Column Arnon Grunberg

Schrijver en lezer zouden vaker met elkaar in therapie moeten

De letterkundige Yra van Dijk schreef een boek over mijn werk. Ik las het en verviel in een kortstondige maar hevige depressie. Tijdens de presentatie van haar boek stelde ik voor om samen in therapie te gaan, onze relatie had iets ongezonds.

Tot mijn verbazing zei ze: ja, doen we.

De psychiater Witte Hoogendijk was bereid onze gezinstherapeut te worden, we hadden immers kinderen, Yra en ik: onze boeken. Tijdens de sessie kwamen we nader tot elkaar; ik besefte dat Yra aanvoelde als familie, omdat zij, net als mijn zus bijvoorbeeld, bleef hameren op de oorlog.

Onder begeleiding van Hoogendijk begreep ik verder dat Yra het gezin waaruit ik voortkwam had behandeld als een kamp. Ik stel me op het standpunt dat ik ben ontsnapt, maar Yra leek te beweren dat dat een illusie was, waardoor de letterkundige verwerd tot kampbewaker. Een liefdevolle kapo, maar die zijn het gevaarlijkst.

Yra vertelde veel over haar eigen leven, verhalen die ik hier niet mag onthullen: de letterkundige mag een kampbewaker zijn, hij moet zijn eigen geheimen aan de man brengen.

Een dag later schreef Yra me dat ze me stevig wilde vasthouden. Ik voelde soortgelijke behoeften. Het experiment is voor herhaling vatbaar. Schrijver en letterkundige, of schrijver en recensent, schrijver en lezer, zouden vaker met elkaar in therapie moeten. Er is veel te bespreken.

De sessie met Yra en Witte deed me inzien dat er overal kleine en grotere kampen zijn, niet in de laatste plaats het kamp liefde. Ik ben van plan mijn ondergrondse en bovengrondse ontsnappingspogingen met nog meer sluwheid en vastberadenheid voort te zetten.

Daarop vloog ik terug naar New York en zag de prachtige film Cold War van Paweł Pawlikowski. Ook daar: ontsnappen is het devies. Tot je vlak voor je dood eindelijk beseft waaraan je wilde ontsnappen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden