De jaren 10Gevormd in de jaren 10

Portret van een generatie (met hun smartphones)

Wie half jaren negentig geboren is, werd tegelijk met de smartphone volwassen. Hoe beleefde deze generatie de jaren tien? 

Jip SandersBeeld Adriaan van der Ploeg

Jip Sanders (24) uit Nijmegen is lerares in het speciaal onderwijs en blogger, ze heeft een relatie

Welke telefoon heb je?

‘Ik heb een iPhone X, die heb ik gekocht omdat hij heel goede foto’s maakt. Ik geef drie dagen per week les in het speciaal onderwijs en daarnaast fotografeer en schrijf ik twee dagen voor mijn blog.’ 

Kun je meer vertellen over je blog?

‘Ik ben ermee begonnen in 2015, toen de fitgirlhype opkwam: ik wilde laten zien dat als je genoeg beweegt, je al een heel eind komt. Ik deed aan fitness, hardlopen en voetbal, maar stond als student ook geregeld in de kroeg met een biertje. Het is nooit mijn bedoeling geweest om zo groot te worden, maar inmiddels heb ik meer dan 28 duizend volgers. Dat komt denk ik omdat ik het altijd persoonlijk houd, mensen voelen het als je niet oprecht bent. Ik schrijf altijd vanuit mijn eigen ervaringen en beleving, zo kan niemand je bekritiseren dat iets niet waar is. Verder post ik consistent drie of vier keer in de week en besteed ik veel aandacht aan foto’s.’

Welk kledingstuk heb je de afgelopen tien jaar het vaakst gedragen?

‘Nike Air Max, die heb ik mijn hele puberteit tot een paar jaar geleden veel gedragen. Een sportieve, comfortabele schoen, dat past bij mij.’

Welk tv-programma heb je het meest gekeken?

‘Jarenlang volgde ik Flikken Maastricht, elke vrijdag kaarsjes aan en lekker op de bank met een dekentje een bankhangavond houden met mijn moeder.’

Welke nieuwsgebeurtenis heeft afgelopen decennium veel indruk op je gemaakt?

‘Die periode dat er meerdere terroristische aanslagen achter elkaar in Europa werden gepleegd, onder meer in Brussel, Parijs en Utrecht. Het leek erop dat het steeds vaker zou gebeuren en het kwam steeds dichterbij. Het gaat om onschuldige mensen en is lastig te voorkomen, en ik vind de beelden heftig om te zien.’

En welke persoonlijke gebeurtenis heeft je het meest gevormd?

‘Dat ik ben begonnen met werken, sinds augustus. Ik heb veel verantwoordelijkheid gekregen in de klas, daardoor ben ik volwassener geworden. Ik merk dat ik makkelijker eigen keuzes maak en weet hoe ik dingen wil aanpakken. Ik ben zekerder van mezelf geworden. ’

Dan Naumann (25)Beeld Adriaan van der Ploeg

Dan Naumann (25) is barmedewerker van de Melkweg in Amsterdam en is single

Welke telefoons heb je gehad?

‘Ik zat in groep drie toen ik mijn eerste mobieltje kreeg, een Nokia 3310. Als je 6 bent is dat echt geweldig! Ik was het enige jongetje op school met Snake op zijn telefoon, zo maak je natuurlijk snel vrienden. Daar stond wel wat tegenover: mijn ouders woonden relatief ver van school en vonden het een veilig idee als ik bereikbaar was. Als ik een kwartiertje te laat was, werd ik al gebombardeerd met berichten. Dat ging nog tot mijn 18de door, toen ging ik uit huis. Ik heb de afgelopen tien jaar heel lang de Walkman Phone van Sony Ericsson gehad, tot ik overstapte op Apple. Het begon met de iPhone 5, nu heb ik de 7. Ik vind het fijn dat alle apparaten naadloos met elkaar linken. Als mijn telefoon afgaat zie ik dat ook op mijn Macbook. Het klinkt heel kut tegenwoordig, maar ik ben echt een Apple-fanboy: ik heb ook een iMac, Macbook en een iPod Classic.’

Hoe ga je met je telefoon om?

‘Ik probeer een beetje rustig te leven en merk dat smartphones me daar niet bij helpen, het is een impulsmachine. Sinds een jaar of vier benader ik mijn smartphone als mijn e-mail, in de zin dat ik meestal een dag of twee later antwoord. Ik was het zo zat om de hele tijd geprikkeld te worden, alle e-mails, tags op Facebook en duizenden berichtjes. Ik heb mijn vrienden daar destijds rustig over ingelicht: als je een berichtje stuurt, verwacht dan niet snel antwoord, maar als je me belt, neem ik bijna altijd op. Dat is de tegenprestatie. Ik werk trouwens ook vaak ’s avonds en ’s nachts, bij de bar van De Melkweg, dus vaak slaap ik overdag en dan ben ik sowieso minder goed bereikbaar. Met daten is dat soms nog wel lastig. Ik heb weleens gehad dat mensen boos werden als ik niet snel genoeg antwoordde, maar na een tijdje wennen ze er wel aan.’

Welk tv-programma of welke serie heb je het meest gekeken in de afgelopen tien jaar?

The Office heb ik tientallen keren gezien. Ik vind de meerdere lagen in de show heel fascinerend. De over de seizoenen opbloeiende romance tussen receptionist Pam en de grappige verveelde salesmedewerker Jim is heel fijn om naar te kijken. De tocht van bietenteler Dwight Schrute naar het managerschap is echt hilarisch. Ik herken me in de manager Michael. Hij is echt een onwetende idioot, maar bedoelt het wel goed.’

Welke nieuwsgebeurtenis heeft de meeste indruk op je gemaakt?

‘Het fenomeen Trump. Het begon er al mee dat niemand zag aankomen dat hij de verkiezingen zou winnen, vanuit daar werd het met het jaar absurder. Het lijkt sinds hij aan de macht is wel alsof de waarheid er niet meer toe doet, of in ieder geval niet voor hem geldt. Hij ziet de wereld zoals hij die wil zien. Post-truth zie je ook terug in de mediaberichtgeving. Ook de machtsverschuivingen maken veel indruk op me: Rusland leek wat uitgedoofd na de Sovjet-Unie, maar is machtiger dan ooit. Turkije valt Syrië binnen, China krijgt steeds meer macht. Ik vind het eng.

Welke trend vond je het stomst?

‘Winterjassen binnen. Dat zie ik veel op mijn werk, vooral bij hiphopfeestjes. Het is verbazingwekkend. Ze doen gewoon alsof ze het niet warm hebben, terwijl het vaak bloedheet is tijdens een concert. Het ziet er niet uit.’

Wat ga je absoluut niet missen aan de afgelopen tien jaar?

‘De constructie aan de Noord-Zuidlijn in Amsterdam. Als kind kreeg ik al dat geklaag van mijn ouders mee dat je altijd om moest fietsen, toen ik ouder werd ging ik eraan meebetalen en begon ik dat te begrijpen. Waarom duurde het zo lang? Het is geen piramide, ofzo.’ 

Emma Pierre (25)Beeld Adriaan van der Ploeg

Emma Pierre (25) uit Breda is student Social Innovation en fractie-assistent bij GroenLinks, ze is single

Welke telefoons heb je gehad?

‘Mijn eerste telefoon was een Nokia 3310 en ik heb aan alle grote telefoonveranderingen wel meegedaan. Zo had ik onder meer een roze klaptelefoon van Samsung en een Nokia 7373, een uitschuifmodel. Een tijdje daarna kwam de Blackberry. In 2009 kocht ik mijn eerste iPhone, de 3GS en sindsdien heb ik alleen maar iPhones gehad: de 4, 5, 6, 7, en nu de 8. De iPhone 4 uit 2010 heb ik zelfs nog als reservetelefoon. Ik vind Apple-producten heel mooi en het zijn makkelijke telefoons. Verder werkt de iPhone naadloos samen met mijn andere Apple-producten.’

Waarvoor gebruik je je telefoon?

‘Eigenlijk voor alles: voor notities en foto’s, Instagram, internetbankieren, navigatie, muziek, Wordfeud. Ook moet ik voor mijn werk als fractie-assistent veel mailen. Als ergens een praktische app voor bestaat, dan download ik die. Zoals de PostNL app, daarmee kun je zien of er een pakketje is binnengekomen.’

Welk tv-programma heb je de afgelopen tien jaar het meest gekeken?

‘Vooral Man bijt hond en De wereld draait door. Van Man bijt hond vind ik het leuk dat het echte mensen en echte verhalen zijn. Door DWDD blijf je een beetje op de hoogte wat er in Nederland en de rest van de wereld gebeurt. Het is informatief, ze bespreken belangrijke thema’s in begrijpelijke taal voor iedereen en er komen leuke gasten.’

Wie is of was jouw rolmodel?

‘Mijn moeder, zij zet zich in voor dingen die ik ook belangrijk vind. Zo zet ze zich actief in voor het verbeteren van de zorg voor mensen met dementie en tegen de bio-industrie. Ze steunt me in alles wat ik doe en heeft nog nooit tegen me gezegd dat ik iets niet kan.’

Welke modetrend vond je het stomst?

‘De jeanslegging, ik vind ze gewoon heel oncharmant. Vooral die van vroeger, toen ze net hip werden, toen waren het van die net iets te glimmende slappe aftreksels van een spijkerbroek. Als je ze aantrok zag je álles zitten.’

Welke gebeurtenis in het afgelopen decennium heeft je het meest gevormd?

‘Mijn vader is een paar jaar geleden plotseling overleden en mijn vroegere beste vriendin heeft een eind aan haar leven gemaakt. Ze was even oud als ik en ik vond het zo moeilijk om te begrijpen dat we, hoewel we even oud waren, blijkbaar zo anders in het leven stonden. Sindsdien probeer ik nog meer te genieten en let ik minder op wat mensen van me denken. Het heeft me gemotiveerd om me in te zetten voor mensen die minder kansen hebben in de maatschappij. Zo geef ik mijn leven meer betekenis.’

Jed Spiljard (24)Beeld Adriaan van der Ploeg

Jed Spiljard (24) uit Heteren is werkzoekend, hij is single

Welke telefoons heb je gehad?

‘De Nokia 2.1, Samsung Galaxy S9, Huawei Y6 en de Samsung Galaxy Young 1 en 2.’

Hoe ga je met je telefoon om?

‘Ik gebruik hem best veel, zeker twee of drie uur per dag. Vooral voor Facebook en om te appen met vrienden en kennissen, zoals in twee gabberappgroepen met elk 251 deelnemers. Daar hebben we het over aankomende feesten, maar we maken ook grapjes of praten juist over serieuze dingen, we zijn er voor elkaar. Verder gebruik ik mijn telefoon voor games, vooral Call of Duty en PlayerUnknown’s Battleground. Dat zijn online schietspellen.’

Welk tv-programma of serie heb je het afgelopen decennium het meest gekeken?

‘Ik hou niet van tv, ik kijk liever series en films. Het liefst kijk ik Game of Thrones. Mijn favoriete karakter is Jon Snow, ik herken me in hem. Hij is slim en staat sterk in zijn schoenen. Hij is zachtaardig, maar laat niet met zich sollen. Hij probeert altijd het juiste te doen voor anderen, ongeacht wat het hem kost. Ik ben gek op fantasy in boeken, series, films en spellen. Ik houd van de middeleeuwse verhalen en zwaarden en bogen vind ik gewoon prachtige wapens, ook al zijn ze gevaarlijk, haha.’

Welke trend vond je het stomst?

‘Een aantal jaar geleden hing ik bij jongens die stoer wilden doen. Ze droegen de broek op half 7, helemaal onder hun kont. Ik heb er zelf ook heel even aan meegedaan, maar stopte daar al snel mee. Het ziet er echt niet uit.’

Wie heeft volgens jou de afgelopen tien jaar de meeste invloed gehad op de wereld?

‘Trump, hij doet vooral aan grootspraak. Ik vind hem echt een kansloze man.’

Wat ga je nog meer absoluut niet missen aan de afgelopen tien jaar?

‘Tot een paar jaar geleden nog werd ik gepest en buitengesloten. Dat kan ik missen als kiespijn. Het begon op jonge leeftijd, toen mijn familie en ik naar een klein dorp in Schotland verhuisden voor zijn mijn vaders werk als technisch schrijver. In het dorp was het ieder voor zich, ze zaten niet te wachten op buitenlanders. Ik heb daar wel veel van geleerd als het aankomt op zelfverdediging, maar ik vind dat dat op die leeftijd niet nodig hoort te zijn. Rond mijn 11de kwam ik weer terug naar Nederland, maar ook hier werd ik gepest op school en op voetbal. In eerste instantie omdat ik ‘de buitenlander’ was die geen fatsoenlijk Nederlands sprak, dat veroorzaakte veel stress. Door de stress in combinatie met mijn adhd en autisme, begon ik mijn persoonlijke verzorging te verwaarlozen. Toen werd ik dáár weer om gepest. Gelukkig ontdekte ik een aantal jaar geleden de gabberscene, in die cultuur voel ik me helemaal thuis. Ongeacht wat er wel of niet verkeerd aan me is, ik word daar geaccepteerd. Het maakt niet uit waar je vandaan komt of welke taal je spreekt, zolang je van de muziek houdt, ben je welkom. Gabber geeft me een gevoel van saamhorigheid.’

Coco Spierings (24)Beeld Adriaan van der Ploeg

Coco Chiara Spierings (24) uit Best is businesscoach, ze heeft een relatie 

Welke telefoons heb je gehad?

‘In groep 8 kreeg ik een klaptelefoon en daarna een oude Nokia, een koelkastmodel. Mijn eerste echt coole telefoon was een Samsung G600, een uitschuiftelefoon. Helaas moest je wel gewoon vier keer op de 9 drukken voor een s. Ik heb ook een touchscreen gehad, de Samsung Corby, maar dat bleek echt een kutding te zijn. Op de middelbare school was ik jaloers op mijn beste vriendin, zij had een smartphone met internet erop. Ik wilde ook op mijn telefoon Hyves kunnen gebruiken!

‘Een tijdje nadat de iPhone populair werd, ben ik ook overgestapt. Ik ben een minimalist en de iPhone sluit aan bij mijn wens om het zo simpel mogelijk te houden. Ik heb nu de XR, hiervoor had ik de 7 en daarvoor de iPhone 5.’

Hoe ga je met je telefoon om?

‘Ik ben businesscoach, als ondernemer ben ik veel bezig met sociale media, vooral Instagram. Verder bel en mail ik veel. Gemiddeld gebruik ik mijn telefoon 2,5 uur per dag. Ik ga heel bewust om met mijn telefoon en probeer zo min mogelijk gedachteloos te scrollen. Ik vind het belangrijk om bewust te leven. Daarmee bedoel ik mindful zijn, gezond eten, sporten en veel naar buiten. Ik probeer alles met aandacht te doen.’

Welke persoon heeft de afgelopen tien jaar de meeste impact gehad op de wereld?

‘Trump, ik denk dat hij mensen aan het denken heeft gezet, waar we in godsnaam mee bezig zijn met zijn allen.’

Welk tv-programma heb je het meest gekeken?

‘Ik kijk maar heel weinig tv. Als ik kijk, zijn dat vooral documentaires zoals The Game Changers of Fed Up. Als ik even mijn hoofd wil leegmaken zet ik Friends op, dat is altijd leuk. Ik ken alle afleveringen en hoef het niet met mijn volledige aandacht te kijken.’

Wat ga je absoluut niet missen aan de afgelopen tien jaar?

‘Vlees eten. Ik eet nu zoveel mogelijk natuurlijk, onbewerkt en vegan. Mijn gezondheid is erg verbeterd sinds ik veganistisch eet. Ik had hiervoor buikklachten en die zijn nu weg. Ik ben alerter, mijn huid is zuiverder en ik voel me in het algemeen fitter en energieker. Ook vind ik het fijn om bij te dragen aan een betere wereld, een veganistische levensstijl is beter voor dier en milieu.’

In welke groep voel je je het meest thuis?

‘Ik voel me niet verwant aan een subcultuur. Ik heb wel een androgyne kledingstijl die ingaat tegen de standaard vrouwelijke norm, voor mij weergeeft dat hoe ik in het leven sta, dat ik voor gelijke rechten ben voor iedereen. Ik kwam afgelopen zomer uit de kast. Hoewel mijn geaardheid me nooit heeft dwarsgezeten, merkte ik toch hoe fijn het voelde om het hardop uit te kunnen spreken. Ik voel me wel thuis bij het label gay, het woord heeft voor mij iets moderns, er samen het beste van willen maken.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden