Eeuwig Leven Paul Polak (1951-2018)

Paul Polak (1951-2018): Groundsman met grote bek en klein hartje

Zijn hartstocht lag bij de sprieten van het graswicket. Paul Polak was een buitenbeentje dat hield van kunst, sigaren en zwerfkatten.

Paul Polak

Zestig uur per week spendeerde hij aan een klein stukje verhoogd gras op een sportcomplex in het Amsterdamse Bos. Paul Polak verzorgde het graswicket van VRA (Volharding, R.A.P., Amstels CC), waar behalve de club ook het Nederlands team en grote cricketnaties als Engeland, India, Zuid-Afrika en Pakistan gebruik van maken.

De bowlers (werpers) willen een perfecte graswicket om hun fast en spin balls los te laten, batters (slagmannen) om zoveel mogelijk runs te maken. Paul Polak maaide en rolde ze – met een snelheid van 300 meter per uur om zoveel mogelijk druk te geven – liefst 25 jaar lang en met ongekende precisie.

Het graswicket was zijn passie. Hij liet speciale klei overkomen uit Engeland. Per vierkante millimeter werd een graszaadje geplant. Elke morgen bij zonsopgang werd gemaaid. De graslaag werd daardoor zo egaal dat de cricketbal stuiterde als op een straatsteen. Op een door Polak geprepareerd wicket vestigde Sri Lanka in 2004 het wereldrecord runs.

Polak was vol energie en wilde dit nog jaren doen. Maar in de nacht van 25 op 26 december overleed hij volkomen onverwacht in zijn slaap. Hij werd 67 jaar, even oud als zijn halfzuster die in 2012 overleed. VRA en het Nederlandse cricket zijn hun meest gedreven ‘groundsman’ kwijt.

Paul Polak was een buitenbeentje. Hij was de zoon van Abraham Polak, die na de oorlog met zijn vrouw Evi van Perlstein in Hilversum A. Polak’s Meubelindustrie oprichtte. In Amsterdam kwam een toonkamer waar de meubelen onder de naam AP Originals werden verkocht. Paul Polak begon als jongeling ook in de familiezaak, maar was te veel een vrije geest om het lang bij zijn bazige vader vol te kunnen houden.

Hij kwam in de kunstwereld terecht, als medewerker van Michel van Rijn, die later als kunstboef werd ontmaskerd. ‘Hij wist alles van kunst. Ik was stewardess en in elke stad waar ik naartoe vloog, wist hij de schilderijen op te noemen die ik moest gaan zien’, aldus Polaks ex-partner Karianne Punt. Later ging hij werken in de textiel en mode. Toen iemand hem wees op het feit dat hij vooral zaken deed met bedrijven die aan de rand van de afgrond stonden, zei hij: ‘Hoe rotter, hoe beter. Dan krijg je de hoogste kortingen.’

Met zijn vader deelde hij de liefde voor de cricketsport. Hij speelde zelf lang bij VRA. Vanaf 1997 was hij groundsman. Clubgenoot Ewoud de Man leerde hem kennen toen hij van Alkmaar naar Amsterdam kwam om te gaan cricketen: ‘Een vreemde snuiter, dat was toen al meteen duidelijk, met dikke sigaren, veel te dure auto’s en een enorme grote bek. Met dat kale hoofd en een sigaar in de mond legde hij me op de eerste training bij VRA uit dat de meeste topspelers geen spin konden spelen en dat hij de aangewezen persoon was om me dat te laten zien.’

Paul Polak was geen gemakkelijke man. ‘Bij VRA kon hij behoorlijk mopperen dat hij zoveel tijd kwijt was aan het onderhoud omdat hij het alleen moest doen. Maar hij accepteerde ook niet dat iemand anders zich ermee bemoeide’, zegt Ewoud de Man.

Maar volgens De Man had Polak unieke kwaliteiten. Hij kon heel goed luisteren en waarnemen. De laatste jaren ontpopte hij zich ook steeds meer als de man die graag mensen ontving op de club en ze met zijn imponerende verhalen wist te boeien. ‘Hij was iemand met een klein hartje’, zegt De Man. ‘Hij ving zwerfkatten op en verzorgde ze. Heel uitzonderlijk was ook dat hij voor zijn hond een accreditatie had voor alle cricketmatches, zodat die meekon’, zegt Karianne Punt.

Polak trouwde nooit en had ook geen kinderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.