Oudjaar: geen feestje maar een crisis

Van oudsher is Den Haag berucht door zijn onrustige jaarwisselingen. ‘Het is echt extreem aan het worden.’..

DEN HAAG Bij de jongste jaarwisseling gooide een idioot een champagnefles tegen zijn voorruit toen Bart Paalvast zijn ambulance een straat instuurde in de Haagse randgemeente Wateringen. ‘Ik had de sirene net uitgezet’, vertelt Paalvast (42). Zijn zwaailichten stonden nog aan. ‘Het was een enorme klap. Ik rook in de auto meteen de geur van champagne. Op de plek waar de fles insloeg, zat een gat. De rest van de ruit was gebarsten, met als gevolg dat ik niks meer zag. Je schrikt enorm op zo’n moment.’

Via de portofoon deed hij een noodoproep om politieassistentie. ‘Mijn bijrijder en ik zijn vervolgens uitgestapt. Er brandde een groot vuur op straat en daar stonden veel mensen omheen, maar die deden allemaal alsof hun neus bloedde. Geen idee wie de fles gegooid heeft. Niemand die ons hielp. We zijn met onze kapotte voorruit stapvoets doorgereden naar het adres dat we moesten hebben. Daar lag een oudere vrouw op ons te wachten, gewond geraakt door vuurwerk.’

Paalvast rijdt sinds elf jaar voor de GGD Den Haag op een ambulance. Hij constateert met verbazing dat de drempel in de samenleving voor het aanvallen van hulpverleners steeds lager lijkt te liggen. ‘Het is echt extreem aan het worden. Zo heb ik de afgelopen week heel vaak meegemaakt dat er een ijsbal tegen mijn ambulance werd gegooid. Dat klinkt in die auto telkens als een harde knal. Terwijl mensen toch moeten weten dat je een patiënt vervoert.’ Voor de slotdagen van 2009 kan hij al met zekerheid voorspellen dat zijn ambulance om de haverklap zal worden bekogeld met rotjes en astronauten.

De koninklijke rijtour op Prinsjesdag, de risicowedstrijd ADO-Ajax, een topconferentie van de Verenigde Naties over Afghanistan: voor de politie Haaglanden mogen het stuk voor stuk gewichtige evenementen zijn, ze verbleken bij de beveiligingsoperatie die ook dit jaar weer op stapel staat voor de jaarwisseling. ‘Niets laat zich vergelijken met de oudjaarsnacht’, weet korpswoordvoerder Wim Hoonhout.

In Den Haag beginnen de voorbereidingen al maanden tevoren. ‘Ik noem het geen evenement’, corrigeert de Haagse burgemeester Jozias van Aartsen (VVD). ‘De jaarwisseling is in Den Haag een crisissituatie die enige uren aanhoudt.’

Er zullen op 31 december tweeduizend agenten actief zijn in de derde stad van het land (485 duizend inwoners). Alle verloven zijn ingetrokken. Er is daarbij assistentie van de Koninklijke Marechaussee en het Korps Landelijke Politie Diensten. De rechtbank heeft 4 januari 2010 ingeboekt voor zogeheten supersnelrechtzittingen. Het Openbaar Ministerie zal dubbele straffen eisen tegen iedereen die wordt verdacht van het aanvallen van hulpverleners.

Van oudsher is Den Haag berucht door zijn onrustige jaarwisselingen. ‘Gemiddeld hebben we in Den Haag per dag drie incidenten waarbij agenten fysiek en/of verbaal worden belaagd’, zegt Hoonhout. ‘In het etmaal van Oud en Nieuw zijn dat vijftig incidenten.’

Den Haag kent dit jaar vijf locaties voor ‘gedoogde vreugdevuren van maximaal 5 bij 5 meter’. De ervaring leert dat die vooraangekondigde vreugdevuren ‘deëscalerend’ werken. ‘Dit laat onverlet dat er in de hele stad uiteindelijk toch wel weer over de honderd vreugdevuren zullen worden ontstoken’, voorziet Hoonhout.

Tijdens de laatste afleveringen van Oud en Nieuw speelde Den Haag zich nationaal in de kijker met een opvallend groot aantal autobranden, vooral in het centrum en in de wijk Transvaal. Bij de jongste jaarwisseling gingen in Den Haag 52 auto’s in vlammen op, het jaar ervoor zelfs 129. ‘Een ontzaglijk laffe daad’, vindt burgemeester Van Aartsen deze veelal anonieme vorm van vernielzucht. ‘Snel gepleegd ook. Je slaat een autoruit in, giet benzine naar binnen, steekt het aan en weg ben je.’ Hij roept zo veel mogelijk burgers van zijn stad op hun auto te stallen in een parkeergarage. Dat kan tijdens de jaarwisseling gratis, of met flinke korting.

‘Het is lastig om blijvend een daling te realiseren in het aantal autobranden’, zegt korpswoordvoerder Hoonhout. Een speciaal voor dit doel opgericht rechercheteam houdt in de aanloop naar Oudjaarsdag een groep notoire raddraaiers extra in het vizier. Wie zomaar een jerrycan benzine komt halen bij een pomp, trekt meteen de aandacht.

In een speciaal oudjaarskrantje dat in een oplage van 320 duizend stuks is verspreid, vraagt de politie Haaglanden nadrukkelijk om bijstand van alle goedwillende Hagenaars. Analoog aan de landelijke campagne van de rijksoverheid (die eind november begon) roept ze getuigen van een geweldsdelict of een vernieling op beelden in te sturen. Leg raddraaiers en geweldsplegers vast met de camera van uw mobiele telefoon en mail uw beelden naar de politie, is het nieuwe adagium van het bevoegd gezag.

‘De veiligheid van getuigen staat daarbij ook voor ons altijd voorop’, licht Hoonhout toe. ‘Het is natuurlijk niet de bedoeling dat je als getuige in het ziekenhuis belandt. Je hoeft ook helemaal niet met je camera bovenop een verdachte te gaan staan. Het aantal megapixels is tegenwoordig zo hoog dat je ook vanaf je balkonnetje bruikbare opnames kunt maken van geweld op straat.’

Op bekende hotspots in Den Haag is tijdens de jaarwisseling extra cameratoezicht. Ook hulpverleners zijn steeds vaker uitgerust met camera’s – denk aan de via een ‘bodycam’ vastgelegde beelden van de strandrellen in Hoek van Holland. Haagse agenten op mountainbikes fietsen rond met een minicamera op hun helm. Surveillancewagens, noodhulpwagens en ambulances in Den Haag (en negen andere korpsen) zullen zijn uitgerust met camera’s.

Bij de vorige jaarwisseling werden veertien Haagse raddraaiers via supersnelrecht al op de eerste werkdag van januari veroordeeld tot onvoorwaardelijke gevangenisstraffen die ze ook meteen moesten uitzitten. Diezelfde veertien hebben dit jaar met Oud en Nieuw huisarrest. Daarnaast krijgen 250 notoire Haagse relschoppers bezoek van een wijkagent die hun een brief van Van Aartsen komt overhandigen. Die waarschuwt daarin dat betrokkene extra scherp in de gaten wordt gehouden en meteen in de kraag zal worden gevat als hij over de schreef gaat. De burgemeester hoopt dat die boodschap op zich al zodanig imponerend werkt dat deze 250 probleemjongeren op 31 december ‘bij de oliebollen van moeders blijven’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden