'Rokende criminelen niet met niet-rokers in cel'

DEN HAAG - De overheid moet stoppen met het opsluiten van niet-rokers en rokers in dezelfde cel. Ook in gevangenissen dient de staat tot het uiterste te gaan om meeroken te voorkomen.

© anp

Dat zegt hoofdinspecteur Wouter Meurs van de Inspectie voor de Sanctietoepassing. 'We vinden dat je gedetineerden dit niet kan aandoen, tenzij ze er zelf voor kiezen.'

'Je moet mensen niet onvrijwillig plaatsen in een situatie die risicovol is voor de gezondheid', stelt Meurs. 'Uit wetgeving over rookvrije werkplekken blijkt dat je alleen mag roken in een privéruimte als die niet wordt gedeeld wordt met anderen. Gevangenisdirecteuren hebben een zorgplicht jegens gedetineerden. Het beleid is niet in overeenstemming hiermee.'

Belang van niet-rokers
De inspectie stuurt woensdag het zogeheten jaarbericht naar staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie. Daarin pleit de toezichthouder op gevangenissen en tbs-klinieken voor een tijdelijk rookverbod in cellen waar een niet-roker verblijft. 'Dat zullen rokers vervelend vinden, want ze zitten daar een groot deel van de dag', erkent Meurs. 'Maar het belang van niet-rokers weegt zwaarder.'
Teeven liet onlangs weten dat hij 'zo veel mogelijk rekening houdt met het rookgedrag van gedetineerden'. Dat lukt niet altijd, vanwege cellengebrek. Indien nodig zoekt hij 'zo spoedig mogelijk' een andere plek. Gedetineerden kunnen plaatsing in een duocel weigeren, maar dan belanden ze vaak in een isoleercel.

'Ondraaglijke combinatie van rook, lichaamsgeuren en toiletlucht'
Meurs wijst op een vonnis van het hoogste rechtscollege in Duitsland. Dat bepaalde op 8 maart dat niet-rokers die onder 'mensonwaardige omstandigheden vastzitten' in noodgevallen vrijuit gaan. De zaak draaide om een crimineel die 151 dagen met een rokende medegevangene zat opgescheept.

Ze brachten 23 uur per dag samen door, in een volgens het Federale constitutionele Hof 'ondraaglijke combinatie van rook, lichaamsgeuren en toiletlucht'.

Schadevergoeding
Dat is een 'vergaande uitspraak', zegt de hoofdinspecteur. 'Misschien moet de Nederlandse rechter zich daar ook een keer over uitspreken.'
Niet-rokers maken in ons land geen kans op vrijlating, zegt voorzitter Taheri van de Stichting Landelijke GedetineerdenCommissie, een juridische belangenorganisatie. 'Gevangenen dienen geregeld klachten in over rokers in hun cel. Ze staan in hun recht, maar dat levert alleen een paar euro schadevergoeding per dag op.'

Hebben ze niets belangrijkers aan hun hoofd? 'Kleine dingen irriteren je in de gevangenis veel meer dan buiten', aldus Taheri. 'Een voorbeeld: sommige gedetineerden krijgen sinds kort minder wc-papier. Daar storen ze zich enorm aan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden