PostuumRussell Kirsch (1929-2020)

Russell Kirsch (1929-2020), uitvinder van de pixel, op 91-jarige leeftijd overleden

Hij had spijt van de lelijke vierkante pixels die hij had uitgevonden. Er waren andere, betere mogelijkheden geweest. Hoe dan ook stond een fotootje dat Russell Kirsch in 1957 wist te scannen aan de basis van een wereldrevolutie. Het grove portretje zou het prototype worden van alle digitale foto's.

Russel Kirsch met een foto van zijn zoon Walden die door de eerste digitale scanner ooit gescand werd in 1957. Beeld AP

‘Wat zou er gebeuren, als ik de computer leer kijken?’, vroeg de Amerikaanse programmeur Russell Kirsch zich af in 1957. Hij knutselde een scanner in elkaar en richtte die op een fotootje van zijn 3-maanden oude zoon Walden; het spookachtige resultaat geldt als de eerste digitale foto. Een technologische doorbraak met verregaande gevolgen voor de fotografie, maar bijvoorbeeld ook voor de medische wetenschap. Kirsch overleed op 11 augustus op 91-jarige leeftijd.  

Kirsch werkte in overheidsdienst met de eerste programmeerbare computer, een gevaarte met duizenden glazen vacuümbuizen en diodes, waarmee hij en zijn collega’s berekeningen maakten ten behoeve van economisch beleid of meteorologie. Het foto-experiment deed hij er stiekem bij. Kirsch leerde de computer zwarte en witte vlakken onderscheiden, en door de scan diverse keren te herhalen met wisselende drempelwaarden, ontstonden ook grijstinten. Het fotootje van zijn zoon telt 157 bij 157 tegeltjes, oftewel 30.976 pixels. De nieuwste telefoons produceren foto’s met 48 miljoen pixels. 

De foto van 5 bij 5 centimeter hangt in het Portland Museum of Art. Het tijdschrift Life Magazine riep de scan in 2003 uit tot een van de 100 foto’s die de wereld hebben veranderd. Kirsch leerde zijn machine ook lijnen en getallen herkennen, en voorwerpen tellen. Hij werkte vrijwel zijn hele leven in Washington voor de overheid en deelde zijn uitvindingen voor het algemeen nut. ‘Ik geef toe’, zei hij in 1970 tegen een onderzoeker van het National Museum of American History, ‘dat ik soms computertijd stal, terwijl ik eigenlijk calculaties moest maken voor bijvoorbeeld atoomwapens.’ 

Na zijn pensionering verhuisde Kirsch met zijn vrouw Joan, een kunsthistoricus, naar Portland waar zij experimenteerden met scanners om schilderkunst te analyseren. Tien jaar geleden zei Kirsch spijt te hebben de wereld te hebben opgezadeld met grove, vierkante pixels. ‘Dat was toen logisch, maar het was niet de enige mogelijkheid.’ Kirsch experimenteerde op hoge leeftijd weer op een foto van Walden; inmiddels een 50 jarige televisiejournalist.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden