'Occupy Amsterdam is slechts weekendrevolutie'

Zij die zich zaterdag op het Beursplein in Amsterdam verzamelden, zijn onderdeel van het systeem dat ze zeggen te verafschuwen. Dat stelt politicoloog Pieter H. Smit.

Actievoerders gaan maandag door met hun Occupy-betoog op het Beursplein in Amsterdam. Beeld anp

In het boek 'Het Land is Moe' haalt wijlen Tony Judt de Britse econoom John Maynard Keynes aan, die zei: 'We zijn ertoe in staat de zon en de sterren uit te zetten omdat ze geen dividend uitbetalen.' De woede van de Occupy-bewegingen in Nederland (en de rest van de wereld) richtte zich afgelopen weekend op hen die daartoe werkelijk in staat lijken.

Maar het gaat verder. Het gehele kapitalisme krijgt ervan langs van de 'bezetter' - die de gemiddelde Nederlander beweert te zijn. En juist dat maakt dat hun woede wringt. Want zij die zich zaterdag onder andere op het Beursplein in Amsterdam verzamelden, zijn onderdeel van een systeem dat ze zeggen te verafschuwen. Ze hebben het niet alleen in stand gehouden, maar hebben er ook, zoals Frank Kalshoven terecht opmerkte in de Volkskrant van geprofiteerd.

Niet als enige in Europa hebben ze het systeem na de economische crisis van 2008 in stand gehouden door te kiezen voor rechts. Een stroming die doorgaans dividendjagers geen strobreed in de weg legt, laat staan enthousiast welvaart verdeelt.

Linea recta in de prullenbak
Dat ze lange tijd geprofiteerd hebben van het kapitalistische systeem dat nu linea recta in de prullenbak dient te verdwijnen, lijkt ook volkomen vergeten. Juist in Nederland heeft het kapitalisme veel welvaart gebracht.

Tony Judt haalt nog een grote denker aan in 'Het Land is Moe'. En wel de Rus Lev Tolstoj, die zei: 'Er bestaan geen omstandigheden in het leven waar een mens niet gewend aan kan raken, zeker wanneer hij ziet dat ze overal om hem heen worden aanvaard.'

Een groot deel van de bezetters zijn gewend geraakt aan de omstandigheden in Nederland en aanvaren deze nu niet meer. Maar ze hebben niet door of zijn vergeten dat ze er gewoon onderdeel van zijn.

De gemiddelde Nederlander?
Dit werd wel duidelijk toen ik maandag over het Beursplein in Amsterdam liep dat enkel nog bezet werd door de anarchisten, studenten en krakers, die altijd wel in zijn voor een bezetting hier of daar. De gemiddelde Nederlander? Die was weer keurig aan het werk gegaan.

Dat er dingen moeten veranderen mag duidelijk zijn. Maar pas als alle bezetters behalve onder de zon ook onder de sterren hun revolutie voort durven zetten, en daarmee ook hun eigen verwevenheid in het systeem op durven geven, pas dan neem ik ze au serieux. Tot die tijd is het niet meer dan een weekendrevolutie.

Pieter H. Smit is politicoloog

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden