interview Shaughnessy Bishop-Stall

Roet drinken, skydiven en citroensap in je oksel smeren: schrijver Shaughnessy Bishop-Stall ging op zoek naar de ultieme remedie tegen een kater

Wie kan er zeggen dat hij driehonderd keer dronken is geworden voor zijn werk? De Canadese schrijver Shaughnessy Bishop-Stall (44), die in zijn nieuwe boek op zoek ging naar de ultieme remedie tegen een kater (en hem vond). 

Shaughnessy Bishop-Stall. Beeld Robin Gartner

De Macedonische koning Alexander de Grote vierde zijn veroveringen met enorme drankgelagen, waarbij hij zelf tot de grootste innemers behoorde. ‘Een goede kwaliteit voor een spons, maar niet voor een koning’, smaalde zijn tegenstander, de redenaar Demosthenes.

Alexander stierf in 323 voor Christus, mogelijk door alcoholvergiftiging. De bewoners van het uitgestrekte rijk dat hij naliet, volgden zijn voorbeeld en borrelden stevig. Om het leed de volgende ochtend enigszins te verzachten, probeerden zij allerlei recepten uit. Ze aten eieren, of begonnen simpelweg opnieuw met drinken.

Bijna 2,5 duizend jaar later behoren eieren en alcohol nog steeds tot de populairste middelen tegen katers. ‘Op vrijwel elk medisch gebied is immense vooruitgang geboekt’, zegt de Canadese schrijver Shaughnessy Bishop-Stall (44) vanuit Toronto via Skype. ‘Maar in dit opzicht bijna geen. De patiënt heeft de kater aan zichzelf te wijten, hoor ik vaak als verklaring voor het weinige onderzoek ernaar. Dat vind ik een te simplistisch argument voor een belangrijke kwestie: hoe kunnen we het ongemak van een kater verminderen?’

Tien jaar geleden besloot Bishop-Stall zelf maar aan de slag te gaan. Hij spitte geschiedenisboeken door en sprak tientallen experts en wetenschappers, op jacht naar mogelijke remedies die hij kon uitproberen. Het resultaat is zijn boek Hungover: The Morning After and One’s Man’s Quest for the Cure, volgens The New Yorker een ‘schaamteloos grappig verslag van de auteurs poging een geneesmiddel tegen katers te vinden’.

Zonder alcohol geen kater, dus Bishop-Stall, die voor een eerder boek een jaar bij daklozen doorbracht, moest aan de fles. Hij werd ‘minstens driehonderd keer’ dronken voor zijn onderzoek. Om zijn jonge zoontje niet voortdurend met een laveloze dan wel brakke vader te confronteren, trok hij er geregeld op uit.

In Engeland zoop hij twaalf pints in twaalf pubs op een avond. Gekleed in lederhosen klokte hij pullen bier achterover tijdens Oktoberfest in München. In Amsterdam volgde hij de Red Light Hangover Tour en maakte kennis met ‘kopstootjes’ (jenever en bier naast elkaar) in café In ’t Aepjen, waar hij hoorde over de – mogelijke –oorsprong van de uitdrukking ‘in de aap gelogeerd zijn’.

Het lezen van Hungover geeft een dubbel gevoel. Bishop-Stall is een heerlijke verteller en beschikt over een berg fijne drankfeitjes, waardoor je graag een avond met hem zou doorzakken. Zo beschrijft hij de etymologie van tien vertalingen van hangover, en vermeldt daarbij wat in het betreffende land de populairste remedie ertegen is. (Het Duitse woord ‘kater’ komt volgens Bishop-Stall van het 19de-eeuwse biertje Kater.)

Tegelijkertijd prijs je jezelf gelukkig dat je met een fris gemoed een boek zit te lezen, als hij schrijft dat hij in Mexico na een reeks tequila’s instort naast een cactus, en even later in een slingerende bus zit met op zijn schoot een met braaksel gevulde sombrero.

Beeld Martyn F. Overweel

Hoe ben je op het idee van dit boek gekomen?

‘Op een barbecue van mijn literair agent in Toronto, ruim tien jaar geleden, hoorde ik een vrouw praten over een katerpakket waarmee ze langs studentenhuizen wilde gaan. We raakten aan de praat, en op basis van eigen ervaringen suggereerde ik wat er in dat pakket zou moeten zitten. Een man luisterde ons af en nodigde me uit voor een feest van zijn uitgeverij.

‘‘Moet je geen boek over katers schrijven?’, vroeg hij daar. ‘Nee’, zei ik, ‘dat is vast eerder gedaan.’ Maar na een paar biertjes werden we steeds enthousiaster. ‘We zouden dit kunnen doen! En dat!’ Een week later tekende ik het contract.’

Wat is een kater?

‘Dit is de beknopte versie: tijdens het verwerken van drank breekt het lichaam ethanol af, dat zich in ongeveer 24 uur uit het lichaam terugtrekt. Hierop ontstaat de giftige substantie aceetaldehyde als afbraakproduct. Het lichaam maakt zogenaamde vrije radicalen aan om dat gif te neutraliseren. Vrije radicalen zorgen voor een reactie in het immuunsysteem, waardoor in het hele lijf ontstekingen ontstaan. Ontstoken organen absorberen nauwelijks vocht - waardoor water drinken weinig helpt - met uitdroging tot gevolg. Het lichaam haalt hierop water waar het nog te krijgen is, zoals bij onze hersenen. Dat levert hoofdpijn op.’

Heb je iets toegevoegd aan de wetenschap?

‘Bij het beschrijven van de oorzaken van een kater heb ik werk van wetenschappers gebundeld en vertaald voor leken. Waar ik iets heb toegevoegd, is bij het ‘toegepaste onderzoek’: het testen van zoveel remedies, bij mezelf en anderen. Klinische onderzoekers hebben dat niet gedaan, om allerlei redenen. Ze wilden hun carrière niet op het spel zetten, of kregen geen financiering.’

Hoe kwam je op de remedies die je hebt uitgeprobeerd?

‘Veel daarvan heb ik uit geschiedenisboeken. Het is fascinerend dat recepten uit de oudheid de moderne wetenschappelijke toets doorstaan. Bijvoorbeeld gepekelde uilen- of musseneieren, die door hun aminozuren aceetaldehyde neutraliseren.

‘In het Victoriaanse Engeland verdienden schoorsteenvegers een extra centje door zakjes roet te verkopen, die met melk opgedronken moesten worden. Ik vond het verrassend goed smaken, maar het werkte niet, waarschijnlijk omdat ik het combineerde met een ander middel. Maar ook dit recept is niet onzinnig: medicinale houtskool wordt nu gebruikt om giftige stoffen uit het lichaam te filteren.

‘Van sommige methoden snap ik nog steeds het doel niet, behalve misschien bijgeloof. In Puerto Rico was het een traditie om een citroen in je oksel uit te knijpen.

‘Ik heb ook modernere remedies uitgeprobeerd. Na mijn sprong van de Stratosphere (een toren van 350 meter hoog, red.) in Las Vegas merkte ik dat je door een gigantische dosis adrenaline in een klap van je kater af bent. Maar dat kun je niet iedere dag doen.

‘In een Alpenmeer heb ik onderwater naar panfluitmuziek geluisterd. Dat werkte ontspannend en hielp. Maar een spabezoek kan ook slecht uitpakken, merkte ik. Na bindweefselmassages voelde ik me nog beroerder, ik denk omdat daardoor giftige stoffen vrijkwamen. En sauna’s kunnen bijdragen aan uitdroging, omdat je zo veel zweet.’

Was er ook iets dat u te ver ging?

‘Nee, mijn uitgever wel. Ik had een theorie: stel, het overleven van de mensheid hangt van mij af, dus ik moet zo snel mogelijk van mijn kater af. Daarvoor wilde ik een nierdialyse. Maar omdat dat uiterst pijnlijk en duur zou worden, smeekte mijn uitgever mij om dat niet te doen. Ik heb geluisterd.’

Is het moeilijk een boek te schrijven als je voortdurend een kater hebt?

‘Ja, ik ben niet productief geweest - een belangrijke reden dat ik er tien jaar over gedaan heb, al is dat niet fulltime geweest. Vooral het interviewen van experts was taai; met een kater is het moeilijk om nieuwsgierig en analytisch te zijn.’

Heeft de alcohol je gezondheid geschaad?

‘Zeker. Mijn darmen en maag functioneren niet naar behoren, en mijn energieniveau is niet wat het zou moeten zijn. Gelukkig heb ik geen leverschade.’

Heb je weleens overwogen te stoppen?

‘Een paar keer. Vooral aan het einde, toen ik me realiseerde wat het me allemaal gekost heeft. Veel tijd en geld, maar ook dierbare mensen. Mijn relatie met de moeder van mijn zoon is geëindigd. Ik wil niet ingaan op de details, maar dat had onder meer met de werkzaamheden voor mijn boek te maken.

‘Dat ik ben doorgegaan, komt ook omdat ik al zoveel geïnvesteerd had. En ik zou worden aangeklaagd door mijn uitgever.’

Is het boek het allemaal waard geweest?

‘Dat moet nog blijken, en hangt af van de ontwikkeling van mijn gezondheid.

‘Ik ben wel blij met alle aandacht voor mijn boek. Het is onder meer vertaald in het Duits, Russisch, Japans en Chinees. En ik kan stoppen met dromen over lovende recensies in The New Yorker, The Wall Street Journal en The New York Times.

Ben je na het afronden van je boek, eind 2017, gestopt met drinken?

‘Een paar maanden heb ik geen druppel aangeraakt, maar daarna heb ik het langzaam weer opgepikt. Het aantal keren dat ik dronken ben geweest, is op één hand te tellen. Maar ik zal, behalve als mijn gezondheid me ertoe dwingt, nooit helemaal stoppen met alcohol.

‘Ik heb er een intieme relatie mee. Ik kom uit een familie van drinkers. En ik denk dat het geen toeval is dat zo veel schrijvers, zoals Edgar Allan Poe en Ernest Hemingway, zware drinkers zijn geweest. Om het perfecte woord te vinden, moet je andere woorden wegstrepen. Maar zo veel keuzes kunnen je overweldigen. Door alcohol wordt dat gevoel minder dwingend, wordt de pagina minder wit.

‘Het prettige van een kater kan ook zijn dat je maar één doel hebt – je beter voelen – in plaats van je druk te maken over alle andere, lastige aspecten van het leven.’

Uiteindelijk heb je een recept tegen katers gevonden. Welk?

‘Mijn advocaten hameren erop dat ik erbij moet vermelden dat dit recept, en deze dosering, voor míj werkt. Dat hoeft niet voor iedereen zo te zijn.

‘Mijn recept bestaat uit de vitamines B1, B6 en B12. Daarnaast N-acetylcysteïne (NAC), dat aminozuren bevat. Magnesium helpt om allerlei redenen. En een ontstekingsremmend middel als wierook. Ik raad de maximale dosering aan van deze stoffen, die bij de meeste apotheken in pil- of capsulevorm verkrijgbaar zijn. Ik neem ze in na het drinken, voordat ik ga slapen. Voor een avond ben je ongeveer 3 euro kwijt.

‘Dit recept stopt bij mij de voornaamste kenmerken van katers: geen hoofd-, maag- of spierpijn meer. Soms heb ik nog een uitgedroogd gevoel, maar mijn organen blijven vocht opnemen, waardoor water drinken helpt. Ik hou last van moeheid en depressieve gevoelens. Dat heeft met slaaptekort en mentale aspecten te maken.’

Zou de wereld beter af zijn zonder katers?

‘Een van de voordelen ervan is dat ze als waarschuwingssysteem werken, waardoor je niet altijd drinkt. Als we allemaal voortdurend bezopen zouden zijn, zou de samenleving vrij snel naar de knoppen gaan.’

Ga je je recept als één pil te verkopen?

‘Dat weet ik nog niet. Als ik een aardige en betrouwbare zakenpartner vind die het kan produceren, marketen en distribueren, misschien.’ Lachend: ‘Dan zal de wereld branden.’

Wat vindt de wetenschap?

Joris Verster, universitair hoofddocent farmacologie aan de Universiteit Utrecht en oprichter van de Alcohol Hangover Research Group: ‘Voor Bishop-Stalls omschrijving van de oorzaak van een kater is geen wetenschappelijk bewijs. Alcohol is een gifstof waarop het immuunsysteem reageert, en het immuunsysteem staat in verband met de hersenen. Maar de stapjes daartussen zijn nog onbekend. Daar worden nu onderzoeken naar gedaan.’

Shaughnessy Bishop-Stall, Hungover: The Morning After and One’s Man’s Quest for the Cure, Penguin Books, 399 pagina’s, € 17.

Shaughnessy Bishop-Stall, Hungover.

Shaughnessy Bishop-Stall (44) is een Canadese schrijver en journalist. In 2004 schreef hij Down to This: Squalor and Splendour in a Big-City Shantytown, waarvoor hij een jaar bij daklozen in een tentenkamp in Toronto doorbracht. In 2010 schreef hij de roman Ghosted. Aan de universiteit van Toronto doceert hij creatief schrijven. Ook is hij hoofdschrijver van ‘The Mysterious Package Company’, een bedrijf dat mysterieuze pakketten verstuurt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden