het eeuwige leven Roel Roosma (1924-2019)

Ondernemer die stierf met een roos in de vuist

De Friese steenhouwer bleef zijn leven lang het socialisme trouw: 73 jaar was hij lid van de PvdA. Na zijn dood ging de partijvlag over zijn kist.

Hjoed of moarn ist safier (vandaag of morgen is het zover – de revolutie) zal boven de kist in de grafkelder in het Friese Buitenpost worden gebeiteld. Ook zal een roos met een vuist worden geplaatst – het oude embleem van de PvdA. En bij zijn uitvaart lag op de kist de partijvlag en klonk de Internationale.

Roel Roosma was directeur-­eigenaar van een steenhouwerij, maar bovenal 73 jaar lid van de PvdA en socialist van de oude stempel. Hij overleed op 6 oktober in een ziekenhuis in Drachten, op 95-jarige leeftijd. ‘Tot het einde was hij geestelijk sterk en strijdbaar. Maar lichamelijk was hij op’, zegt zijn kleindochter Femke Roosma, fractieleider van GroenLinks in Amsterdam.

Roel Roosma was een politiek dier. Elke dag vroeg hij zich wel af wat de politiek van dit of dat had gevonden. Hij zat zes jaar in de ­gemeenteraad van Achtkarspelen, waar ook Buitenpost onder ressorteerde. Maar hij was ook 28 jaar bestuurslid van de Woningstichting, actief voor de bibliotheek, voor de Maatschappij tot het Nut van het Algemeen en voor het Industrieel Centrum De Lauwers. ‘Hij was altijd op pad. De zes kinderen die hij met zijn echtgenote Aly Dekkinga (zij was tijdens de oorlog van Den Haag naar Friesland gekomen) kreeg, klaagden weleens dat hij nooit thuis was. En elke morgen was hij weer om zes uur op de zaak’, zegt Femke.

Aafke Postma, voorzitter van de plaatselijke PvdA-afdeling: ‘Over zijn tijd in de raad hoorde ik hem nooit. Ik denk dat hij het sociaal-democratische gedachtengoed veel beter dacht te kunnen uitdragen in de sociale werkvoorziening of de ondernemersvereniging.’ Ze zegt dat hij tamelijk rechtlijnig was. ‘Hij kon best nors zijn als het niet ging zoals hij wilde. Een soort stille boosheid. Maar meestal was het gauw weer over.’

‘Rooie rakker’

Roel Roosma was een van de drie zonen van een Friese rietdekker. Zijn moeder kwam uit een echt rood nest. Na de mulo probeerde hij een baantje te vinden, maar dat viel niet mee in de gereformeerde gemeenschap die weinig van ‘rooie rakkers’ moest hebben. Uiteindelijk kon hij in 1942 als administratief hulpje aan de bak in het familiebedrijf, bij zijn oom Klaas de Vries, die een steenhouwerij had in Buitenpost, waar onder meer grafzerken, dorpeltjes en ­natuurstenen aanrechtbladen werden gemaakt.

De Vries stond bekend als een ­sociaal werkgever die zijn werk­nemers betaalde vakanties gaf en bij ziekte doorbetaalde. Tijdens de oorlog was hij verzetsleider in Friesland. Roel Roosma assisteerde hem. Hij regelde het geld voor onderduikers en vervalste persoonsbewijzen. Een keer vielen de Duitsers de steenhouwerij binnen, maar hij kon het materiaal tijdig verbergen.

Na de oorlog hoopten De Vries en Roosma op een nieuw Nederland en ondersteunden ze de doorbraakgedachte van de nieuwe PvdA. Daar kwam weinig van terecht. In 1954 overleed Klaas de Vries. Roosma nam het bedrijf over en zou tot 2002 de leiding hebben. Hij probeerde zo goed mogelijk het sociaal werkgeverschap van zijn oom voort te zetten. Zijn zoon Jaring Roosma, die nu ­directeur is, zegt dat hij volop de gelegenheid gaf om te investeren.

‘In 1982 kocht hij een pc van 10MB voor 44 duizend gulden. Dat was een godsvermogen, maar hij wilde daar de administratie op zetten. In 1989 werd een lettersnijmachine gekocht die zo uniek was dat alle steenhouwers kwamen kijken.’ In 2011 kreeg hij de Willem Drees-speld uitgereikt. In 2016, bij zijn 70-jarig lidmaatschap van de PvdA, toonde hij zich voor Omrop Fryslân nog altijd strijdbaar tegen sociaal onrecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden