'Opeens staat iemand met een zak geld voor je neus'

VIJF VRAGEN OVER..

Van onze verslaggever Mark Misérus

Amsterdam Het Europese voetbal houdt zijn adem in, nu volgens de Duitse politie bij 200 wedstrijden sprake geweest zou zijn van fraude en omkoping en tientallen arrestaties zijn verricht. Intussen verstevigt de Aziatische gokbranche zijn greep op de westerse competities: soms zichtbaar, vaak in het grootste geheim.

Is gokken op wedstrijden strafbaar?

Helemaal niet. Heel veel mensen beleven in Europa wekelijks plezier aan het invullen van hun totoformulier, of bij het wedkantoor op de hoek van de straat. Daar is niets mis mee. Dat kan niet worden gezegd van de gokmarkt die op internet een enorme vlucht heeft genomen.

Het gevolg is een wildgroei aan websites, waarvan een groot deel zonder de juiste vergunningen opereert en waar grote geldsommen worden witgewassen. Vooral in het gokverslaafde Azië is het overzicht zoek.

Hoe worden duels omgekocht?

In zijn boek The Fix beschrijft de Canadese onderzoeksjournalist Declan Hill diverse methoden. Het ene team betaalt bijvoorbeeld het andere om te verliezen of koopt een scheidsrechter om die dan een doelpunt ten onrechte goedkeurt, langer laat doorspelen of een speler uit het veld stuurt. Opzichtig met strafschoppen strooien gebeurt minder vaak dan gedacht: dat valt te veel op.

De meest gangbare manier om zeker te zijn van een resultaat is echter het omkopen van bepaalde spelers van een team. Het liefst per linie minimaal één. Wie een doelman, een verdediger, een middenvelder en een aanvaller in zijn zak heeft, is er immers eerder van verzekerd dat na negentig minuten de gewenste stand op het scorebord verschijnt.

Overigens is omkopen lang niet zo makkelijk als het lijkt. Eerst moet worden bepaald welke spelers zouden willen meewerken. Dan moet hun vertrouwen worden gewonnen door ze te verzekeren dat het helemaal niet verkeerd is wat ze doen. Omkopers zijn vaak ‘experts in menselijk gedrag’, aldus Hill in zijn boek.

Benaderen de gokkers de spelers?

Vaak niet. In Azië is het zelfs gangbaar dat een gokbaas iemand aanstuurt, die op zijn beurt weer een loopjongen opdrachten geeft om spelers om te kopen. Maar de gokker profiteert het meest. Hij weet welke uitslag hij kan verwachten en kan daar dus ‘veilig’ veel geld op inzetten.

Waarom laten spelers, trainers en scheidsrechters zich omkopen?

Om eerst een misverstand uit de weg te helpen: voetballers verdienen vaak lang niet zo veel als men denkt. In de eredivisie bedraagt het gemiddelde salaris weliswaar 350 duizend euro volgens Voetbal International, maar in de eerste divisie ligt dat moyenne een stuk lager: onder de 30 duizend euro. Sommige voetballers worden naar verluidt zelfs slechter betaald dan amateurs uit de hoofdklasse.

Volgens Coen Burg zijn voetballers vooral in emotioneel zwaardere perioden vatbaarder voor omkoping. De Brabander bekende in 2000 met een Belgische teamgenoot geld te hebben aangenomen om zijn club Westerlo te laten verliezen.

Omkopers weten vaak de spelers te vinden die kwetsbaar zijn, vermoedt Burg. ‘Als je net even slecht in je vel steekt, staat plotseling een man met een zak geld voor je neus die je van al je problemen kan verlossen. Dan moet je een rechte rug hebben om nee te kunnen zeggen.’

Burg kon de verleiding van de 25 duizend francs – 620 euro – niet weerstaan. Hij mocht drie jaar niet voetballen en werkt sindsdien bij een bedrijf uit Den Bosch dat vloeren legt. Tegen de voetballers die zwichtten voor omkoping, zou hij willen zeggen: ‘Ze hadden mij moeten bellen. Ik ben voor het leven getekend voor een paar centen meer.’ De omkoper in kwestie was overigens John de Bever, een befaamde oud-zaalvoetballer.

Wat kunnen de bonden doen om het voetbal te beschermen tegen zulke illegale praktijken?

De voornaamste Europese voetbalbonden zijn met elkaar verbonden via het early warning system, dat bij verdachte inzetten in de nationale toto’s een alarm laat afgaan. Maar tegen de illegale goksites staan ze machteloos, erkent directeur Tjeerd Veenstra van de Nederlandse Lotto. ‘Je weet niet waar die bedrijven gevestigd zijn, waar ze hun geld vandaan halen. De grote vraag is nu: hoe hou je het voetbal uit hun klauwen weg?’

De Duitse voetbalbond kondigde maandag aan een taskforce in te stellen die moet uitwijzen hoe de sport tegen de invloeden van omkopers kan worden gewapend. Dat is precies wat Hill ook de KNVB aanraadt.

Maar zover zijn ze in Zeist nog niet. Competitieleider Bert van Oostveen: ‘We moeten eerst weten hoe groot het probleem is, voordat we in actie kunnen komen. Als je het hebt over criminele organisaties, kom je bovendien op het terrein van justitie en politie.’

Overigens speelt Nederland geen rol in de 200 verdachte duels. Wel zei Hill een maand geleden zeker te weten dat wedstrijden uit de eerste divisie worden gemanipuleerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden