INTERVIEW

'Over vrede wordt veel te weinig gesproken in de politiek'

Zondag treden in de Ziggo Dome artiesten op uit veertien conflict- gebieden. Wederom een grootschalig idealistisch evenement van onvermoeibare wereldverbeteraar Ilco van der Linde.

Beeld Sanne de Wilde

Vriendelijk maar duidelijk: 'We hebben drie kwartier.' In café-restaurant Eerste Klas op het Centraal Station van Amsterdam ontmoet Ilco van der Linde een man die in Den Haag een vredesmuseum wil openen. Het is zijn vierde afspraak van de dag. De frontman van MasterPeace oogt nog steeds fit en energiek. In stations en op treinperrons kost het moeite hem bij te houden, soms ook letterlijk. Hij neemt grote passen.

Van der Linde (50 jaar, lange, zilvergrijze haren, jeugdig gekleed) leeft in een hoog tempo. Hij is snel en efficiënt. Elke minuut wordt benut. In trams en treinen mailt hij en werkt hij de sociale media af. In een auto rijdt hij zelden: 'Dat kost me veel te veel tijd.' Hij slaapt drie tot vier uur per dag. 'Drie uur slapen is beter dan vijf uur.' De meeste tijd gaat deze dagen zitten in de organisatie van MasterPeace in concert. Zondag treden in de Ziggo Dome artiesten uit veertien conflictgebieden op.

Van der Linde heeft een volle agenda. Voor zijn ontmoetingen in café-restaurant Eerste Klas is hij al op bezoek geweest bij Total Identity, een groot communicatiebedrijf in Amsterdam-IJburg, het Amsterdamse reclamebureau Het PR Bureau en het hoofdkantoor van MasterPeace in Utrecht.

De man uit Den Haag heeft hem benaderd omdat Van der Linde en hij elkaar wellicht kunnen 'versterken'. Het museum komt niet van de grond, vandaar. De man klaagt over tijdgebrek. Van der Linde spaart hem niet: 'Als je er niet genoeg tijd voor hebt, wil je het niet graag genoeg.'

Het gesprek is een blauwdruk van zijn opvattingen. Het is alsof hij over de start van MasterPeace praat, de internationale vredesbeweging die door hem is georganiseerd en muziek en cultuur als wapens heeft. In bijna vijftig landen heeft MasterPeace inmiddels een basis.

'Als dit jouw droom is, moet je er helemaal voor gaan. Alleen dan kun je anderen inspireren.'

MASTERPEACE

Met 55 concerten in 42 landen bereikt vredesbeweging MasterPeace zondag, op de Internationale Dag van de Vrede,een voorlopig hoogtepunt. Het Nederlandse concert vindt plaats in de Ziggo Dome. Artiesten uit veertien conflictgebieden, onder meer Syrië, Afghanistan, Israel, Palestina, Rusland, Oekraïne, treden zondagavond op. Ze worden ondersteund door het Metropole Orkest. Ziggo zendt het concert rechtstreeks uit op digitaal kanaal 12.
MasterPeace werd gestart in 2010 en is wat initiatiefnemer Ilco van der Linde een 'grass root peace movement' noemt. 'Het middenveld wordt in conflicten altijd vermorzeld. Wij proberen die mensen juist te versterken; de mensen die verbinding blijven zoeken met anderen om escalatie te voorkomen.' In een groot aantal landen zijn teams samengesteld. Muziek, kunst en evenementen worden ingezet om mensen te verenigen. Ziggo is een van de founders van MasterPeace. Hoofdpartner is het vfonds, het Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg.

masterpeace.org
masterpeace2014.nl

Van der Linde is sociaal ondernemer, een wat stroeve term, maar een betere is er niet. Actievoerder komt in de buurt, maar is te plat. Van der Linde verweeft marketing op een geraffineerde manier met goede doelen.

Hij was er vroeg bij. Een paar keer vertelt hij vandaag over het begin, de 100 gulden die hij als jongen kreeg van zijn vader, een voormalige verzetsman, om op Bevrijdingsdag 'iets' voor leeftijdsgenoten te doen. Hij was pas 15.

Het concert op Bevrijdingsdag groeide uit tot Bevrijdingspop, met een miljoen bezoekers het grootste thematische festival van Europa. Later zat hij voor de PvdA in de Haarlemse gemeenteraad en stond hij aan de basis van Dance4Life, de jongerenbeweging die strijdt tegen aids.

Met zijn vrouw, kinderboekenschrijfster Anna van Praag, en zijn drie dochters keert Van der Linde volgend jaar terug uit Spanje. Ze gaan wonen in Amsterdam-Noord, op de IJoever met uitzicht op het Centraal Station in een oud havenmeestershuis; het Mandela-huisje noemt hij het. In de nog te bouwen serre wil hij ruziënde partijen bijeen brengen.

10.05 uur, tram 26 (Centraal Station - IJburg)

Van der Linde: 'Vertrouwen en optimisme zijn het water op de bloem.'

10.30 - 11.35 uur, Total Identity, Amsterdam-IJburg

Het grote, internationaal georiënteerde communicatiebureau (zeventig man personeel) is, zoals 'brand builder' Bob van der Lee het omschrijft, 'een merk achter merken' en gespecialiseerd in identiteitsontwikkeling van bedrijven. Het uitzicht vanaf de vierde verdieping op het IJ is adembenemend.

Het decor zou intimiderend genoemd kunnen worden, maar Van der Linde presenteert zich zonder schroom en met het grootste gemak. Hij is zelfverzekerd. Voor korte denkpauzes is er een standaardgebaar: met zijn rechterhand strijkt hij door zijn haar.

Van der Linde is hier om te praten over MasterPeace in concert. Total Identity sponsort de beweging - 'movement', zegt Van der Linde voortdurend - door het programmablad voor het concert te maken. Motto: 'Tienduizend programmaboekjes zijn tienduizend communicatiekansen.'

Wat Bob van der Lee dacht, de eerste keer dat hij Van der Linde hoorde spreken over MasterPeace? 'Die man is helemaal koekoek.'

Inmiddels is hij een bewonderaar. 'Geef hem het woord en veertig man zegt binnen een paar minuten: wauw, wat gaaf, wat bijzonder. Het idee van MasterPeace is waanzinnig, qua ambitie. Maar juist daarom triggert het zo.'

Kort samengevat: 'Anderen praten, hij komt in actie.'

Van der Linde, attent: 'Fantastisch dat je zin had om mee te bouwen.'

Van der Lee: 'Wat hem ook zo sterk maakt is dat je zelf maar moet kijken wat je bijdraagt. Wij kunnen geen tonnen storten, maar we hebben wel veel creativiteit beschikbaar. Hij vraagt aan de mensen wat ze kunnen doen. Dat maakt een netwerk krachtig.'

Van der Linde vertelt over zijn eerste MasterPeace-toespraak, vier jaar geleden. Toen hij aan het einde was gekomen, zei hij dat niemand hoefde te klappen. In plaats daarvan nam hij graag van iedereen een visitekaartje in ontvangst. 'Dat werkt eigenlijk altijd. En klappen doen ze gelukkig toch wel.'

Beeld Sanne de Wilde

11.45 uur, tram 26, tram 10

Hier krijgt hij energie van, zegt Van der Linde na het bezoek aan Total Identity. 'Mensen die bijeen zijn gekomen om winst te maken, stappen helemaal uit hun rol. Het is even niet meer belangrijk hoeveel uren er kunnen worden geschreven. Het mooiste programmaboekje ever moet worden gemaakt. Dat raakt me.'

Het is hoopgevend en het houdt hem positief. 'Uiteindelijk kan elke ijsklomp smelten.'

In iedereen zit een Nelson Mandela, is zijn overtuiging. 'Alleen wordt er vaak geen beroep op gedaan.' Niet voor niets heet de jongste campagne van MasterPeace 'Be a Nelson'.

Hij is trots op de resultaten. In een toenemend aantal landen zijn teams actief onder de vlag van MasterPeace. Ze proberen te voorkomen dat conflicten over waterbronnen en vee escaleren (Kenia), smoren onenigheid tussen stammen (Sierra Leone) of organiseren sportwedstrijden tussen rivaliserende dorpen (Filipijnen). In Oeganda waarschuwen voormalige kindsoldaten voor de gevolgen van een nieuwe oorlog.

12.05 - 12.55 uur, Het PR Bureau, Henri Polaklaan, Amsterdam

Het lange haar, de welgekozen woorden, de charme en de overtuigingskracht, het oogcontact met zijn toehoorders: als Ilco van der Linde spreekt, is het stil. Het jonge reclamebureau verzorgt de pr voor MasterPeace in concert, gratis.

Van der Linde is hier om de medewerkers nog een keer te inspireren. Achteloos strooit hij met oneliners. Hij heeft er een grote voorraad van. Verzuurd klinkt hij nooit, cynisch evenmin. Hij is de blijmoedige (en getalenteerde) verkoper van zijn eigen gedachtegoed.

Zonder aarzeling spreekt hij tijdens de lunch een kwartier lang over zijn verleden bij Dance4Life, de Bevrijdingspop-festivals, de 100 gulden van zijn vader en het begin van MasterPeace.

'Ik dacht: hoe kan het dat we voor de mensenrechten Amnesty International hebben, en voor het milieu Greenpeace, maar dat er geen beweging is voor het belangrijkste thema ever? Een movement die nieuwe gewapende conflicten probeert te voorkomen? Het is helaas ontzettend actueel, alle voorpagina's worden gekaapt door extremisten. Veel mensen vragen zich af: wat kan ik doen? Hoe kan ik helpen? Die mensen wil ik een antwoord aanreiken.'

Hij wil verbindende krachten mobiliseren 'en daar heb ik jullie voor nodig'. Iedereen moet over het concert gaan schrijven, 'over al die moedige mensen die hier naartoe komen en die de wind onder de vleugels van alle peacebuilders willen zijn.'

Daverend applaus.

Directeur Marnix Geus sluit af. Hij vertelt wat hij dacht toen hij Van der Linde de eerste keer ontmoette: 'Die man is gek. Hij is totaal megalomaan en heeft ze niet goed op een rijtje. Maar hij flikt het wel, hij wekt vertrouwen. En hij blijft gaan.'

Nog meer applaus.

13.37 - 14.06 uur, trein Amsterdam CS - Utrecht

Aan jou is geen greintje cynisme te ontdekken.
'Cynisme is zo zonde. Het is de meest destructieve energie die er bestaat. Je haalt iedereen ermee naar beneden. Nederlanders zijn daar goed in hè. Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg. Wie denk jij dan wel dat je bent? Intussen durft niemand meer iets te ondernemen. In Nederland bestaat een klimaat waarin mensen liever níét opvallen dan wel.'

Waarom doe je dit?
'Ook gewoon omdat het leuk is; omdat het een kick is om iets van de grond te krijgen. Ik ontmoet fijne mensen. Ik haal er energie uit en ik zie iets ontstaan. En het is ook een manier om met de realiteit te kunnen dealen. Er is zo veel pijn, verdriet, haat. Als ik dit niet had, zou ik denken: laat het maar gebeuren. Dit is misschien wel mijn redding. Er is geen alternatief. Ja, niks doen en toekijken. Maar dat kan ik niet.'

Wat is jouw grootste talent?
'Ik weet het niet. Ik denk het op gang brengen van een selffulfilling prophecy. Alles begint met vertrouwen. Zo beginnen revoluties, door mensen die in dezelfde vibe ziten. Dan kunnen er heel mooie dingen ontstaan.'

En jij lost het startschot.
'Ja. Maar ik help ze ook op weg. Ik blijf voelen wat de essentie is. Wat doen we wel en wat niet? De opgeheven wenkbrauw is de story of my life. Ik vind dat niet erg. Als ze vervolgens maar gewoon meedoen.'

Beeld Sanne de Wilde

14.15 - 15.25 uur, hoofdkantoor MasterPeace, Hoog-Catharijne, Utrecht

Op het kantoor van MasterPeace in Utrecht werken zo'n twintig mensen, op vrijwillige basis of voor een bescheiden salaris. De ruimte is beschikbaar gesteld door vastgoedgigant Corio, een van de 'founders' van de beweging. Ook het meubilair en de computers zijn verkregen door sponsoring.

'Laatst noemde iemand mij een beroepshosselaar, maar dan voor het goede. Er is gelukkig altijd wel een bedrijf te vinden dat de ICT wil regelen of tapijt schenkt. Alles wat hier staat, hebben we gekregen. Dat vind ik ook de sport. Dat zeggen we ook tegen de teams in de rest van de wereld: als je een kantoor nodig hebt, moet je niet om geld vragen, maar om een kantoor.'

Met Daniëlle Willemse, 'moeder van elke productie', en twee andere leden van het kernteam neemt hij de pr-campagne voor het concert door. Als ze spreken over een bedankvideo die na het concert in de Ziggo Dome zal worden getoond, zegt Van der Linde: 'Je kunt nooit te gul zijn in aardigheid. Die mensen hebben ons gemaakt, je moet ze zo veel mogelijk teruggeven.'

CV ILCO VAN DER LINDE

1963 Op 7 december geboren in Haarlem
1975-1983 Stedelijk Gymnasium Haarlem
1984-1988 Studies rechten en geschiedenis aan de UvA, niet afgemaakt
1979-1995 Oprichter en voorzitter Bevrijdingspop en Bevrijdingsfestivals
1986-1994 Gemeenteraadslid PvdA in Haarlem
1990-2003 Directeur Music Trends Events
2002-2007 Medeoprichter en directeur Dance4Life
2010-heden Oprichter en directeur MasterPeace
2014 MasterPeace in concert

Ilco van der Linde woont met zijn vrouw, kinderboekenschrijfster Anna van Praag, en hun drie dochters in Spanje. Volgend jaar verhuist het gezin naar Amsterdam.

15.40 - 16.07 uur, trein Utrecht - Amsterdam CS

In het eerste jaar van MasterPeace verdiende Van der Linde niets. 'Iedereen begint als vrijwilliger, ik ook. Het is toch je droom, je onderneming? Je moet zorgen dat het zo mooi is dat mensen ervoor willen betalen. Als er honing is, komen de vliegen vanzelf.'

Inmiddels verdient hij een 'gangbaar goededoelensalaris'. Er werd gekeken naar de gemiddelde salarissen in de sector 'en daar zijn we iets onder gaan zitten'.

Van 1986 tot 1994 was hij gemeenteraadslid in Haarlem voor de PvdA. Hij kijkt er met gemengde gevoelens op terug. Toch denkt hij aan een terugkeer, ooit.

'Mensen die erg op de inhoud zijn gericht, vinden soms dat ik te veel aan marketing doe. En marketingmensen vinden juist dat ik te veel met de inhoud bezig ben. Ik hou van de balans, ik wil de inhoud aan de man brengen. Het moet ergens over gaan. In de politiek ging het soms nergens over, dan waren we elkaar vliegen aan het afvangen en werden er machtspelletjes gespeeld.

'In de politiek zitten te weinig ondernemers, mensen die zichtbaar maken wat ze willen. Daarbij komt dat het klimaat zo is verhard. Je kunt het als politicus niet meer goed doen. De kritiek vandaag de dag is genadeloos. Dat doen we elkaar aan. Dat is eng. Jammer. Veel mensen gaan de politiek niet in omdat ze geen zin hebben in zo veel negativiteit en cynisme.'

'Over vrede wordt veel te weinig gesproken in de politiek. Niemand is ermee bezig, terwijl een partij die zich er op zou storten zo tien zetels binnenhaalt. Iedereen heeft het al jaren over een financiële crisis, maar in de eerste plaats is het een moral crisis. Er is geld genoeg. In de wereld wordt per jaar 411 miljard dollar uitgegeven aan nieuwe wapens. Dat is genoeg om de crisis in alle landen op te lossen.'

Samengevat: 'Het kriebelt, de politiek, en de tijd is rijp voor een vredespartij, maar nu nog even niet.'

16.15 - 17.20 uur, restaurant Eerste Klas, Centraal Station Amsterdam

Ilco van der Linde neemt afscheid van de man die in Den Haag een vredesmuseum wil openen.

'Ga door, het is te mooi om het niet te doen.'

Het is kwart over vijf. Hij heeft nog een afspraak, met twee jonge vrouwen. Tegen hen: 'Ik heb een half uur.'

De vrouwen hebben een bedrijfje dat commercieel-sociale projecten opzet, The Punchy Pack. Ze ontdekten hem op Twitter en voelen verwantschap. Tijdens het gesprek komt daar bewondering bij.

Ze willen weten wat Van der Linde drijft. Hij vertelt over zijn denkbeelden en zijn drijfveren. Niet voor de eerste keer vandaag: 'Giving is the essence of living.'

En: 'Eerst het hart, dan het hoofd.'

Beeld Sanne de Wilde
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.