Ouders onderschatten hoe seksueel actief hun kind is

Ouders onderschatten chronisch hoe seksueel actief tieners zijn, blijkt uit een onderzoek van het tijdschrift J/M voor ouders, dat vandaag verschijnt. Het blad vroeg in een representatieve steekproef 600 vaders en moeders hoe zij met hun kind over seks praten en wat zij vernemen over wat er zoal wordt uitgespookt tussen de lakens.

maart 2012: Een feest voor tieners in Haarlem zonder alcohol. De jongeren op de foto komen niet voor in de reportage. Beeld Joost van den Broek / de Volkskrant

Weinig, zo blijkt. Zo meent maar 53 procent van de ouders van 16-jarigen dat hun zoon of dochter ooit heeft getongzoend. Rutgers WPF, die eerder aan tieners zélf vroeg hoe het zit, rapporteert dat 83 procent van de 16-jarigen dit weleens heeft gedaan.

Ouders stuntelen collectief als het op praten over seks aankomt, zeggen de jongeren die hun laatste vakantiedagen slijten in de zon aan de rand van zwembad de Sijsjesberg in Huizen. 'Mijn moeder is juist veel te open', zegt de blonde Ruward (15), die zijn partijtje voetbal graag onderbreekt om zijn hart hier eens over te luchten. Ze sloeg de plank onlangs flink mis, toen een 'gewone' vriendin - 'een meisje dat ik echt al dertien jaar ken' - overkwam voor een logeerpartij. 'Had ze in mijn slaapkamer condooms en glijmiddel klaargezet op het bureau. Genant gewoon. Ik zei: mam, wat denk je wel niet?'

Beeld de Volkskrant/TB Bron: J/M

Kapotje over de bezemsteel
Als Ruward dan ook nog verhaalt over die keer dat zijn ouders een bezemsteel tevoorschijn toverden om de werking van het kapotje te demonstreren, rolt zijn vriend Jerryl met de handen voor zijn gezicht de andere kant op. Het badlaken is te klein voor zijn gêne. Ruward: 'Mijn vader zei ook nog dat je altijd je handen moet wassen voordat je een meisje dáár aanraakt.'

Het andere uiterste komt ook voor. Zohebben de ouders van Wouter (16), die nog nooit met een woord over seks gerept. 'Ik wil dat ook niet. Het lijkt me heel raar om met mijn ouders daarover te praten. Dat hebben we nooit gedaan, dus waarom dan nu ineens wel?'

'Hoe langer je het gesprek uitstelt, hoe hoger de drempel wordt om erover te praten met je kind', zegt Hanneke de Graaf van Kenniscentrum seksualiteit Rutgers WPF, die heeft meegewerkt aan het onderzoek. Dat ouders niet tot in detail weten wat tieners op seksgebied doen, is volgens haar logisch. 'De puberteit is een levensfase waarin je afstand neemt van je ouders. Dat betekent dat je dingen voor jezelf gaat houden.' Maar het grote gat tussen wat tieners werkelijk doen en wat ouders dénken dat zij doen, heeft De Graaf wel verbaasd. 'Als je als ouder niet in grote lijnen weet welke stappen je kind op dit gebied zet, wordt het wel heel moeilijk op het juiste moment met de goede informatie te komen.'

Internationaal gezien zijn Nederlandse ouders relatief open over seks, zegt De Graaf. 'Ze accepteren dat het erbij hoort, maar verbinden er wel voorwaarden aan: niet te jong, binnen een liefdesrelatie, en vooral veilig.' Heel anders dan in bijvoorbeeld de Verenigde Staten, waar tieners vaker te horen krijgen dat seks niet mag, punt.

'Mijn ouders vonden het geen probleem', zegt de 18-jarige Yaela, die een blikje Dr Pepper deelt met haar vriendje Dion (16). 'Als je het maar veilig doet, zeiden ze. En: we hebben liever dat je het hier boven in bed doet dan ergens in een steegje.'

Bloemetjes en bijtjes
Een meisje (14) in gestreepte bikini dat niet met haar naam in de krant wil, herinnert zich de eerste keer dat ze hoorde van de bloemetjes en de bijtjes. 'Ik was tien en vond in huis een onderbroek van mijn moeder met vlekken erin. Ik zei: mama, je hebt het in je broek gedaan! Daarna heeft ze mij verteld over ongesteld zijn enzo.' Het 11-jarige zusje van haar vriendin trekt een gezicht van walging. 'Ja, bij mij begonnen ze daar laatst over, gatverdamme. Ik ben snel naar boven gerend, ik wil daar niks over horen van papa en mama. Ik lees het zelf wel in een boekje.'

De meeste jongeren in Huizen kregen de eerste seksuele voorlichting op school, niet van hun ouders. 'In groep 8 hadden wij een powerpointcursus over, ja, wippen zeg maar', aldus een jongen aan de rand van het zwembad.

Ingeborg (14) heeft een hele tijd met een condoom in haar tas rondgelopen die ze op school had gekregen. 'Bij een vriendinnetje thuis had ik die met water gevuld voor de gein. Maar zij wilde niet dat ik die daar in de prullenbak zou gooien omdat haar ouders dat zouden zien. Ik durfde hem thuis ook niet weg te doen. Straks zien mijn ouders dat en denken ze dat ik op mijn veertiende al aan seks doe.'

Haar vriendinnetje Roos (ook 14) moet daar niet aan denken. 'Ik vind seks meer iets voor als je ongeveer 22 bent. Mijn moeder was, dacht ik 29, toen ze het voor het eerst deed. Dat was voor die tijd volgens mij nog best wel jong.' Als de meisjes horen dat de gemiddelde leeftijd voor een eerste keer toch eerder rond de 17 ligt, kijkt Ingeborg verschrikt. 'Wow, dat is eigenlijk al best wel snel dan.'

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden