Die ene leerlingIris Driessen

Onderwijzers over de leerling die ze altijd bijbleef: ‘Mijn moeder is een antisemiet, zei hij’

Beeld Hedy Tjin

Leerkrachten, docenten en hoogleraren over de leerling die hun kijk op het vak veranderde. Deze week: Iris Driessen (42), docent Nederlands bij het Hyperion Lyceum in Amsterdam, over Anis. 

‘Het geld, eerst zei hij dat het geld een probleem was. Het was toch wel duur, zo’n reis naar Israël, dus twijfelde hij of hij mee moest. Natuurlijk wisten we dat hij het niet breed had thuis. Hij woonde bij zijn moeder, zijn vader was uit beeld. Maar het leek ons een mooie ervaring voor hem. 

‘Ik vroeg dus door. Was geld het enige, of speelde er iets anders? En toen vertelde hij het: zijn moeder lag dwars. Ze wilde niet dat hij naar dat ‘jodenland’ ging. Straks zouden ze wat in zijn eten doen! Ze is een antisemiet, zei hij.

‘Anis (die in werkelijkheid anders heet, red.) heeft Tunesische ouders. Hij is slim, grappig, groot. Hij staat veel in de sportschool, toont zijn flinke spieren in te strakke shirtjes. Een ontzettend leuk joch, die met iedereen goed overweg kan. En hij twijfelt over zijn geloof. Hij eet al tijden niet meer halal, doet alleen thuis aan de ramadan.

‘Ik gaf hem in de eerste en de derde les. Daarna hield ik altijd contact met hem. We maakten vaak een praatje op de gang, zodat ik wist hoe het met hem ging. Soms nam hij me in vertrouwen. Dat heb ik met meer leerlingen. Ik bouw makkelijk een band met ze op. Daar zit mijn kracht.

‘Op school maakte Anis deel uit van een vriendengroep. Vijf jongens, allemaal met een bovengemiddelde interesse in politiek, religie en geschiedenis. Ze waren heel verschillend. Twee hadden Nederlandse ouders, drie een islamitische achtergrond. Een van hen was behoorlijk religieus.

‘Ze zaten in de examenklas. Veel leerlingen maken dan samen vakantieplannen. Ze gaan tussen de eindexamens en de diploma-uitreiking naar oorden als Lloret de Mar om te feesten. Deze jongens wilden dat niet. Het paste niet bij ze. Toen opperde hun geschiedenisdocent om met ze naar Israël te gaan. Ik dacht meteen: dat doen we.

‘We maakten plannen. De jongens zouden een eigen appartement in Jeruzalem krijgen, en wij ook. We zouden ook naar Palestijns gebied gaan, omdat dat aansluit bij de belevingswereld van sommige van hen. Maar net toen we wilden gaan boeken, zei Anis dus dat hij niet mocht van zijn moeder. Hij had het een aantal keren ter sprake gebracht, maar ze was resoluut en werd op den duur zelfs boos. ‘Jij bent geen goede moslim’, zei ze dan. ‘Je bent niet mijn zoon! Je gaat niet naar die joden!’

‘Toen ik dat hoorde, brak mijn hart. Het deed me inzien hoe groot de verschillen tussen de schoolcultuur en de thuiscultuur kunnen zijn. Wij bedenken hier van alles, met het idee dat het goed is voor de leerlingen, maar ouders denken er vanuit hun eigen waarden en normen soms heel anders over. Jongeren kunnen daar ontzettend mee worstelen. Daar moeten we vaker bij stilstaan.

‘We hebben zijn moeder op school uitgenodigd, het programma getoond en haar verzekerd dat we haar zoon niet zouden proberen te bekeren. ‘Ik zorg goed voor hem’, heb ik ook nog tegen haar gezegd. Dat was het. Ze pakte mijn hand. ‘Zorg dat er niets gebeurt’, zei ze.

‘Anis mocht dus mee, maar had nog altijd geen geld. Toen heb ik gezegd dat ik zijn reis zou betalen. Ik vond dat hij mee moest. Hij sputterde wat tegen maar ging uiteindelijk akkoord. Hij beloofde terug te betalen.

‘De reis was waanzinnig. We wandelden twee dagen door Jeruzalem. Die religieuze jongen heeft nog een nacht in de Al-Aqsamoskee geslapen. Het checkpoint op de grens naar Palestijns gebied maakte veel indruk op ze. Anis was vooral ontdaan bij Yad Vashem, waar de Holocaust herdacht wordt. Hij stond er te huilen, omdat hij voor het eerst besefte wat de nazi’s tijdens de Tweede Wereldoorlog met de Joden hebben gedaan. Hoe heeft dit ooit kunnen gebeuren, vroeg hij zich hardop af. Alleen daarom al was het belangrijk dat hij mee was.’

Gezocht: méér verhalen

Bent u zelf docent (geweest) en is er een leerling door wie u anders naar het vak bent gaan kijken? Mail een samenvatting van uw verhaal naar r.kuiper@volkskrant.nl. Het gaat nadrukkelijk niet alleen om succesverhalen, ook andere, waarin een docent pas later inziet wat hij had moeten doen, zijn welkom. De privacy van de leerling is gegarandeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden