Protest in Washington

ROND de bijeenkomsten van internationale financiële instellingen ontwikkelt zich een vast ritueel van protest en oproer. Na de WTO-conferentie in Seattle en het World Economic Forum in Davos, werd deze week de voorjaarszitting van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank belaagd door duizenden demonstranten....

De wereld heeft sinds het einde van de Koude Oorlog veel van haar prettige overzichtelijkheid verloren. Toen kende men zijn vrienden en vijanden. De huidige internationale verhoudingen zijn diffuser. Voor tal van groepen ontpopt het kapitalisme, voorzien van adjectieven als woest of wreed, zich tot grote boosdoener. De mondialisering, de verspreiding van de vrije-markteconomie over de wereld, is de nieuwe steens des aanstoots.

Alleen heeft deze tegenstander minder scherp omlijnde contouren dan de vroegere. Dat geeft de critici de ruimte er een bont assortiment aan onlustgevoelens op te projecteren. Dat weerspiegelt zich in het hybride karakter van de protestbeweging. Ze biedt onderdak aan vakbondsleden, vegetariërs, dierenvrienden, milieubeschermers, anarchisten, et cetera.

Deze mensen hebben gemeen dat zij zich in hun zekerheden bedreigd voelen door het tempo van de technologisch-economische revolutie en het wegvallen van de grenzen. Hun vrees voor het verdwijnen van het vertrouwde en het oprukken van het vreemde heeft soms een uitgesproken irrationele kant. Toch mogen dit soort sentimenten niet worden geridiculiseerd.

Het is hoog tijd dat de politieke leiders de verdediging van de mondialisering niet langer overlaten aan economen. Ze moeten zich meer inspannen om de angsten weg te nemen en het publiek te overtuigen van de voordelen. Het proces telt ook verliezers en veel mensen profiteren nog niet van de vooruitgang. Maar de politici moeten duidelijk maken dat op termijn de meeste mensen, ook de armen van deze wereld, gebaat zijn bij vrijhandel.

Het heeft ook geen zin de WTO, het IMF en de Wereldbank te demoniseren. Want om ervoor te zorgen dat de mondialisering zich voltrekt met zo min mogelijk sociale schade, zijn deze multinationale instellingen juist onontbeerlijk. De nationale staat is per definitie niet in staat om in haar eentje tegenwicht te bieden aan de grensoverschrijdende economische ontwikkelingen.

Wel dient het functioneren van de multinationale organen te worden verbeterd. Het IMF is te traag met het bestrijden van het schuldenprobleem van de armste landen, heeft in het verleden soms te bittere medicijnen voorgeschreven en overlapt teveel met de Wereldbank. De noodzaak van de hervormingen wordt echter beseft. Als dat mede een gevolg is van de toegenomen publieke druk, dan is dat winst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden