O zo gezond zout

Dobberen in een idyllisch gelegen zoutmeer in Transsylvanië, daar knap je om allerlei redenen van op. Ook goed voor de prostaat....

Olaf Tempelman

Er is bijna geen kwaal die niet met een bad in een zoutmeer te verlichten is. In het water van Lacul Ursu, ‘het Meer van de Beer’, dobberen allerhande nationaliteiten en leeftijdscategorieën door elkaar. De ideale positie is uitgestrekt op de rug. Je blijft dan drijven zonder dat enige beweging noodzakelijk is. Af en toe botsen vreemde tenen of uitgestrekte armen met elkaar, maar dat leidt vrijwel nooit tot irritatie. Onderdompeling in een zoutmeer brengt behalve al die andere zegeningen ook het zenuwstelsel tot rust.

Het Meer van de Beer is het grootste van de zes idyllisch gelegen zoutmeren van het Roemeense kuuroord Sovata. Wie hogerop in de met naaldwoud bedekte heuvels terechtkomt, ziet waar die naam vandaan komt. Het meer heeft de vorm van een beer die op zijn buik in slaap is gevallen.

Sovata ligt in het hart van het grootste zoutwinningsgebied van Oost-Europa, middenin de door Roemenen en Hongaren lang betwiste landstreek Transsylvanië – het meest bekend om de middeleeuwse vorst Vlad de Spietser alias ‘Dracula’. In 1918 ging de streek van Hongaarse handen over in Roemeense. Aan de oevers van de zoutmeren hoor je nog net zoveel Hongaars als Roemeens. Etnische spanningen zijn aan dit kuuroord altijd voorbij gegaan. Als iets verbroedert, dan is het een gebrekkige gezondheid.

‘Je knapt er echt van op’, zegt Zóltan, een Hongaarse veertiger die een paar uur per dag in het Meer van de Beer dobbert voor de heilzame uitwerking op de prostaat, maar ook ‘om gewoon tot rust te komen’.

‘Als je een dag in het water hebt gelegen, voel je je tien jaar jonger’, zegt Maria, een Roemeense van in de zestig die haar reumaklachten al jaren met zoutbaden verlicht. Zij dobbert in het water op een grote rode zwemband.

De pionier van de zoutbaden in Sovata was de 19de-eeuwse Hongaar József Veress. Mensen met meer dan twintig verschillende kwalen bleken baat te hebben bij een bezoek aan zijn therapeutische baden. Al rond 1900 was Sovata een populair kuuroord in de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie. Er verrezen schitterende, met Jugendstil- en Art Nouveau-motieven gedecoreerde villa’s, die nog steeds als parels afsteken bij de latere communistische bouwsels.

De luxe cabine die de Roemeense koningin Maria in het interbellum voor zichzelf liet bouwen aan de rand van het Meer van de Beer, werd helaas door de communisten gesloopt. De communisten kwakten vanaf 1960 in Sovata een aantal lelijke hotels neer. Het kuuroord van de elite werd opengesteld voor massatoerisme, in de faciliteiten werd weinig geïnvesteerd.

Na 1989 is daar verandering in gekomen. Vooral de laatste vijf jaar is het kuren gemoderniseerd en met nieuwe mogelijkheden uitgebreid. Modderbaden, therapeutische zwembaden, allerhande vormen van fysiotherapie: met een bescheiden budget kun je hier steeds meer ‘leuke dingen’ uitproberen. Heel populair zijn bijvoorbeeld de hydromassages. Een beetje oneerbiedig geformuleerd, houdt dit in dat een hydrotherapeut je met een tuinslang bespuit terwijl je in een zoutbad ligt.

Sceptici stellen dat het niet alleen het zout kan zijn waarvan de bezoekers van Sovata opknappen. Als er echter één categorie kwalen is waarop het heilzame effect van zout onmiskenbaar is, dan is het die die betrekking heeft op de ademhaling. Ook als je geen last van astma of bronchitis hebt, voel je meteen hoe goed het zout is voor de luchtwegen. In Sovata kun je bijvoorbeeld terecht in een zaal met speciale zoutwanden, of in Hotel Alunis met zoutplafonds. De behandeling – ‘halotherapie’ – wordt ook voorgeschreven aan mensen met huidziektes als psoriasis.

Nog sterker voel je het effect in de zoutmijn Salina Praid, vijf kilometer ten zuid-oosten van Sovata. Ademhalen in het hart van deze mijn is een uiterst aangename sensatie. Een bezoek aan de mijn is niet alleen prettig voor de luchtwegen, het is een lust voor het oog.

Bezoekers worden met een ietwat gammele bus diep de mijn ingereden. Vervolgens moeten zij nog een meter of zeventig afdalen per trap om in een landschap te belanden dat aan vrijwel iedereen meteen bewonderende uitroepen ontlokt. Een reusachtige ondergrondse ruimte wordt omringd en overkoepeld door enorme glinsterende zoutpartijen. Vergelijkingen met vreemde planeten dringen zich op, zo zou de fictieve wereld van Tolkien eruit kunnen zien. Hoe dan ook: deze omgeving biedt een surrealistische aanblik.

Ook in de zomermaanden komt de temperatuur in Salina Praid nooit boven de tien graden uit. In deze ondergrondse ruimte verblijven het hele jaar door dik aangeklede astmapatiënten. Tegen een van de zoutwanden aan is een kapel ingericht. Er zijn ook kinderspeeltuintjes en een internetcafé. Beeldende kunstenaars hebben her en der in het zout figuren gebeiteld.

Voor wie thuis nog even wil nagenieten: bovengronds zijn tienkilopakken met aromatisch Praid-badzout te koop, dat wordt aangeprezen als het meest rustgevende badzout van Europa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden