Racistische koeien

De kleine bordjes Chambres d'Hotes en Table d'Hote aan de gevel zullen niet elke automobilist meteen opvallen, maar vraag in Grandpré een passerende boer op een tractor naar de familie Arnould en tien minuten later zit je er aan tafel....

NELL WESTERLAKEN

Je komt om een bed en een maaltijd en je leert en passant dat Limousins een sterk karakter hebben, zo niet een racistische houding ten opzichte van de zwartbonte melkkoe, die je trouwens niet te min moet nemen, want ze springt zonder meer over een sloot als het gras bij de buren groener is. Prima beest. En melk geven!

Tijdens het avondeten verneem je tussen de zelfgerookte ham met zelfingelegde augurken, en het zelfgeslachte konijn met groenten uit eigen tuin dat we ook kip hadden kunnen krijgen, als een vos van de winter niet akelig had huisgehouden in de kippenschuur. En dat de op export gerichte vleesboeren een flinke klap hebben gekregen toen de peseta en de lire kelderden. Met de Euro weet je tenminste waar je aantoe bent, zegt hij. Het is altijd weer moeilijk, mijmert zij hardop, zo'n konijn doden.

Logeren of kamperen bij de boer is meer dan een bed en maaltijd, of een hooistapel naast de tent. De vakantieganger is te gast op een bedrijf, en heel soms bij een familie waar je moeilijk omheen kunt, als je dat al zou willen. Huisjes, kamers en campingplaatsen op boerderijen zijn in trek in heel Europa. Ze staan garant voor landelijkheid en kleinschaligheid, en meestal voor spotgoedkoop onderdak met een persoonlijk tintje.

Neem de familie Arnould in de Franse Ardennen, je bent er geen toerist op doorreis, geen stadse weekendrecreant, je bent er logé. Mevrouw heeft wel iets tegen de kriebelhoest, zegt ze moederlijk tijdens het ontbijt met liters koffie, zelfverzamelde honing en zelfgejamde pruimen, wat een ingewikkelde zoektocht bespaart naar een plattelandsdrogist die open is op zondag. Het valt niet over het hoofd te zien dat ze behendig is met de naaimachine, te oordelen naar het indrukwekkende aantal patchwork wandkleden, kussens en dekbedovertrekken in het huis. De gastenkamers hangen er vol mee, zo ook de gang en het trappenhuis. Onwillekeurig denk je terug aan zomerse logeerpartijen bij een tante op het land.

De vijf gastenkamers voor drie à vier personen hebben elk een eigen badkamer en wc, nieuw gebouwd in de negentiende-eeuwse hoeve, want je kunt als toeristenboer die aangesloten is bij Gîtes de France, niet zo maar de proviandzolder of de hooimijt verhuren. Verhuurders van chambres d'hotes mogen op verzoek avondeten serveren aan hun overnachters, maar niet aan hongerige passanten. En je eet wat de pot schaft.

Dit in tegenstelling tot de fermes-auberges. Boer Maurice Creuwels uit het nabijgelegen gehucht Grivy-Loisy stak tien jaar geleden een paar ton in een verbouwing. De oude boerderij kreeg enkele gastenkamers en een restaurant. 'Op de boerderij verbouwen we enkel nog graansoorten en dat is niet zo arbeidsintensief. Daarom besloten we dit erbij te gaan doen', zegt hij, terwijl hij zijn dubbelrol benadrukt door zijn rubberlaarzen te verwisselen voor molières. De kamers hebben een andere voordeur dan de privé-ver

trekken, zodat de gasten op zichzelf zijn en de familie bijvoorbeeld hardop ruzie kan maken aan tafel zonder tenenkrommende taferelen aan beide kanten.

Behalve via de boerenorganisatie Chambres d'Agriculture verhuurt Creuwels kamers via twee Belgische reisorganisaties. Een uitstapje naar de grotten in de buurt kan geregeld worden, Creuwels heeft zelf een autotocht uitgedokterd en een paar kano's aangeschaft; zoals bij veel toeristenboeren waren de gasten aanleiding om het nieuwe ondernemerschap verder uit te werken.

Mevrouw Arnould heeft tussen het boerderijwerk en het patch

work door drie fietsroutes bedacht van verschillende lengte. Ze is er trots op, zodat bij gebrek aan een tweede fiets, die niet meer in de kofferbak paste, een nijptang op de proppen komt ten einde het kabelslot door te knippen van de fiets van een afwezige dochter zodat de gasten de zelfuitgezette route niet mislopen.

Behalve logies en ontbijt bieden veel Franse boeren extra faciliteiten, het weiland naast het huisje of de minicamping op de fermes-équestres bijvoorbeeld waar je je eigen paard kunt laten grazen. Om het directe contact tussen de producent en de consument te intensiveren en te stimuleren, zo schrijft de Chambre d'Agriculture, verkopen veel toeristenboeren zelfgemaakte produkten aan huis. Ze schijnen ze ook te serveren.

Naast de landelijk omgeving zijn de veestapel, het pluimvee, de paarden, honden, katten en konijnen vaak een attractie op zichzelf. Wie in het goede seizoen bij de Arnoulds binnenvalt, kan met een beetje geluk getuige zijn van de geboorte van maar liefst vier Limousin-kalveren binnen 24 uur.

De binnenplaats of het erf van veel hoeves is niet alleen geschikt om te parkeren en fietsen te stallen, maar ook als speelplaats voor kinderen, en niemand die kwaad wordt in de pruimentijd als Jantje zich te barsten eet. 'De gasten vinden het heerlijk hier en wij vinden het leuk om het bedrijf te laten zien', zegt mevrouw Arnould tussen de zelfgebakken appeltaart en de koffie met pruimenjenever van eigen pruimen die door een ambulant destillateur zelf is gestookt.

Gergovie kuiert mee langs het hek tijdens een afscheidsronde over het erf omdat ze het vrouwtje mist dat haar elke dag twee maal met de hand komt melken. Ze staat droog, waardoor mevrouw Arnould ons helaas niet de verse kwark kan aanbieden die ze normaliter zelf gemaakt zou hebben. We moeten daarom zeker nog eens terugkomen, zegt ze, als we voor een overnachting voor drie personen met ontbijt, diner en een fles wijn, de somma van 440 franc in totaal afrekenen.

Nell Westerlaken

Duizenden Franse logeerboeren zijn aangesloten bij Gîtes de France. De stichting heeft een handboek met adressen. Keizersgracht 680, 1017 ET Amsterdam. Tel: 020-624.23.42.

De Assemblée Chambres d'Agriculture heeft in heel Frankrijk regionale afdelingen met logeeradressen. Het hoofdkantoor is in Parijs: 9 Avenue George-V, 75008 Paris. Tel: 00.33.147.23.55.40.

De Fédération Française de Camping et de Caravanning, 78 Rue de Rivoli, 75004 Parijs, heeft informatie over kamperen bij boeren in Frankrijk. Ook de ANWB geeft informatie over vakantiemogelijkheden bij Franse boeren.

In de gids Logeren op het Franse platteland van uitgeverij Kosmos staan ongeveer driehonderd logeeradressen in alle Franse departementen.

Frans Verkeersbureau Maison de la France, Prinsengracht 670, 1017 KX Amsterdam. 09-00.11.22.332.

Familie Arnould:

00.33.324.30.52.87.

Maurice Creuwels:

00.33.324.71.9238.

Dit is het eerste deel in een serie over boerderijvakanties in een aantal Europese landen. Hebt u een favoriet vakantieadresje bij een boer(in) ergens in Europa? Schrijf in een paar regels wat er bijzonder is aan dit adres. Binnenkort verschijnt in de rubriek Bagage wekelijks lezerstips over een boerenadres. De Volkskrant, redactie Traject, Postbus 1002, 1000 BA Amsterdam, o.v.v. Boeren & Burgers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden