Rage: een weldadig elektrisch bad

De gekte in Gekte slaat op een tijdelijk verlies van zinnen. Rages in de lage landen is de ondertitel. Het is de bundeling van een serie die in Het Parool heeft gestaan, samengesteld door John Jansen van Galen, Huib Schreurs en Eric Smink (Bruna; ¿ 29,95)....

De Zuid-Afrikaanse president Paul Kruger, protégé van Wilhelmina, stond bloot aan zoveel belangstelling dat in 1900 sprake is van de eerste rage van de eeuw. Verzameld werd alles waarop hij stond afgebeeld, bustes, plaquettes en ook mokken 'in de vorm van zijn kenmerkende kop'. Reformkleding, exclusief bij Metz & Co in de Amsterdamse Leidsestraat, is in 1902 le dernier cri, twee jaar later gevolgd door de elektrische kuur. In een aantal steden vestigden zich elektrotherapeutische instellingen, waar de cliënt 'een geneeskrachtige portie stroom kon halen of een rustgevend elektrisch bad nemen'.

Na de komeet van Halley (1910) en radioamateurisme, de kristaldetector was het 'bakkie' van de jaren twintig, gaf ook de danslustige Nederlander zich over aan de charleston, hoewel in Engeland werd gewezen op het gevaar van vergroeiende enkels. Na Krishnamurti en de vlucht van de Uiver breekt WO II uit, met 'klein verzet' (roodwitblauwe ringetjes, wasgoed dat aldus gegroepeerd te drogen werd gehangen, enzovoort) en de omarming van het Nederhawaii (de Kilima Hawaiians werden mateloos populair). Een Canadees werd in mei 1945 een rage onder meisjes en vrouwen, gebonden of niet, die naar schatting vierduizend 'bevrijdingskinderen' opleverde.

Naoorlogse fenomenen omvatten aardstralen, existentialisme, rock-'n'-roll, de scooter, West Side Story, Beatle-haar (waarvoor je van school kon worden gestuurd, met een beetje geluk samen met je vriendinnetje in minirok), Che Guevara en de sherrykuur. De auteurs rekenen ook partnerruil tot de rages, een tijdpassering die in 1973 kennelijk zijn hoogtepunt bereikte. De Japanse tamagotchi, het eerste elektronische troeteldiertje, sluit de rij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden