Oudejaarsavond in Belgrado wordt volksfeest oppositie

De laatste paar minuten van het oude jaar staan de honderdduizenden oppositie-aanhangers te hossen en te zingen alsof ze er zeker van zijn dat hun tijd eindelijk is gekomen....

Van onze correspondent

Bart Rijs

BELGRADO

In de zes weken van protesten tegen de vervalsing van de gemeenteraadsverkiezingen door het regime van de Servische president Milosevic zijn er nog niet zo veel mensen op de been geweest als deze oudejaarsnacht.

Het centrum van Belgrado is volledig verstopt. Het podium met de oppositieleiders op het Plein van de Republiek lijkt vanuit de hoogte op een vlot in een zee van dansende mensen. De nieuwjaarswensen van oppositieleider Vuk Draskovic gaan bijna verloren in de immense herrie. 'We zullen in 1997 afmaken wat we in 1996 zijn begonnen', belooft hij. 'Lang leve nieuw en democratisch Servië'

Dat er van het beloofde feestprogramma weinig terechtkomt, vindt niemand erg. De mensen lijken in de eerste plaats te zijn gekomen om elkaar te bekijken. Ze zingen hun keel schor op de zigeunerliedjes uit de luidsprekers, vallen bekenden om de hals, doen de polonaise over het plein en delen hun drank met iedereen die toevallig in de buurt is.

De uitbundigheid op straat staat in scherp contrast met de officiële toon waarop president Milosevic zijn landgenoten eerder op de avond een gelukkig nieuwjaar had gewenst.

In een korte toespraak op de staatstelevisie refereerde hij alleen zijdelings aan de protesten die de grootste bedreiging vormen voor zijn positie sinds hij aan de macht kwam. 'Zelfs als we rekening houden met de buitenlandse en binnenlandse moeilijkheden waaraan we in het bijzonder in de laatste paar maanden zijn blootgesteld, moet worden geconstateerd dat we het afgelopen jaar goed hebben gebruikt', verklaarde de president.

Hij beloofde dat 1997 het jaar zou worden van economische hervormingen en grote investeringen. 'We verwachten een grote groei van het nationaal product, de export, de werkgelegenheid en de inkomens van zowel gepensioneerden als werkenden.'

Servië kan minder dan ooit rekenen op buitenlandse financiële steun die nodig is voor economische hervormingen, maar daarvan bleven de kijkers onkundig. Drie EU-diplomaten, onder aanvoering van de eerste secretaris van de Nederlandse ambassade Menno Lenstra, hadden die middag nog eens duidelijk gemaakt dat Servië geen hulp van de EU hoeft te verwachten zolang de resultaten van de verkiezingen niet worden erkend.

Eigenlijk hadden ze de boodschap aan Milosevic persoonlijk willen overhandigen, maar in plaats daarvan werden ze ontvangen door een onderminister van Buitenlandse Zaken. De EU-diplomaten keerden terug van hun missie zonder duidelijke toezeggingen.

Dat Milosevic ondanks al de protesten nog geen duimbreed heeft toegegeven kan de feeststemming op straat niet verstoren. Vele tienduizenden trekken na twaalven in een spontane protestmars door de stad.

Er zijn vlaggen van Brazilië, Italië, Schotland, Zuid-Korea, het Russische leger en Bob Marley, als ludiek antwoord op de beschuldiging van de staatstelevisie dat de protesten worden georganiseerd door buitenlandse machten. Het vriest tien graden, maar in Belgrado is de temperatuur gestegen tot tropische hoogte. Een demonstrant ontbloot een zeer gespierd bovenlijf en geeft onder luide aanmoedigingen van de omstanders een voorstelling bodybuilding.

De zwaar bewapende oproerpolitie die de demonstraties de afgelopen dagen zo goed als onmogelijk heeft gemaakt, is nergens te bekennen. Uit vrees voor incidenten had de oppositie haar aanhang op het hart gedrukt geen wapens mee te nemen naar het centrum.

In Servië wordt nieuwjaar traditioneel gevierd door in de lucht te schieten en, sinds de oorlog, door handgranaten tot ontploffing te brengen. Hoewel veel mensen met een halflege fles champagne of pruimenjenever rondlopen, blijft de sfeer goedmoedig. De paar politiemannen die het verkeer staan te regelen hebben het vooral druk met het in onvangst nemen van nieuwjaarswensen van de demonstranten.

Alleen de kerstman beleeft een moeilijke nacht. Vanwege de kleur van zijn traditionele kostuum wordt hij telkens staande gehouden door aangeschoten groepjes. 'Rode bandiet, rode bandiet', zingen ze het spreekkoor waarmee de demonstranten sinds de vervalsing van de verkiezingen het Servische regime aanduiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.