Postuum Pater Gerard van Kempen

Pater Gerard van Kempen (1935-2019): Telg van het rijke roomse leven in de missie

Als oblaat had hij eigenlijk eskimo’s moeten kerstenen, maar de sobere stille kracht ging naar Suriname, waar hij niet meer weg wilde

Pater Gerard van Kempen

Gerard van Kempen was bij uitstek een telg van het naoorlogse rijke roomse leven met volle kerken, volle seminaries en kinderrijke gezinnen. Zijn vader, slager in Lent bij Nijmegen, en moeder kregen 16 kinderen.

Maar het leven had ook zijn keerzijde. Twee kinderen stierven al jong. En bij de geboorte van de laatste zou ook de moeder overlijden. ‘In 1942 stond mijn vader aan het hoofd van een gezin van 14 kinderen tussen de 0 en 18 jaar’, zegt Gerrie van Dijk-Kempen.

Dat er van de veertien enkelen zouden kiezen voor een religieus bestaan – vaak de enige mogelijkheid om te kunnen studeren – lag voor de hand. Twee zouden er missionaris worden – Gerard en zijn oudste broer Wim. Zij sloten zich aan bij de Missionarissen van de Oblaten van Maria, een missie-orde die vooral bekend werd doordat ze zich bezig hielden met de kerstening van wat toen eskimo’s werden genoemd in het noorden van Canada en Groenland.

Gerard en de in 2009 overleden Wim werden echter geplaatst in het tropische Suriname. Gerard van Kempen ging er in 1963 naartoe en kwam 54 jaar later terug in Nederland, waar de kerken en seminaries nu leeg waren en de gezinnen klein. Vanaf 2017 woonde hij in Aqua Viva, het zorgcentrum voor religieuzen en leken in Nijmegen. Hier stierf hij op 27 juli. ‘Verdrietig maar vooral dankbaar en trots op wie hij was en wat hij betekend en gedaan heeft voor het volk en de Kerk van Suriname’, zo stelde de familie in de advertentie in deze krant.

Hij moest terug naar Nederland, maar was eigenlijk liever in Suriname gebleven. Dat was zijn thuis. Hier was hij gevierd en werd hij gewaardeerd. ‘Bij bij zijn 50-jarig priesterjubileum in 2013 dat plaatsvond inde kustplaats Coronie, kwamen er 500 mensen van heinde en verre naar die plek om te eten, te drinken en te feesten. Christenen, moslims, boeddhisten en hindoes. De katholieken daar zijn vromer dan hier, maar ze zijn ook erg tolerant’, aldus zijn zwager Evert van Dijk.

Dat feest was de enige uitspatting in zijn sobere leven. ‘Hij had eigenlijk nooit iets nodig’, zegt zijn zwager. Als er post-katholieke idealen moeten worden gekoesterd, zou hij een modelvoorbeeld van duurzaamheid zijn.

Van Kempen was in 1956 ingetreden bij de Oblaten, omdat hij naar de missie wilde. Eerst deed hij het klein seminarie Ravensbos te Valkenburg en daarna een priesteropleiding in Gijzegem (België). Na de priesterwijding werd hij in Suriname benoemd als pastoor in Nieuw Nickerie, waar ook de parochie in Wageningen onder viel.

Hij zou er 25 jaar blijven. ‘Er was nog geen Oost-Westverbinding. Je ging naar de stad met de ‘Perica’, overzee’, schreef hij. In 1971 opende hij daar nog een nieuwe kerk. Maar ook werden twee scholen gesticht. In 1989 kwam de parochie van Conorie daar nog bij.

Confrater Marinus Nijsten die ook vijftig jaar in Suriname werkte, leerde hem in Nickerie kennen. ‘Hij was een stille kracht die zich vooral inzette voor het jeugdwerk. Hij kon het heel goed met alle bevolkingsgroepen vinden. Dat maakte hem een bindende persoonlijkheid. In Nickerie zaten vooral hindoestanen, in Conorie creolen. In 2010 werd hij nog pastoor in de Fatimakerk, een volkswijk van Paramaribo, waar ook vooral creolen woonden.’

Samen met Nijsten keerde hij zeven jaar later terug in Nederland. Hier stond hij nog aan de basis van de digitale kerk voor mensen in Suriname die nog wel naar de kerk wilden gaan maar dat niet konden vanwege ziekte en ouderdom. Drie jaar lang was hij betrokken bij de vieringen die nog steeds elke maandag worden gehouden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden