Rijzende ster onder Iraakse verzetsgroepen

Na een dubbele aanslag in 2004 heeft het lang geduurd voor Ansar al-Sunna echt een prominente rol in het Iraakse verzet kreeg....

Alex Burghoorn

De emir van het Iraakse terreurleger Ansar al-Sunna heeft de hoogtijdagen van het Eid al-Adha, het islamitische offerfeest, aangegrepen om alle moslims ter wereld toe te spreken – via een internet-toespraak, zoals het een terroristenleider anno 2005 betaamt.

Abu Abdullah al-Hassan ibn Mahmoud behandelt in zijn rede de toestand van de wereld. 'Zie hoe de cowboys, verdrinkend in zonde, corruptie en pornografie, de landen en de rijkdommen van de moslims in bezit hebben genomen en hoe ze bezig zijn die te vernederen.' Prompt roept hij alle moslims op tot het voeren van een jihad tegen 'de aanbidders van varkens en kruisen'.

De liquidatie van twee Irakezen, door strijders van Ansar al-Sunna op video vastgelegd en op een website geplaatst door de publiciteitsafdeling, moest de toespraak van Abu Abdullah kracht bijzetten. Voor zij door het hoofd werden geschoten, bekenden de twee mannen internetverbindingen te hebben aangelegd om op 30 januari het tellen van de stemmen te vergemakkelijken. De afrekeningen passen in een lange reeks moorden op Iraakse collaborateurs waarmee Ansar al-Sunna de bevolking schrik weet aan te jagen.

De toespraak van Abu Abdullah bevat het bekende refrein van de Iraakse jihadpredikers. Wát de Ansar al-Sunna-leider zegt is niet opzienbarend, wel dát hij iets zegt. Sinds de beginselverklaring van 20 september 2003 heeft Abu Abdullah nog maar weinig van zich laten horen – en helemaal niets van zich laten zien. Maar nu schaart hij zich bij het koor van terreurvoormannen dat toespraken op internet zet.

Abu Abdullah is het aan zijn stand verplicht. Twee zelfmoordcommando's van Ansar al-Sunna sloegen een jaar geleden in Arbil toe tijdens de feestelijkheden voor het Eid al-Adha. Op de recepties in de kantoren van de Koerdische partijen PUK en KDP bliezen ze zichzelf op: 109 doden. De aanslag staat te boek als een van de bloedigste sinds de val van het regime van Saddam Hussein.

De dubbele aanslag leek aanvankelijk een toevalstreffer: de daaropvolgende bomaanslagen, ontvoeringen en liquidaties waren, hoe wrang ook, minder opmerkelijk. Het heeft tot december geduurd voordat Ansar al-Sunna zijn naam definitief vestigde met de zelfmoordaanslag in het restaurant van het Amerikaanse legerkamp Marez, in de buurt van Mosul. Onder de 22 doden waren 18 Amerikaanse soldaten. Het was nog geen terrorist in Irak gelukt door te dringen tot een Amerikaanse basis.

Het moet de Ansar al-Sunna-leider hebben verheugd dat hij met zijn Eid al-Adha-toespraak Abu Musab al-Zarqawi te snel af was – de leider van het door Osama bin Laden gezegende 'Al Qa'ida in Tweestromenland' kwam een dag later met zijn offerfeestrede.

Hoewel in de jihadpropagandateksten het 'één voor allen, allen voor één'-principe wordt gehuldigd, zijn de terreurleiders bij de werving van rekruten en financiers wel degelijk in een prestigestrijd verwikkeld. Zendtijd is daarbij zeker zo belangrijk als dodentallen.

De Jordaniër Abu Musab en de (vermoedelijk) Iraakse Koerd Abu Abdullah hebben beiden een verleden bij Ansar al-Islam, de Iraaks-Koerdische islamistische beweging die aan de vooravond van de Amerikaanse invasie een bergdal aan de Iraaks-Iraanse grens in Koerdistan in handen had. Van Ansar al-Islam is weinig meer vernomen sinds een Amerikaanse bommenregen hun kampementen in de Koerdische bergen heeft vernietigd.

De leiders in de dop gingen daarna hun eigen weg.

Waar Abu Musab al-Zarqawi de wijk nam naar de soennitische driehoek rond Falluja, bleven er ook Koerdische islamisten achter in het noorden van het land. De strijders van Ansar al-Islam hebben de naam veranderd en zich in de loop van de maanden gehergroepeerd in en rond Mosul, een stad met twee miljoen inwoners. Terwijl de bloedbaden en onthoofdingen rond Falluja in 2004 maandenlang de aandacht opeisten, heeft Ansar al-Sunna zich in Mosul ingegraven.

Tien dagen geleden bleek hoe Ansar al-Sunna zich in Mosul ook de autoriteit aanmeet om de sharia uit te voeren, de islamitische wetgeving. Met een schot in het hoofd vermoordde een beul Hussein Haya – op video vastgelegd. Hij was geen Amerikaanse soldaat, geen Iraakse verkiezingsmedewerker. Nee, hij was een drugsdealer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden