'Ook de imam zegt: ga naar de schapenmarkt'

Brussel heeft waarschijnlijk een wereldprimeur: een markt waar 6000 schapen te koop zijn voor het islamitische offerfeest. Dinsdag worden ze er ter plaatse ritueel geslacht....

Een meisje van een jaar of vier steekt een handje stro door het hek.'Papa, déze is lief!', roept ze naar haar vader. Maar hij heeft het tedruk met het uitkiezen van een schaap voor het islamitische offerfeest vandinsdag. De kleuter beseft niet dat de duizenden schapen die hier wordenverkocht, volgende week ritueel worden geslacht.

Met een grote schapenmarkt probeert Brussel een einde te maken aan illegale slachtingen bij moslims thuis. Maximaal zesduizend schapen kunnenworden verkocht en vervolgens door professionele krachten worden geslachtin de oude loodsen van een houtfirma, gelegen aan een kade van het kanaalin Brussel. Handelaren uit heel België komen hierheen om hun schapen teverkopen.

Volgens Emir Kir is het initiatief een primeur voor Europa enwaarschijnlijk zelfs voor de wereld. 'Er wonen 175 duizend moslims in denegentien gemeentes van het Brussels hoofdstedelijk gewest', zegt destaatssecretaris voor Openbare Netheid van Brussel. 'Vorig jaar werden bijhet offerfeest ongeveer 17 duizend schapen geslacht. Daarvan waren er maar1291 slachtingen in de vijf gemeentelijke slachthuizen van Brussel. Hetmerendeel gebeurde dus bij de mensen thuis.'

Dat is wettelijk verboden, zegt Kir, zelf van Turkse origine. 'Datheeft natuurlijk te maken met dierenwelzijn, volksgezondheid en hygiëne.Door de thuisslachtingen kwam er veel slachtafval tussen het gewonehuisafval terecht of werd het zelfs illegaal gedumpt. Daar willen we eeneinde aan maken.'

De totale organisatie kost ruim 300 duizend euro. Een ton wordt betaalddoor het Brussels hoofdstedelijk gewest. De kopers betalen perslachtcertificaat 25 euro, de handelaren dragen per verkocht schaap 10 euroaf.

De sfeer in de enorme houten loods is gemoedelijk. De vrieskou maaktdat veel kopers ook weer niet al te lang over hun aankoop willen nadenken.Alleen de schapen hebben het, met hun wollen vacht en dicht opeengepakt,niet koud.

Handelaren en veeboeren hebben hun dieren in geïmproviseerde kooienstaan, tussen hoge hekwerken, op stro. Er zijn dierenartsen aanwezig omde schapen in de gaten te houden. De kopers mogen zelf de hokken in om tekeuren, kijken en kiezen. De dieren ondergaan het rustig: er valt geengeblaat te horen.

De meeste kopers zijn groepjes mannen, maar sommige gezinnen hebben ereen uitstapje van gemaakt. Kinderen spelen met een groep bokjes, terwijlouders hun keuze bepalen.

Eenmaal verkocht krijgen de dieren met een spuitbus een nummer op hunvacht en worden ze op een andere plek gezet in de loods. 'Je krijgt ze dusniet mee naar huis', zegt koper Samir Aydouni. 'Het slachten kan je ookveel beter hier laten doen. Er zijn wel mensen die ervaring hebben met zelfslachten in de achtertuin en dat ook keurig doen met de juiste spullen.Maar dat is nu eenmaal tegen de wet en onze religie schrijft ons ook voorde wereldlijke wetten te gehoorzamen.'

Aydouni heeft zijn oog laten vallen op een niet al te grote ooi. Nogaltijd goed voor ruim 25 kilo vlees. Hij heeft een klein gezin: zijn vrouwen een baby'tje van een jaar. 'We gaan dat schaap niet helemaal alleenopeten. Je deelt het in drieën. Eenderde is voor je gezin, eenderde deelje met familie en vrienden en eenderde geef je aan de armen. Ik gainformeren bij het Restaurant du Coeur, voor daklozen, bij ons inSint-Gillis.'

De handelaars zijn redelijk tevreden over de markt. 'De organisatie isgoed en ik heb al aardig wat schapen verkocht', zegt Sen Kapaklikaya. 'Ikhad alleen gehoopt dat het iets drukker was. Als deze markt een traditiewordt, zal er over een jaar of twee vast nog meer toeloop zijn.'

Schapenboer Jan van Uffel uit Aalter, tussen Gent en Brugge, heefthonderd schapen meegenomen, die tussen de 120 en 170 euro per stuk kosten.'De Turken willen vooral een ram, de Marokkanen kiezen eerder voor ooien',zegt hij. De mannetjes zijn het duurst. 'Ze wegen meer en ze hebben mindervet.' Ja, er wordt afgedongen, maar met zo veel aanbieders zijn de prijzenvolgens hem al scherp.

Alles lijkt donderdag gesmeerd te lopen. Maar de belangrijkste dag ispas dinsdag, tijdens het offerfeest zelf. Alle kopers komen dan met hunaankoopbewijs om hun schaap op te halen. Daarmee gaan ze naar een tweedeloods waar vier slachtinstallaties klaarstaan.

Vervolgens gaan ze naar lange stalen tafels. Daar wordt de hals van deal gedode dieren doorgesneden en het bloed opgevangen. Duizend gloednieuwe,groene kruiwagens staan in het gelid voor het transport naar een van debijna tweehonderd rekken, waar de dieren kunnen worden opgehangen enuitgebeend.

'De mensen krijgen alleen vlees mee naar huis', zegt Vincent Jumeau,kabinetsmedewerker van staatssecretaris Kir. 'In die containers daar wordende schapenhuiden en de ingewanden gescheiden opgeruimd.' Er staan vierimmense zeecontainers klaar van Net Brussel, de schoonmaakdienst van hethoofdstedelijk gewest. 'Er zijn er nog meer', zegt Jumeau.

Hij maakt zich geen zorgen over dinsdag. 'Het wordt natuurlijk enormdruk, we rekenen op drieduizend auto's en een veelvoud aan bezoekers', zegtJumeau. 'Iedereen wil liefst meteen na het ochtendgebed in de moskee komenslachten. Dat lukt natuurlijk niet. Maar omdat iedereen vooraf te horenkrijgt op welk tijdstip van de dag hij wordt verwacht, kunnen we de toeloopaan.'

Er zijn ook moslims die de schapenmarkt en de massale slachtingen aanhet Brusselse kanaal maar niets vinden. 'Dat is vooral de oudere generatie.Maar het staat niet in de koran voorgeschreven dat je het thuis moet doen',zegt koper Samir Aydouni.

Ook zijn grootvader stoort zich enorm aan deze grootse aanpak. 'Hijvindt het onpersoonlijk, maar hij weet dat hij geen keuze heeft. Ook deimam heeft in de moskee aangeraden de rituele slachting hier te doen. Demeeste mensen hebben liever hier een massaal offerfeest, dan bloederiggedoe thuis.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden