Rex ontploft gemakkelijk

Rex van P. (22) stak drie hulpverleensters in een daklozenopvang neer. Eén van hen overleed. Vandaag doet de rechter uitspraak....

AMSTERDAM Dat het geen gemakkelijk gesprek gaat worden, staat op die junidag in 2009 al vast. Rex van P. wordt door de hulpverleners omschreven als een ‘moeilijke jongen’, die kan ontploffen als het warme water in de douche op is of de pot pindakaas leeg. Tijdens een werkbegeleidingstraject heeft hij al eens iemand geslagen omdat er geen broodjes rosbief werden geserveerd bij de lunch.

Rex van P. woont op dat moment een maand in het Poortgebouw in Amsterdam. In dit opvanghuis van Spirit worden dakloze jongeren tot 23 jaar een half jaar begeleid bij het opnieuw op de rails krijgen van hun bestaan.

Er is dan al veel misgegaan in het leven van Rex: zijn ouders gingen op zijn 14de uit elkaar, volgens Rex omdat zijn moeder zijn vader had besodemieterd met een andere man. In 2006 pleegde zijn vader zelfmoord, na een lang ziekbed waarin hij steeds verder weg kwijnde.

In de tussentijd gleed Rex steeds verder af. Hij ging niet meer naar school, pleegde diefstalletjes en werd door zijn moeder uit huis gezet, nadat hij een keer probeerde zijn stiefvader uit het raam van de flat te duwen. Op zijn 17de werd Rex al eens veroordeeld voor een straatroof. Eind 2008 deed zijn ex-vriendin aangifte. Rex zou haar thuis hebben mishandeld omdat ze zich niet hield aan de ‘afspraken’ die ze hadden gemaakt over seks.

Herstelgesprek
Via omzwervingen komt hij in mei 2009 in het Poortgebouw terecht. Zijn vaste begeleidster Astrid probeert Rex te motiveren voor het volgen van een werktraject en helpt hem bij het zoeken naar een vaste verblijfplaats. Maar dat is niet makkelijk. Rex vindt dat Astrid hem ‘het bloed onder de nagels’ vandaan haalt. Zo vult ze op een aanvraagformulier voor een plek in een jongerenhuis naar waarheid in dat de jongen schulden heeft en kampt met agressieproblemen. Rex dwingt haar dat weg te halen. Als ze dat niet doet, eist hij op hoge toon een andere begeleider.

Het is 15 juni 2009 als Rex een ‘herstelgesprek’ heeft met Astrid en haar leidinggevende, orthopedagoog Susan. De hulpverleensters zijn van plan hem mee te delen dat hij een agressietraining moet gaan volgen. Om drie uur komt Rex opgefokt het Poortgebouw binnen. ‘Ik moet altijd op jullie wachten, nu kunnen jullie ook wel op mij wachten’, snauwt hij, voor hij naar boven rent om nog wat bankzaken te regelen. In de tussentijd haalt collega Debbie uit voorzorg nog de messen uit de la in de keuken, waar het gesprek plaats zal vinden.

Als Rex dan na tien minuten aanschuift, is hij woest. Hij snapt niet waarom ze hem zo agressief vinden: ‘Ik heb toch niemand gestoken ofzo?’ Als Astrid en Susan hem vertellen dat hij in het weekend tussen 10.00 en 16.30 uur niet meer in het Poortgebouw kan blijven, omdat de weekendbegeleiders niet alleen met hem willen zijn, begint Rex te briesen. Dat zou betekenen dat hij niet uit kan slapen in het weekend! Hij dreigt met een stoel te gooien en schopt vervolgens een deuk in de koelkast.

Afkoelen
De hulpverleensters stoppen het gesprek en zeggen dat Rex eerst maar even buiten moet afkoelen. Maar dat wil hij niet; hij is bang dat ze hem daarna niet meer binnenlaten. Andere jongeren horen Rex daarna rommelen op zijn kamer – hij lijkt iets te zoeken.

Een moment later zit hij weer beneden in het kantoortje. Daar zijn ook Susan, Astrid, Debbie en de conciërge. Rex is nog over zijn toeren en belt met zijn mentor. Als hij ophangt, spuwen zijn ogen vuur.

Zijn hand gaat naar het klapmes in zijn rechterbroekzak. Dan gaat het snel. Astrid ziet hoe Rex in een flits afduikt op Susan, die het verst van hem af staat. Hij maakt steekbewegingen richting haar hals en bovenlichaam. Astrid probeert hem bij haar weg te houden en ziet daarna ineens bloed op haar eigen shirt – hij heeft haar ook verscheidene keren geraakt. Dan gaat Rex op Debbie af. Hij steekt drie keer richting haar nek en schouder.

Lijn 37
Hulpverleenster Tiny, die elders in het gebouw was, komt af op het geschreeuw. In het kantoortje ziet ze de drie vrouwen in plassen bloed op de grond liggen, kermend. Rex kijkt wild om zich heen, in staat om iedereen neer te steken die bij hem in de buurt komt.

Tiny hoort Astrid roepen dat ze de voordeur open moet maken. Dat doet ze vlug. Rex van P. rent naar buiten. Enige tijd later houdt de politie hem aan in buslijn 37. Susan is dan al overleden. Als Rex dat hoort, maakt hij zich tegenover een agent vooral druk over de gevolgen voor hemzelf: ‘Kun je mij vertellen hoe lang ik hiervoor moet gaan zitten?’

Later zou hij verklaren dat hij handelde in een volledige black-out. Psychiaters achten dat onwaarschijnlijk, omdat hij zich bij de politie wel een aantal details herinnert.

Omdat Rex niet meewerkt aan zijn onderzoek in het Pieter Baan Centrum, is moeilijk vast te stellen of hij verminderd toerekeningsvatbaar was ten tijde van de steekpartij. Maar de kans op herhaling is groot, vinden deskundigen. De officier van justitie eiste daarom twee weken geleden 18 jaar cel en tbs met dwangverpleging. Rex had tijdens de zitting tot frustratie van de slachtoffers en nabestaanden nog steeds geen andere verklaring voor zijn daden dan dat er in hem ‘iets knapte’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden