Seksmail Arnon Grunberg

Seksmail met kunstenaar Elisa Pesapane: ‘Is liefde straf voor seks of seks straf voor liefde?’

Wekelijks mailt (of appt) Arnon Grunberg met mensen over seks. Deze week kunstenaar Elisa Pesapane. 

Elisa:
Lieve Arnon,

Ik liep net tandenpoetsend langs een grote reproductie van Picasso’s Guernica in het Romeins appartement waar ik verblijf en moest denken aan het citaat van Kafka ‘liefde is de straf voor seks’.

Arnon:
Lieve Elisa,

Dit is zo grappig. Kafka schreef namelijk dat seks de straf was voor liefde. Precies andersom dus. Wat denk jij, is liefde straf voor seks of seks straf voor liefde?

Elisa:
Kijk eens aan, het citaat dat ik al jaren aanhaal, blijkt een freudiaanse verspreking! Zo geef ik indirect ook antwoord op je vraag, voorlopig hou ik het bij ‘liefde is de straf voor seks’.

We hebben allemaal vele gezichten en die hebben allen honger. Dus misschien is het verstandig om de kanten die je in jezelf verwaarloost zo af en toe ook eens een hapje toe te werpen. Een boze mannenhaatster zou wellicht gebaat kunnen bij het af en toe billenkoek krijgen van een gespierde alfaman.

Arnon:
In een brief aan Milena schrijft Kafka dat hij niets dan angst is, een aangrijpend citaat. Goede seks is zo angstaanjagend als de dood zonder daarmee in de gemeenplaats te vervallen dat het orgasme een kleine dood is. Kafka vreesde seks misschien nog meer dan liefde en God mag weten dat hij de liefde behoorlijk vreesde. Terecht, niets is zo angstaanjagend als iemand die veel van je houdt. Volgens mij kun jij seks en liefde redelijk goed scheiden? Heb je de beste seks met mensen van wie je eigenlijk niet houdt?

Elisa:
Nu klink je net als mijn moeder, die zegt altijd dat ik meer een man ben in een vrouwenlichaam. Liefde plus goede seks is een cadeautje wat je maar heel soms krijgt. Seks is daarnaast een niet te onderschatten manier om stress te ontladen. Volgens mij kun je seks met iemand waarvan je niet houdt het beste vergelijken met het feit dat het soms makkelijker is een geheim te delen met iemand die je niet kent om zo je ergste schaamte- en schuldgevoelens achterwege te laten. Ik ben opgegroeid in een gezin waarin de erfenis van de Tweede Wereldoorlog zeer aanwezig was. Een van de eerste voorstellingen van de dood die ik als kind had, waren de nazi’s. En mijn beste minnaars bijna altijd grote blonde ariërs die met een uniform niet hadden misstaan op een foto uit 1945. Hoe zit het met jouw schaamte?

Elisa Pesapane.

Arnon:
Wat is de kern van schaamte? Connie Palmen zei recent dat schaamte een verlangen naar straf is, ik parafraseer. Ik zou zeggen, je schaamt je voor datgene wat je als je tekort ervaart. Ik schaam me nooit voor mijn overlevingsdriften, die zijn zo primair. Ik schaam me niet dat ik leef. Ik schaam me soms wel hoe ik leef. Er zijn denk ik ook mensen die zich schamen dat ze leven. Schaam jij je erg voor je seksuele fantasieën?

Elisa:
Soms, maar dat slaat meestal al vlug om in wat ik verwondering zou noemen. En daarnaast ben ik gezegend met een flinke dosis zelfspot. Toen ik vijftien jaar geleden in Italië met een filosofiebeurs masterclasses volgde, deed een van de professoren de volgende uitspraak:

de littekens van het liefdesspel moet je als sieraden dragen.

Ik stel me hierbij altijd een mooi halssieraad voor waar al je pijn, schaamte, twijfel en schuldgevoel aan hangen, als een prachtig fonkelende doornenkroon.

Arnon:
Zonder zelfspot door het leven gaan is heel zwaar en soms is met zelfspot door het leven gaan ook niet licht. Zijn andermans littekens de ergste doornen? Voor hen die achtervolgd worden door schuld allicht wel, maar misschien is het mogelijk het verleden te vergeten?

En wie gaat zonder doornenkroon en schaamte door het leven?

Wees ervan verzekerd dat ik graag je doornenkroon wil zijn. Je mag me altijd opzetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden