Het Eeuwige Leven Hans Heres (1945-2018)

’s Lands laatste communistische wethouder

Veertig jaar zat de rode Groninger in het gemeentebestuur. Tegen wil en dank: politiek ‘was voor hem geen hobby: ‘Je doet het omdat het moet.’

Hans Heres: ‘Politiek is geen hobby. Je doet het omdat het moet.’

‘Als Stalin echt zo erg was als er gezegd wordt, waarom demonstreren er in ­Rusland dan nog steeds veel oudere mensen met zijn portret?’, zei Hans Heres geërgerd als mensen de dictator een massamoordenaar noemden. Thuis in het dorpje Drieborg bij Beerta had hij een borstbeeld van Lenin staan.

Heres was de laatste echt communistische bestuurder van ­Nederland. Hij was in Oost-Groningen heel lang wethouder voor de Communistische Partij van Nederland (CPN) en later van de Nieuwe Communistische Partij van Nederland (NCPN). Tot 2010 zat hij in de gemeenteraad van Reiderland, die toen opging in Oldambt. Daarna ging hij ouderen helpen die problemen hadden met hun pensioen en was hij actief lid van het 4 en 5 mei-comité. ‘Hij was een goede en warme persoon die altijd opkwam voor de minderbedeelden’, stelt zijn broer Henk Heres vast. Heres overleed 28 december op 73-jarige leeftijd aan longkanker in een verpleeghuis in Beerta.

Zo vader, zo zoon

Hij werd in 1945 geboren in het Duitse Flachsmeer, vlak over de grens met Groningen. Zijn vader Geert, een grondwerker, was daar door de Duitsers tewerkgesteld. Hij ontmoette daar ook zijn vrouw, met wie hij zeven kinderen kreeg. Hans was de oudste zoon. Na de oorlog werd Heres sr. raadslid voor de CPN in het veenontginningsdorp Beerta, waar de communisten toentertijd een meerderheid in raad hadden.

Hans trad in de voetsporen van zijn vader en werd op zijn 18de jaar lid van de jongerenafdeling van de CPN. In 1970 werd hij raadslid in Beerta en vanaf 1973 was hij wethouder. In 1990 ging Beerta op in de gemeente Reiderland.

In datzelfde jaar vond de grote omwenteling plaats in het oosten van Europa, waarna de CPN besloot zichzelf op te heffen en op te gaan in de nieuwe partij GroenLinks. Heres was een van degenen die zich daar niet bij neerlegden. Met twee andere Oost-Groningse communisten, Koert Stek en ­Albert Schwertmann, richtte hij twee jaar later de NCPN op, die de communistische idealen van de klassenstrijd bleef huldigen.

In 1994 werd Heres wethouder voor deze partij, wat hij tot 2001 zou blijven. Hij struikelde dat jaar vanwege de controverse over de aanleg van de nieuwbouwwijk De Blauwe Stad. Heres was aanvankelijk voor, omdat het een impuls zou zijn voor de werkgelegenheid, maar veranderde van standpunt toen bleek dat er vooral veel villa’s zouden worden gebouwd. In 2002 werd de NCPN zelfs de grootste fractie in de raad van Reiderland.

De Rode Hulp

‘Ik houd de behoefte om mij in te blijven zetten voor de mensen zo lang het kapitaal blijft regeren’, zei Heres toen. ‘Altijd leuk is het overigens niet. Politiek is geen hobby. Je doet het omdat het moet.’ In 2010 keerde de NCPN niet meer terug in de gemeente Oldambt. Een van zijn erfenissen is het project De Rode Hulp, in 1933 op­gericht om communisten en ook Joden die voor de nazi’s uit Duitsland moesten vluchten over de grens naar Nederland te halen.

De vluchtelingen werden ook verborgen gehouden voor de ­Nederlandse overheid. Want eenmaal betrapt, werden ze teruggestuurd naar Duitsland. Op initiatief van Heres werden in het Duits-Groningse grensgebied informatieborden geplaatst over de mensen van De Rode Hulp en de vluchtroutes die zij namen.

Jan Ilsink, NCPN’er in Den Haag, prijst Heres als een ‘recht voor zijn raap-persoon’. Veel raadsleden heeft de NCPN in Nederland niet meer. Vorig jaar overleed in Heiloo de kleurrijke NCPN’er Willem ­Gomes, waardoor de partij alleen nog twee raadszetels heeft in De Friese Meren. Het borstbeeld van Lenin staat nu bij Ilsink thuis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden