Oudere in tehuis heeft recht op eigen arts

GELUK, zo wist de filmactrice Ingrid Bergman, is 'een goede gezondheid en een slecht geheugen'. Voor ouderen die in een verzorgingshuis worden opgenomen, is dat niet geruststellend: met dat slechte geheugen zit het veelal wel goed, maar met de goede gezondheid niet....

Oude mensen die ziek zijn, hebben grote behoefte aan een vertrouwde lijfarts. In de meeste gevallen is dat de huisarts. Die staat hen soms al tientallen jaren met raad en daad terzijde bij hun omzwervingen door de spelonken van het medisch circuit; die helpt de angstaanjagende overstap naar het verzorgingshuis maken; en als alle hoop op genezing is vervlogen, probeert die zieke ouderen te verzoenen met hun naderend einde. Zieke bejaarden die geen geliefden of familie (meer) hebben voor morele steun en troost op hun sterfbed, zijn vaak op hun huisarts aangewezen voor het laatste hartverwarmende menselijke contact.

Alleen een sadist of iemand die van ieder menselijk gevoel is gespeend, kan op het idee komen om ouderen de steun van hun eigen huisarts te ontzeggen, uitgerekend als zij die steun het hardst nodig hebben: als de onherroepelijke aftocht naar het verzorgingshuis onvermijdelijk is geworden.

Toch is dat wat staatssecretaris van Volksgezondheid Margot Vliegenthart (PvdA) heeft afgesproken met de brancheorganisaties van verzorgingshuizen, ziektekostenverzekeraars en 'cliëntenraden'. Vanaf volgend jaar zullen bejaarden nog wél hun eigen kleren, maar níet meer hun eigen huisarts naar het verzorgingshuis mogen 'meenemen'. Zij moeten dan uit enkele, meestal wildvreemde huisartsen kiezen met wie het verzorgingshuis een contract heeft. Op die manier hoopt de staatssecretaris het medicijnengebruik in de verzorgingshuizen terug te dringen.

Natuurlijk is het gemakkelijker als de leiding van een verzorgingshuis alleen hoeft te onderhandelen met een handjevol 'erkende' huisartsen met een exclusief contract, onder meer over hun 'voorschrijfbeleid'. Natuurlijk is het voor de tehuizen handiger als zieke ouderen - vooral bij het tehuis zelf - niet meer hun medische belangen mogen laten behartigen door een zelf gekozen vertrouwenspersoon, maar zich moeten verlaten op een arts die een duurzame zakelijke relatie heeft met het verzorgingshuis - waar ouderen zich mét eigen huisarts ook al vaak griezelig afhankelijk voelen.

Afgezien van de vraag of de wet deze beperking van de vrije concurrentie tussen huisartsen wel toestaat, zouden zulke puur pragmatische overwegingen nooit mogen dienen ter rechtvaardiging van een ernstige inbreuk op een fundamenteel recht: om, als de eigen gezondheid in gevaar is, terzijde te worden gestaan door een medische professional naar eigen keuze, van wie mag worden verondersteld dat die primair het belang van de patiënt dient. Dat recht is in groot gevaar als de bewoners van verzorgingshuizen niet in alle vrijheid hun lijfarts mogen kiezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden