Noordelijk leed aan de Costa Geriatrica

Een luchthaven in Zuid-Spanje in vakantietijd, dat lijkt wel een vleesfabriek. Aan de ene kant komt de witte lading binnen, uit Manchester, Amsterdam of Frankfurt....

Voor de chartermaatschappij zijn allen nog gelijk (12,7 centimeter ruimte voor het bovenbeen), na de landing wordt de democratie gelukkig snel weer opgeheven. De armen gaan voor een week in een schoenendoos, de middenklasse huurt enkele weken een huisje, de rijken wonen voor het grootste deel van het jaar in hun eigen villa.

Zoals Rosemary Watson, die in Rhodesië en Zuid-Afrika heeft gewoond. Haar man bezat een eigen luchtvaartmaatschappij, en nu genieten de twee van hun welverdiende rust. Het inspannendste moment van haar dag komt om drie uur 's middags. Dan loopt ze naar de achtertuin om met een mesje citroenen van de eigen boom af te snijden, voor in de gin-tonic. De cocktail-prikkertjes hebben als handvat negerhoofdjes met olijke strohoedjes. De oude, betrouwbare Juan maakt het zwembad schoon. Voor het besproeien van de tropische planten komt Javier. Hij heeft soepele spieren in een gebruind bovenlijf en spreekt nog Engels ook.

Tijdens een wandelingetje door de buurt duikt tussen de palmbomen en oleanders de ene na de andere mediterrane villa op. Allemaal met een eigen zwembad, want het kan hier erg warm worden. Nederlanders, Britten en Duitsers brengen hun oude dag door op de veranda. Maar je kunt de mensen uit het vaderland halen, je haalt het vaderland nooit uit de mensen. Met de satelliet op het dak volgen ze de televisie thuis. Het druilerige Nederlandse weerbericht, dat is leuk als het 30 graden is. Voor het gezicht van Ron Brandsteder is het misschien wat warm.

Zou je in het huis van Rosemary Watson de luiken sluiten (wat ze regelmatig doet tegen de hitte), je zou je in een Engelse cottage wanen: rustieke balken, een enorme open haard en bedovertrekken met grote bloemen. Haar provisiekast is ook Brits territorium, vol met voorgesneden sponzig witbrood en witte bonen in tomatensaus. In de plaatselijke supermarkten liggen de verse schelpdieren, heerlijke chorizo en Spaanse groenten hoog opgetast. Maar de noorderlingen kopen liever hun eigen spullen. Elk land heeft minstens een rek: worstjes en oploskoffie voor de Britten, hagelslag en nasi-mix voor de Nederlanders.

Veel emigranten hebben moeite op hun leeftijd nog Spaans te leren. Ze lezen in het plaatselijke sufferdje in de eigen taal over golf- en bridgetournooien. Het is ze hier toch vooral om de zon te doen. Maar ook dat moet niet te gek worden. Als het eind juli echt warm wordt, gaan Rosemary en haar man anderhalve maand terug naar Engeland, waar ze een pied-à-terre bezitten.

Dit deel van Spanje wordt spottend Costa Geriatrica genoemd. Rosemary's Nederlandse huisarts heeft bijna uitsluitend oude patiënten. Maar ze zeuren niet over hun gezondheid, vertelt hij, want het zijn nu eenmaal de ondernemendste types die huis en haard verlaten. Zoals die Zwitser, die met een mountainbike de dorre bergen boven de blauwe zee trotseert: 'Mijn vrouw en ik willen langer leven, daarom zijn we hier naar toe gekomen', vertelt hij hijgend.

Gin-tonic en toch langer leven, het klinkt aanlokkelijk. Maar boven het paradijs pakken zich donkere wolken samen. Jan en alleman heeft tegenwoordig genoeg geld om een huis in Spanje te laten bouwen. Russische bandieten kopen grote lappen grond. 'Kijk, de heuvel hier tegenover is nog helemaal groen. Over een jaar staan daar allemaal witte huizen', zegt Rosemary.

Dan is er het gebrek aan water, dat hier voor de zwembaden en gazons de heuvel op moet worden gepompt. De emigranten bestoken Brussel met brieven, om de Spaanse regering tot actie te bewegen. Rosemary weet niet wat ze erger moet vinden: wat in Zimbabwe de blanken wordt aangedaan, die 'simpelweg intelligenter dan de lokale mensen zijn' en de inadequate reactie van de linkse Britse regering daarop ('Ooh, bring back Maggie Thatcher!'), of het gebrek aan water, ook al door de vele nieuwkomers.

Maar is het dan geen democratie, dat ook de middenklasse nu langer kan leven onder de Spaanse zon? Haar eigen heuvel ziet toch al jaren wit van de huizen? 'Democratie?', snuift Rosemary verontwaardigd. 'Het is puur fascisme! Geen water!'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden