Republikeinen eisen militaire actie tegen Irak; 'Monica-gate speelt Saddam in de kaart'

De Republikeinse meerderheidsleider in de Senaat, Trent Lott, heeft zondag president Clinton opgeroepen 'de noodzakelijke militaire maatregelen' te nemen tegen Irak, ongeacht de schandalen in Washington....

Van onze correspondenten

WASHINGTON/AMMAN

De belangrijkste buitenlands-politieke adviseurs van president zijn zaterdag tot de conclusie gekomen dat militaire actie de enige manier is om Saddam Hussein te dwingen tot uitvoering van VN-resoluties. De ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie, Albright en Cohen, VN-ambassadeur Richardson en nationale-veiligheidsadviseur Berger hebben overeenstemming bereikt. De Nationale Veiligheidsraad en het Pentagon hebben opdracht gekregen verschillende opties uit te werken en Richardson begint vandaag in New York aan consultaties met de leden van de Veiligheidsraad.

Maar Clintons adviseurs erkennen dat de president met een lastig probleem kampt. Het inzetten van de Amerikaanse (en Britse) luchtmacht en marine in de Golfoorlog kan worden uitgelegd als een manoeuvre om de aandacht af te leiden van het seks- en meineedschandaal waarin de president is verwikkeld.

'Hoe dan ook, na het rapport van voorzitter Butler over de weigering van Irak om de wapeninspecteurs toe te laten tot de paleizen van Saddam Hussein kunnen we niet veel langer meer wachten', aldus minister Albright, die de president heeft geadviseerd zich onder geen enkel beding te laten afleiden door het schandaal.

Volgens Lott, die zich net als alle Republikeinen niet uitlaat over Monica-gate, moet de president zijn problemen opzij zetten en 'doen wat nodig is in het belang van de Verenigde Staten'. Niets doen betekent volgens hem dat Saddam Hussein gebruik maakt van de crisis in Washington rond het presidentschap. In de Iraakse pers werd zondag breeduit gespeculeerd over de vraag of Clinton in actie zou komen om de aandacht van zijn binnenlandse sores af te leiden.

In de VS is daar een spiegelbeeldig debat over ontstaan. Columnisten als Thomas Friedman en William Safire betoogden dat de president zijn brein moet 'compartimentaliseren'. Dat wil zeggen, hij moet de zaken van elkaar scheiden, want als hij niet optreedt tegen Saddam Hussein uit vrees voor de kritiek dat hij de aandacht wil afleiden, verzwakt hij het presidentschap nog meer.

Volgens Friedman is het overigens onvermijdelijk dat Clinton op buitenlands politiek terrein 'kwetsbaarder voor allerlei vormen van pressie' is geworden.

De conservatieve commentator George Will betoogde dat Clinton door een relatie aan te gaan met een 21-jarige stagiaire zijn 'morele autoriteit heeft verloren' om Amerikaanse 'zonen en dochters een oorlog in te sturen'. Volgens Will is het gezag van de president hopeloos ondermijnd en blijkt nu al uit ontwikkelingen in Irak en in Israël dat Clinton een 'ernstig verzwakt leider' is.

Senator Lott, die de Republikeinse meerderheid in het Congres aanvoert en dus een machtig man is, erkende dat de VS door alle beschuldigingen aan het adres van Clinton beschadigd raken. Hij wees op de wereldwijde aandacht voor Monica-gate. 'Maar laten we niet vergeten dat het om beschuldigingen gaat, er is niets bewezen en we moeten er voor oppassen dat we vermeende zwakte over ons afroepen', aldus de uit Mississippi afkomstige Lott.

De media in Irak legden dit weekeinde een direct verband tussen de persoonlijke problemen van president Clinton en een mogelijke militaire aanval van de Verenigde Staten op Irak. Tegelijkertijd bereidt het Iraakse regime de bevolking voor op een militaire confrontatie.

'Clinton lijdt onder morele schandalen die zijn positie als president van de Verenigde Staten bedreigen', aldus een commentaar in de krant Babil. 'Om de media met iets anders bezig te houden dan zijn seksschandaal, zou de Amerikaanse president wel eens met een stomme militaire actie tegen Irak kunnen beginnen.'

Volgens Babil moet Clinton beseffen dat hij geen internationale steun geniet voor een oorlog tegen Irak. 'Hij kan het er beter niet op wagen. Het zou een grotere gok zijn dan de oorlog in Vietnam.'

De krant leek te genieten van de precaire situatie waarin Clinton verkeert. De Iraakse lezers werden met een zeker leedvermaak in uitgebreide artikelen volledig op de hoogte gebracht van alle details van Clintons' relatie met Monica Lewinsky.

Het Iraakse kabinet kwam zaterdag bijeen om de voorbereidingen te bespreken voor de vorming van een vrijwilligersleger. Irak wil meer dan een miljoen burgers bewapenenen en een militaire training geven om een Amerikaanse aanval het hoofd te bieden. De recrutering van de vrijwilligers begint volgende week.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden