Panterbont in de brugklas

Scholieren zijn kritische consumenten. 'Schriften die ik nog over heb van vorig jaar vind ik nu alweer stom.' De populairste agenda's: TMF, Thunderdome en de organizer....

door Annieke Kranenberg

EEN JONGEN in een wijde capuchontrui omklemt een stapel schriften en een etui van Thunderdome. De schoollijn van het megapopulaire hardcorehouse-imperium Thunderdome. Het lukt hem nog net een 23-rings Thunderdome-map op te pakken. Zijn moeder kijkt afkeurend. 'Je hebt toch al een multomap.' Hij houdt de nieuwe aanwinst stevig vast. 'Die andere gaat heus wel kapot hoor. Het kost maar *15,95.' Moeder zwijgt en loopt haar zoon achterna, richting kassa.

Volgende week gaan de brugklassers en andere middelbare scholieren weer naar school. Deze laatste vakantieweek verdringen de tieners in de V & D in Amsterdam zich voor de 65 verschillende agenda's, de talrijke schriften, pennen en mappen op de afdeling Campus. Met in hun kielzog vaders en moeders met een dikke portemonnee.

De jeugd weet meestal precies welk merk ze wil hebben. Elk subcultuurtje z'n etuitje. En geld speelt geen rol: een agenda van 25 gulden is niks.

Voor de clubhousers is er de Happy Dance-agenda, voor computerfreaks de Power Unlimited-lijn, voor merkengeilers Diesel, Nike en Fila, voor skaters is er het merk Roces, voor de voetbalfanaten Ajax en PSV en voor de nette meisjes Winnie de Pooh, Bert en Ernie en Rabbit and Friends. Thunderdome is het lievelingetje van de hardcorehouser en onder de jongens sowieso de absolute nummer 1.

De ouderwetse Popagenda is verstoten door de agenda van muziekzender TMF. 'We hadden gemakkelijk het dubbele aantal agenda's kunnen maken', zegt uitgever D. Durlacher van New Edition die de succesvolle TMF-agenda op de markt heeft gebracht. Durlacher wijt het succes van de TMF-agenda aan de muziekzender zelf. 'TMF is de spreekbuis van de kids. TMF bedenkt niet vanachter het bureau de doelgroep. Ze kennen de doelgroep. Als Marco Borsato in is, draaien ze Marco.'

Opvallend is het uitblijven van de Nederlandse soapsterren. En er zijn maar weinig artikelen te krijgen van de Spice Girls en Backstreet Boys. Volgens Durlacher kan een agenda niet worden opgehangen aan personen of muziekgroepen omdat de titels voor volgend jaar nu alweer bijna klaar zijn. De Spice Girls zijn nog maar met zijn vieren en de Backstreet Boys hebben volgend jaar misschien wel felrood haar. 'Een achterhaald uiterlijk pikken kinderen niet. Die zijn heel kritisch.' Bovendien is de Katja Schuurman-agenda vorig jaar geflopt.

Jongeren ontpoppen zich volgens Durlacher in meerdere opzichten als kritische consumenten. 'Een agenda kan nog van zo'n gaaf merk zijn, als het calendarium te veel bedrukt is, kopen ze 'm niet.' Durlacher past de adviezen van kinderen dan ook gaarne toe. Zo hebben een aantal agenda's van New Edition een elastiekje als bladwijzer en een houder voor een geodriehoek.

De organizer, een agenda waarvan de blaadjes navulbaar zijn, is voor meiden dé hit van 1998. Met een omslag van pluche, felroze of met panter- of zebramotief. Of in psychedelische kleuren met een driedimensionaal effect. 'Hoe gekker, hoe beter', vertelt inkoper M. Groeneweg van V & D. Het merendeel is intussen al niet meer verkrijgbaar.

Een jaar of drie geleden liepen hippe studentes met organizers van tijger- en panterbont, nu flaneren tieners met deze agenda's. Anouk Lemmens (14) uit het Limburgse Beek baalt. Ze is vandaag met haar vriendin, moeder en oma een dagje shoppen in Amsterdam en nu ziet ze uitgerekend hier, in de Bijenkorf, de zebra-organizer die ze eigenlijk wil hebben. Ware het niet dat ze al een schoolagenda van Kipling heeft gekocht.

Anouk vindt een mooie agenda erg belangrijk. 'Ik moet er het hele jaar tegenaan kijken.' Meestal koopt ze elk jaar nieuwe schoolspullen. 'Schriften die ik nog over heb van vorig jaar vind ik nu alweer stom.' Haar moeder betaalt de noodzakelijke schoolspullen. Maar aan pennen begint ze niet meer. Daarvan ziet Anouk er te veel die ze wil hebben.

Haar vriendin Daniëlle Luten (14) weet precies wat voor agenda ze wil hebben. Ze houdt een schrift van de Tasmanian Devil in de lucht. Deze komt uit de Looney Tunes-reeks, een schoollijn met tekenfilm-karakters uit de Warner Bross-stal. 'Hier wil ik een agenda van, maar dan met Tweety op de voorkant.' Want Tweety vindt ze lief. Even later komt Anouk's moeder met een Tweety-agenda aandraven. Daniëlle schudt afkeurend haar hoofd. De kanarie is omringd door bloemetjes. Té lief mag ook weer niet.

De Bijenkorf is in het kader van Internet, het millennium en de populariteit van The X-files ingericht met cybertekens en buitenaardse wezens. De Power-Unlimited collectie, met een Lara Croft-achtige vrouw op de kaften, springt in het oog en verkoopt goed volgens M. Jonathans, inkoopster van schoolartikelen voor de Bijenkorf. Evenals de zogenoemde gadges. 'Dat zijn gekke voorwerpen als sleutelhangers met aliens.'

Volgens Jonathans kopen veel kinderen twee agenda's. De een gebruiken ze voor huiswerk en de ander om plaatjes in te plakken en te kliederen. 'Ook zijn sommige brugklassers zo onzeker over hun populariteit dat ze er twee kopen om zich zeker te stellen dat ze een leuke agenda hebben gekocht.'

Pauline Miedema (17) uit Apeldoorn heeft een dure Kipling en panterprintmap gekocht. 'Zullen we naar de Hema gaan voor schriften', vraagt ze retorisch aan haar vriendin Judith Kurvers (17). Pauline heeft met zichzelf afgesproken dat ze een paar dure items mag kopen en voor de rest goedkope artikelen. Judith: 'Als brugger had ik wel voor honderd gulden nodig aan schoolspullen. Tegenwoordig geef ik echt niet meer dan vijftig gulden uit.'

Binnen hun leeftijdscategorie kunnen bepaalde merken echt niet meer. Zoals het merk Naf Naf. En inderdaad. Bij de Bijenkorf staan de agenda's en schriften van dit merk onaangetast in de schappen, achterin de winkel weggemoffeld. Hetzelfde geldt voor Oilily. Dat is werkelijk té kinderachtig.

Sowieso is te veel poespas niets voor de oudere jeugd. Sven Hesterman (18) uit Badhoevedorp wil geen troep in zijn agenda. 'Ik wil geen drieduizend plaatjes.' Zijn vriend David Knibbe (18) moet niets van merken hebben. 'Ik geef hooguit een gulden uit voor een schrift.' Volgens de jongens gaat een klasgenoot niet af als hij een Popagenda heeft. 'Hij wordt echt niet uitgelachen. Maar het is een ongeschreven regel dat je zoiets niet koopt', meent Sven.

Op de agenda's die minder cool zijn, prijken intussen oranje afprijsstickers. De agenda van Bart de Graaff, oftewel de Bart Agenda, is er zo een. Zijn stelling: 'Kennis = macht = geld = plezier = lol = vrouwen = liefde + geluk = helemaal 't einde! (nie zeike!)', wordt blijkbaar minder tof gevonden dan hij wil doen geloven. De Body Glove-agenda ligt ook voor het laatste seizoen in de schappen en de Gabber Hakkûh-agenda kan het succes van de echte Thunderdome bij lange na niet evenaren. En paarden-agenda Penny? Deze doet nog een blijmoedige poging en biedt gratis drie vel stickers aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden