, terwijl dat wat jij doet, hier, zo oudtestamentisch is als de pest: oog om oog. Ik verwijt je romantisme, jij mij idealisme. En waar jij nu zo goed in bent is de kruisstelling. Ik ben opgegroeid als een christenjongen, jij als een joodse jongen. Dat je die omkeringen maakt heeft veel met seks en wellicht ook erotiek te maken. Vroeger, in de tijd van Edward Albee en Harold Pinter, sprak een echtpaar af dat hij ’s ochtends vroeg uit bed stapt, zich verkleedt als melkman en aanbelt. En zij vervolgens de deur opent en de melkman – die toen nog aan de deur kwam, maar dat is ook al lang verleden tijd – versiert. Die vitaliteit, kom daar nog maar eens om. Alles wat hier gezegd is had ook anders gezegd kunnen worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.