'Pas als Saddam dood is kan het boek dicht'

De emoties onder gevluchte Iraakse shi'ieten in Nederland lopen hoog op als ze Saddam op tv zien. Hij krijgt zelf een eerlijk proces, dat is meer dan zijn slachtoffers kunnen zeggen....

Zodra de krant omhoog wordt gehouden en Jamila (39) de foto van SaddamHussein ziet, trekt ze een vies gezicht en wuift het ding weg.'Moordenaar', sist ze. 'Vuile moordenaar.'

De Iraakse vrouw heeft het proces tegen de dictator, dat woensdag vanstart ging, niet op televisie gezien. Ze hoeft niet zo nodig, zegt ze. Wantwat er ook met de dictator gebeurt, de doden komen toch niet meer terug.

Zelf heeft Jamila een broer in de oorlog tegen Iran verloren. En toende Republikeinse Garde bij haar aan de deur in Bagdad dreigde haardochtertje mee te nemen omdat haar man met de Koerden in het noorden hadgevochten, zijn ze met het gezin gevlucht. 'En nu zegt hij dat hijonschuldig is?' Jamila lacht, bitter. 'Dat bewijst toch alleen maar dat dieman echt gek is.'

Fikrey Monadel (46) en zijn dochter Lubna (18) hebben wél de hele dagvoor de televisie gehangen.' We zaten vanmorgen om acht uur al klaar, omdatwe niet wisten hoe laat het zou beginnen', vertelt Fikrey met glanzendeogen. 'Dit wilden we niet missen, hier hebben we zo lang op gewacht.'

De familie Monadel is afkomstig uit Basra, het zuiden van Irak, en isbegin jaren negentig gevlucht nadat de shi'itische opstand door Saddam wasneergeslagen. Fikrey is er kort over. 'We hadden geen leven meer. Je konniemand vertrouwen.'

'En dan zegt hij nu dat hij onschuldig is!' Lubna schuift eerst naarhet puntje van de bank en laat zich daarna weer achterover vallen. 'Daarword ik zo kwaad om! Hoe kán hij dit ontkennen? Denkt hij dat er nog ietste redden valt? Dat hij de dans nog kan ontspringen?'

Wat Lubna betreft, wordt hij ook niet tot dood door ophangingveroordeeld. 'Dan voelt hij het niet', zegt ze. Het liefste ziet ze datSaddam op een open wagen door Bagdad wordt gereden zodat iedere Irakees eensteen naar hem kan gooien.

Maar Fikrey, haar vader, schudt zijn hoofd en zegt wel op de doodstrafte hopen. 'Dit verhaal moet maar eens afgelopen zijn. Al die moeders dieal jaren wachten tot er een einde komt aan de man die hun zonen heeftvermoord.

'Er worden nog steeds overal massagraven gevonden, drieduizend lijkenhier, drieduizend lijken daar. Allemaal onschuldige mensen die toevalligals Koerd of shi'iet zijn geboren. Pas als Saddam dood is, kan het boekdicht. En kunnen wij verder.'

Saddam krijgt zelf tenminste nog een eerlijk proces', zegt hij. 'Datis meer dan zijn slachtoffers kunnen zeggen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.