Het eeuwige leven Otto Taborsky (1930-2019)

Otto Taborsky (1930-2019): pionier van de juiste school- en beroepskeuze

Het beroep maakt of breekt het levensgeluk. Psycholoog Otto Taborsky ontwikkelde een methodiek voor het geven van een beroepskeuzeadvies.

Otto Taborsky. Beeld RV

‘Hij gaf het vak inleiding in de psychiatrie. Ik herkende mijzelf in alle ziektebeelden die hij schetste. En toen moest ik mondeling examen bij hem doen. ‘Zo, Marius, hoe gaat het?’, vroeg hij. Ik barstte in tranen uit. ‘Ik heb alle psychiatrische afwijkingen die u heeft geschetst.’ Hij glimlachte en zei op milde toon: Beter iets van alles dan alles van iets.’

Marius Maas kreeg in 1967 les van Otto Taborsky op de net opgestarte Academie voor Mens & Arbeid in Tilburg, een opleiding tot beroepskeuze-adviseur.

Taborsky, met kenmerkend Hongaars accent, was leraar, mede-oprichter en later adjunct-directeur. ‘Hij had echt interesse in de studenten en creëerde een ideaal leerklimaat’, herinnert Maas zich. Hij was bijzonder charismatisch door zijn relativering en humor.

‘Maar hij was ook een pionier’, zegt Rupert Spijkerman, eveneens een oud-leerling, die later in zijn voetsporen trad als docent: ‘Tot Taborsky kwam, werd de beroepskeuze bepaald door testen, de zogenoemde psychometrische methode. Hij richtte zich op de ontwikkeling van de mensen zelf – een subjectieve methode. Door gesprekken probeerde hij de echte drive en daadwerkelijke motieven te ontdekken.’

Taborsky noemde dit zelf ‘coachend in plaats van diagnostisch bezig zijn’. Hij zou hierover het handboek Beroepskeuze, gedachten over het beroepskeuzeproces en over de methodiek van de beroepskeuzebegeleiding uitbrengen. In de loop van de jaren zou zijn methode steeds meer terrein winnen. In 1992 ging hij met pensioen bij de Academie (nu een onderdeel van de Fontys Hogeschool). Daarna had hij nog gespreksgroepen met psychologen. De rest van zijn tijd bracht hij graag door met wandelen, fietsen en skiën.

Hij overleed 11 oktober in Tilburg aan de gevolgen van prostaatkanker. Met zijn vrouw Claartje Scaf had hij hij vier kinderen.

Taborsky werd geboren in Boedapest. Zijn vader overleed al toen hij 2 was. In 1945 vluchtte hij samen met zijn moeder en zusje te paard-en-wagen voor de Russen uit naar Oostenrijk. Aan de Universiteit van Innsbruck ging hij Duits studeren.

‘Maar dit was niet zijn eerste keuze. Hij wilde graag psychologie gaan doen. En hij kreeg de kans met een beurs naar de katholieke universiteit van Nijmegen in Nederland te gaan, waar hij in februari 1954 begon met een studie psychologie’, aldus zijn echtgenote. In 1960 kreeg hij een baan bij het Gemeenschappelijk Instituut voor Toegepaste Psychologie in Nijmegen.

Beroepskeuzepsycholoog Theo van Willigenburg zegt ‘dat al in 1962 het ministerie van Onderwijs had besloten dat school- en beroepskeuze moest worden geadviseerd’.

Van Willigenburg: ‘Het idee was dat de mobiliteit van de naoorlogse klassenmaatschappij vergroot moest worden. De opleiding tot beroepskeuzeadviseur moest tot meer geschoolde mensen leiden. Er kwam een subsidieregeling. Voor elk advies dat werd gegeven was er één gulden subsidie.’

Dat leidde tot de oprichting van de Academie. Taborsky’s uitgangspunt was ‘dat naast afkomst ook de motivatie, aanleg en interesse een wezenlijke determinant moesten worden in het keuzeproces.’

In een interview stelde Taborsky dat ‘het beroep dat je kiest een van de belangrijkste dingen is in je leven’. ‘Beroep is niet alleen iets wat je doet, maar daar zit je ook als persoon in.’ Als het beroep bevalt – en maar 40 procent kiest voor de juiste opleiding – voel je je ook voor de rest gelukkiger.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden