Rutte houdt vol: Koning blijft gewoon in de regering

Het staatshoofd blijft wat het kabinet betreft gewoon lid van de regering. Premier Mark Rutte ziet geen reden daar verandering in te brengen, blijkt uit een brief van zijn hand aan de Tweede Kamer.

Beeld anp

PVV-leider Geert Wilders pleitte er vorig jaar oktober voor om de Koning uit de regering te zetten. Ook GroenLinks, SP, D66 en de Partij voor de Dieren willen een ceremonieel koningschap. De PvdA wil juist een 'moderner' koningschap.

Rutte constateert in zijn brief dat de rol van de Koning binnen de regering geen problemen oproept. 'Integendeel. Door de formele koppeling van Koning en ministers in de regering, met ministeriële verantwoordelijkheid, wordt voorkomen dat de Koning door zijn gezag een eigen politieke rol opgedrongen krijgt.'

Fopspeen
Rutte liet vorig najaar al merken weinig zin te hebben in veranderingen in het koningshuis. Het ceremonieel koningschap noemde hij een 'fopspeenwoord'. 'Iedereen zuigt eraan, maar er komt geen smaak meer uit.' Toch moest hij op verzoek van de Kamer een brief schrijven over zijn ideeën over het koningschap.

In die brief, van vandaag, stelt Rutte dat de Koning een waardevolle rol vervult als staatshoofd en daarnaast een samenbindende, vertegenwoordigende en aanmoedigende rol heeft. Rutte legt nog eens uit dat de Koning lid is van de regering, maar niet van de ministerraad, het orgaan dat besluiten neemt over het regeringsbeleid.

Privégedrag versus openbaar belang
Rutte sluit zich aan bij de Raad van State die van mening is dat de minister-president niet politiek verantwoordelijk is voor privégedrag van de leden van het Koninklijk Huis, maar alleen aanspreekbaar is als het op openbaar belang aan komt.

Rutte wil één punt wel veranderen. De Rijksvoorlichtingsdienst zal duidelijker onderscheid maken tussen woordvoering namens het Koninklijk Huis voor het openbaar belang, en woordvoering namens een lid van het Koninklijk Huis in een privé-aangelegenheid.

Reacties
Vooralsnog reageert alleen PvdA-Tweede Kamerlid Pierre Heijnen positief op de brief. Hij noemt die 'veelbelovend'. Volgens de sociaaldemocraat maakt de notitie heel duidelijk dat de koning geen politieke macht heeft. Ook staat er wat betreft Heijnen goed in beschreven 'waar Willem-Alexander aan toe is' als hij koningin Beatrix opvolgt.

Een stuk minder enthousiast reageren Geert Wilders van de PVV, Alexander Pechtold van D66 en Ineke van Gent van GroenLinks. De PVV wil nog vóór de zomer met een initiatiefwetsvoorstel komen om de Koning uit de regering te halen. 'We zijn zeer koningsgezind, maar het het toch niet eens met Rutte,' zegt Wilders. Volgens Pechtold schaart Rutte zich in een rijtje premiers met koudwatervrees tegenover de koninklijke familie. Bij GroenLinks overheerst teleurstelling. Van Gent meent dat Rutte met zijn opstelling de monarchie in de steek laat en de roep om verandering negeert.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden