Reisleider gezocht

ZON, STRAND EN GEEN BAAS IN DE BUURT. REISLEIDERS HEBBEN DE IDEALE BAAN. 'JE MOET WEL TEGEN GEZEIK KUNNEN.'..

Of Evelyn het naar haar zin heeft, vraagt Ineke (27).

'Ja, hartstikke leuk hier.

Gezellige groep ook', antwoordt Evelyn (47) enthousiast. 'Fijn', zegt Ineke. 'Maar ik moet je iets zeggen. Het is hier in de Serengeti natuurlijk heel warm en zweten doen we allemaal, maar het is mij opgevallen dat jij in het bijzonder nogal transpireert en sterk ruikt. Ook uit je mond. Heb je dat zelf door?'

Evelyn is even stil. 'Jeetje', zegt ze dan. 'Ik vind het heel erg om dat te horen. Dat wist ik helemaal niet.' Ineke probeert de onaangename situatie te redden. 'Ik dacht: ik zeg het maar eerlijk tegen je. Want het is natuurlijk veel erger als ik iets denk en niet zeg...'

'Ho! Stop!' Coach Wout Raadgers van de cursus reisbegeleiding grijpt in. 'Je hoeft je opmerking niet te rechtvaardigen. Daar is deze vrouw helemaal niet naar op zoek. Zij heeft behoefte aan hulp.'

Raadgers' oplossing: begrip tonen en de vrouw praktische tips geven. 'Zeg bijvoorbeeld dat ze beter katoen kan dragen dan synthetische stoffen of neem haar mee naar het dichtstbijzijnde dorp om deodorant en mondwater te kopen.' Evelyn en Ineke doen hun rollenspel nog eens over, terwijl de rest stil toekijkt.

Het toneelstukje is onderdeel van de cursus reisbegeleiding van reisorganisatie Summum, specialist in verre rondreizen. Tijdens de vijfdaagse training leren aspirant reisleiders alles over reisverzekeringen, boekhouding, de flexwet, draaiboeken maken en krijgen ze een EHBO-cursus.

Maar de eerste drie dagen van de cursus zijn gereserveerd voor de core business van een reisleider: groepsmanagement. Door middel van eindeloze rollenspellen met een acteur leren de cursisten hoe ze om moeten gaan met risicofactoren. Hoe ga je om met roddeltantes, commandanten of extreem afhankelijke figuren? Of zoals cursusleider Raadgers het formuleert: 'Hoe ga je om met reizigers waar je jeuk van krijgt?'

'Het klinkt belachelijk', zegt instructeur Raadgers over de casus van cursiste Ineke en de stinkende vrouw. 'Maar dit is een typisch voorbeeld van een slechtnieuwsgesprek. Normaal gesproken gaan die gesprekken de hele groep aan. Als een reisleider bijvoorbeeld moet vertellen dat een excursie door het weer niet doorgaat. '

Maar ook met zulke persoonlijke problemen moet een reisleider om kunnen gaan, aldus Raadgers, zelf voormalig reisleider. Sleutelbegrip van de cursus is: begrip tonen. Daarmee ontken je het probleem niet, zegt hij, maar hoef je het ook niet per se op te lossen.

Het heeft een romantisch imago, het beroep van reisleider. Elke dag zon, zee en strand. Geen dag op kantoor en belangrijker: een baas op duizenden kilometers afstand. Natuurlijk, af en toe moet er een excursietje geregeld worden, maar daarvoor mag je dan ook het hele jaar door betaald op vakantie. Toch?, 'Mensen die dat denken, komen van een koude kermis thuis', zegt ex-reisleidster van Summum Nora Klijn (35). Het is keihard werken, volgens Klijn, en het is een eenzaam beroep. 'Als jij je niet lekker voelt, is er niemand voor jou. Of als jij problemen hebt met bepaalde personen binnen je groep, mag je het daar met niemand over hebben.'

En altijd moet je het hoofd koel houden, terwijl er zoveel mis kan gaan. 'Bus kapot, hotel overboekt en extreme hitte. En wie krijgt de schuld? De reisleider. Je moet dus heel goed tegen gezeik kunnen.'

Bovendien is de verantwoordelijkheid van de reisleider groot. Na het drama in de Spaanse Sierra Nevada in het voorjaar van 2004, waarbij drie Nederlanders omkwamen tijdens een bergwandeling, werd dat maar al te duidelijk. Drie ondernemers uit de reiswereld richtten begin dit jaar daarom de stichting Cerbran op. Cerbran wil door de invoering van een officieel certificeringsinstituut voor de Nederlandse reisbranche de kwaliteit en veiligheid van avontuurlijke en actieve reizen verbeteren.

Renilde Huizenga, een van de initiatiefnemers van Cerbran: 'Iedereen kan een avontuurlijke reis organiseren en in zijn brochure vermelden dat er deskundige reisleiding is. Maar wat is deskundig? Er zijn geen criteria.'

Cerbran wil dat reisleiders in de toekomst voldoen aan uniforme eisen. Een reisleider van avontuurlijke reizen zou op zijn minst een EHBO-diploma en verstand van weerkunde moeten hebben. 'Maar ook ervaring met groepsprocessen is belangrijk. Soms moet je tegen je groep durven zeggen dat een bepaalde wandeling te riskant is. Bij goede cursussen leer je dat.'

Maar als het zo zwaar is, waarom wil iemand in hemelsnaam nog reisleider worden? Cursist Irene van der Post (23) lijkt het niettemin een 'droombaan'.

'Ik ben bijvoorbeeld helemaal weg van India. Het lijkt mij geweldig om mijn passie voor India te delen met iemand die net zijn ogen voor dat land opent. Dat is de toegevoegde waarde van het vak: dat je je enthousiasme overbrengt.' n

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden