'Paus komt op voor homorechten'

Geen celstraf meer voor homo’s. Boris Dittrich werd het daarover eens met Rome...

Van onze verslaggever Rob Vreeken

AMSTERDAM Een ‘baanbrekende’ tekst van het Vaticaan over de rechten van homo’s, een ‘mijlpaal’. Boris Dittrich: ‘Bij de VN zat iedereen met zijn oren te klapperen: de paus spreekt zich uit voor de rechten van homo’s!’

Dittrich, directeur homorechten van Human Rights Watch (HRW) in New York, noemt het ‘een hoogtepunt’ in zijn werk voor de mensenrechtenorganisatie. Hij doelt op de verklaring die op 10 december in het VN-hoofdkwartier werd voorgelezen door de gezant van de Heilige Stoel, Philip Bené.

Het is wel even zoeken naar de crux van de verklaring. Dittrich erkent dat het ‘een kwestie van tussen de regels lezen’ is – de tekst is door juristen opgesteld. Al eerder, vorig jaar december, gaf het Vaticaan namelijk een persbericht uit waarin discriminatie van homoseksuele mannen, lesbiennes en biseksuelen werd afgewezen.

Maar dat was in de context van een initiatief van Nederland en Frankrijk, die in VN-verband een (inmiddels door 67 landen ondertekende) verklaring hadden opgesteld over de schending van mensenrechten op grond van seksuele oriëntatie. Het Vaticaan liet juist weten dat niet te kunnen steunen, omdat het een pleidooi voor het homohuwelijk zou bevatten.

Bovendien deelde Paus Benedictus XVI op vrijwel hetzelfde moment mee dat homoseksualiteit net zo’n bedreiging vormt voor de mensheid als de klimaatcrisis. En kort daarvoor had Rome nog een document gepubliceerd over de onverenigbaarheid van priesterschap en de ‘psychische stoornis’ homoseksualiteit.

Al met al weinig om vrolijk van te worden, voor Human Rights Watch. Dus waarom dan nu de vreugde, bij Dittrich? Omdat het Vaticaan bij monde van Bené voor het eerst een verwijzing heeft gemaakt naar het strafrecht. De Heilige Stoel ‘keert zich tegen discriminatoire strafwetgeving’. Een paar woorden, maar voor HRW van groot belang.

Er zijn namelijk ruim tachtig landen waar homoseksualiteit verboden is en strafbaar. En de lijst wordt vooralsnog alleen maar langer. Het Oegandese parlement behandelt een wetsontwerp waarin voor bepaalde vormen van homoseksueel gedrag zelfs de doodstraf staat. Ook in Rwanda staat een anti-homowetsontwerp (maximumstraf tien jaar cel) op de agenda. Dittrich: ‘Er is een tendens terug.’

Human Rights Watch voert daarom het komend jaar een wereldwijde campagne tegen strafbaarstelling van homoseksualiteit. De nieuwe verklaring van de Heilige Stoel is in die campagne een cruciaal wapen, zegt de HRW-directeur.

‘Het Vaticaan bewijst dat politici zich ten onrechte achter de religie verschuilen. Je kunt homoseksualiteit als een zonde zien, zoals het Vaticaan nog steeds doet, maar dat betekent niet dat het in het strafrecht moet en dat homo’s vervolgd kunnen worden.’

Dittrich zegt het afgelopen jaar voortdurend contact te hebben gehad met Rome, op hoog niveau. Die gesprekken hebben volgens hem geleid tot de koerswending, uitmondend in de verklaring van Bené op 10 december bij de VN.

Dittrich: ‘Er waren 54 landen vertegenwoordigd. Egypte had zojuist gezegd dat er in VN-verband helemaal niet over homo’s moet worden gesproken, omdat er belangrijker zaken zijn. En toen kwam Father Bené. De zaal was muisstil, je kon een speld horen vallen. Toen hij was uitgepraat klonk er applaus.’

De campagne van Human Rights Watch gaat zich in het bijzonder richten op de katholieke landen in Afrika en Latijns-Amerika. Alle landen in het Caribisch gebied hebben anti-homowetgeving, op Suriname na.

Dittrich: ‘Jamaica bijvoorbeeld is een notoir homofoob land. Priesters preken vanaf de kansel dat mensen homo’s bij de politie moeten aangeven. Rapartiesten hebben raps tegen homo’s.’

Vanaf nu, zegt de HRW-directeur, kan politici en religieuze leiders in dergelijke landen worden voorgehouden: ‘Luister eens, de paus vindt iets heel anders.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden