op mijn plek

Ontwerper Jólan kan uren naar deze sluizen blijven kijken: ‘Het helpt om te relativeren’

Een flink binnenvaartschip wordt acht meter opgetild in de sluis van Eefde. Ontwerper van machines en systemen Jólan van der Wiel verwondert zich graag over dit vernuftig staaltje techniek.

null Beeld Jordi Huisman
Beeld Jordi Huisman

Wie? Jólan van der Wiel (35)

Wat doet hij? Hij is ontwerper

Waar? Sluiscomplex Eefde

Waarom deze plek?

‘Ik kan uren bij deze sluis blijven staan. Het is weer eens wat anders dan alleen natuur, hier zie je ook menselijke techniek. Zie je die historische chronologie in deze rij sluizen? Ze bouwen er steeds weer een sluis bij. Er staan nu wel zo’n vijf of zes watermachines op een rij. Ze zijn nu ook bezig met een nieuw commandocentrum voor de sluis, met een uitkijktoren. Als je daar mag werken heb je echt een topbaan.

Er is hier veel bedrijvigheid, het gaat altijd door, altijd. Net zoals in de wereld eigenlijk. Maar ik word er ook rustig van. Vaak ben ik met van alles bezig, doe ik veel projecten tegelijk. Als ik dan deze sluis zie, deze menselijke prestatie, helpt dat om te relativeren. Je ziet hier wat mensen allemaal kunnen bouwen. Daar haalt mijn werk het bij lange na niet bij. Dan denk ik: maak je niet druk.’

Kom je hier vaak?

‘Ik ga hier vaak naartoe met mijn kinderen, of om te mountainbiken met een vriend. Ik woon in Zutphen hier vlakbij, en ben ook in de buurt opgegroeid, in Brummen. Daar ben ik weggegaan met het idee om nooit meer terug te keren. Ik ging naar Amsterdam om aan de Gerrit Rietveld Academie te studeren, maakte omzwervingen. Maar drie jaar geleden zijn we teruggekomen. Zutphen is eigenlijk een oase in de Achterhoek: een combinatie van Achterhoekse nuchterheid en het vrije denken van het westen. Het is ook een mooie stad, met een uitmuntend schoolsysteem. Je zag vroeger wel meer gezelligheid op straat. Er is hier geen hogeschool of universiteit, dus de jongeren vertrekken. Dat gekloot mis ik wel een beetje.’

Wat inspireert je?

‘Ik ontwikkel machines en systemen die geïnspireerd zijn op natuurlijke krachten. Daarmee maak ik vormen, meubels en installaties. Zo heb ik bijvoorbeeld een stoel gemaakt die groeit door magnetische kracht. Op de kunstacademie vond ik het lastig om zelf vormen te verzinnen, te bedenken waarom iets er op een specifieke manier uit moest zien. Daarom maak ik nu systemen die niet onderhevig zijn aan de tijdgeest, maar natuurlijke krachten als basis hebben.

Het is eigen aan de mens om zich zorgen te maken over de toekomst, wat we niet kennen vinden we eng omdat we geen beeld hebben bij wat komen gaat. Als kunstenaar vraag ik me dan af: hoe ziet het er wél uit? Zo heb ik bijvoorbeeld voor het Scheepvaartmuseum de tentoonstelling Tropic City gemaakt. We zijn bang voor klimaatverandering en de gevolgen die dat heeft, zoals de opwarming van de aarde. In deze tentoonstelling heb ik geprobeerd een tropische stad te visualiseren. Zo haal je de toekomst een beetje naar het nu en wordt het minder eng.’

Sluis

‘Kijk, er wordt hier gewoon in tien minuten zo’n groot schip wel acht meter opgetild! Het zijn echt vette gebouwen, de eerste sluis is het oudst. Als ik hier ben met mijn kinderen, kan ik ze het hele watermanagement uitleggen.’

null Beeld Jordi Huisman
Beeld Jordi Huisman

Schoenen

‘Dit zijn mijn mooiste schoenen, van het merk Giorno. Ik heb ze twee weken geleden zelfs nog gepoetst. Aan de zijkant zit een rits. Dat is handig, want zo hoef ik mijn veters nooit te strikken.’

null Beeld Jordi Huisman
Beeld Jordi Huisman

Trui

‘Deze synthetische trui is van ontwerper Issey Miyake, een Japans modehuis en trouwens ook de ontwerper van de coltrui van Steve Jobs. Voor deze trui heeft hij een speciale techniek gebruikt waardoor er ribbeltjes in zitten die altijd blijven, hoe vaak je hem ook wast.’

null Beeld Jordi Huisman
Beeld Jordi Huisman

Paradijsjas

‘In 2018 ben ik naar China geweest en daar liep ik tegen deze jas aan. Toen ik ’m zag was ik verliefd. Er staan paradijsvogels op, dat vind ik een mooi beeld. Al ben ik er zelf niet zo van om er als een paradijsvogel bij te lopen; ik draag toch vaak gewoon een blauwe trui.’

null Beeld Jordi Huisman
Beeld Jordi Huisman
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden