Het eeuwige levenSander Schnitger

Sander Schnitger (1958-2020), commandant die de strijd tegen IS leidde

Sander Schnitger had als commandant bij de luchtmacht reserves bij ‘killer robots’. ‘De mens moet leidend blijven’, vond hij.

Als afstudeeropdracht op de Koninklijke Militaire Academie (KMA) ontwierp hij een windmolen in plaats van een nieuw wapen. Sander Schnitger was een techneut wiens visies niet beperkt bleven tot de strijdmacht. Maar door hem koos defensie, tegen de wil van sommige van zijn superieuren, wel voor de aanschaf van de uav (unmanned aerial vehicles).

In 2015 zei hij in het AD: ‘Een algoritme kan in de toekomst net zo gevaarlijk zijn als een IS-strijder met een mes in een pizzadoos. Maar het is voor ons lastig daarin mee te gaan, ook al omdat de ontwikkelingen zich niet meer afspelen in de defensie-industrie. Bedrijven als Lockheed Martin worden ingehaald door bedrijven als Google en Facebook.’

Als luitenant-generaal was hij toen de commandant van de Nederlandse luchtvaartstrijdkrachten die waren verwikkeld in gevechten met IS in Syrië en Irak . Bijna tweeduizend keer trokken zijn piloten ten strijde, waarbij 1.500 bommen werden gegooid. Die waren gericht op olieopslagplaatsen, bunkers en wapenopslagdepots. Maar in 2015 vielen ook 70 burgerslachtoffers bij een van die bombardementen, door defensie lang verzwegen.

Schnitger, van 2012 tot en met 2016 luchtmachtcommandant, overleed 27 juni op 61-jarige leeftijd. ‘Hij had al enige tijd last van een onwillig spiertje in zijn rug. Toen hij ermee naar de huisarts ging, bleek het kanker te zijn. Onbehandelbaar. Vijf weken later was hij dood. ‘De tumor zelf is niet eens gevonden, alleen de uitzaaiingen’, zegt zijn echtgenote Marjan van Deelen. Samen hadden ze twee kinderen.

Tijdens de uitvaartceremonie vlogen vier F-16’s als eerbetoon in een zogeheten missingmanformatie over het monument van de gevallenen in Soesterberg. Schnitger was vanwege zijn authenticiteit uitermate populair binnen de krijgsmacht.

Hij werd als ingenieurszoon geboren in Rotterdam met de naam Alexander Schnitger. Later verhuisde het gezin naar Lelystad waar hij een passie kreeg voor zweefvliegen. Hij wilde vliegen en dat was de reden om in 1979 naar de KMA te gaan. Vervolgens deed hij een vliegeropleiding in de VS die hij in 1984 afrondde. Gestationeerd op vliegbasis Eindhoven was hij ook teamleider van het NF-5 demoteam Double Dutch.

Vanaf 1990 vloog hij op de F-16, onder meer tijdens de burgeroorlog in Bosnië. ‘Toen ik daar in de lucht hing, dacht ik geen seconde aan de risico’s. Ik had al m’n brain bytes nodig om m’n werk te doen. Pas ’s avonds besefte ik hoe heftig het was geweest.’ In 2005 werd hij commandant van de vliegbasis Volkel, wat hij vanwege de grote autonomie beschouwde als ‘de mooiste baan die hij ooit had gehad’. In 2008 werd hij Director of Operations bij de luchtmachtstaf in de rang van commodore.

Met zijn persoonlijke motto People Matter zette Schnitger de mens centraal in de organisatie Ondanks de bezuinigingen wilde hij nieuwe technologieën inzetten in de oorlogsvoering. Maar hij had ook zijn bedenkingen bij robotic warfare. ‘De mens moet leidend blijven. Het idee dat je bij de koffie iets de lucht in stuurt en dan een paar uur later eens kijkt wat-ie gedaan heeft: ik ben daar uiterst terughoudend in.’

Na zijn functioneel leeftijdsontslag in 2016 werd hij lid van de raad van toezicht van de Luchtverkeersleiding Nederland en bestuursvoorzitter van de Dutch Aviation Group, een vereniging van bedrijven en instellingen in in de luchtvaart.

Tot de laatste dag had hij een ‘deeltijdbaan’ van 40 uur per week in de logistiek bij de militaire tak van vliegtuigbouwer Boeing.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden