Noord-Korea verdient hardere aanpak

Nu Noord-Korea zijn kernwapentechnologie dreigt door te sluizen naar dictaturen als Birma wordt het tijd voor een hardere strategie, betoogt Nicholas D....

Nu president Bill Clinton Laura Ling en Euna Lee heeft bevrijd uit Noord-Korea begint het zware werk.

Er zijn nieuwe aanwijzingen dat Noord-Korea kernwapentechnologie doorgeeft aan de Birmese dictatuur, en dat het al eerder een reactor heeft geleverd aan Syrië. Jarenlang heb ik, op grond van vijf bezoeken aan Noord-Korea en zijn grensgebieden, gepleit voor een op overeenkomsten gebaseerde benadering van Pyongyang, maar nu concludeer ik voorzichtig dat we meer dwang moeten gebruiken.

Birmezen die het regime de rug hebben toegekeerd, hebben gedetailleerde beschrijvingen gegeven van een Noord-Koreaanse reactor die is geconstrueerd in een berg en mogelijk een kopie is van het ding dat aan Syrië is geleverd. Dat concludeerden Desmond Ball, een gerespecteerde Azië-expert, en de journalist en Birma-deskundige Phil Thornton deze maand in The Sydney Morning Herald. Als de beschrijvingen van de afvallige Birmezen kloppen, dan is de reactor ‘in staat om een jaar, elk jaar, na 2014 een bom te produceren’, schrijven Ball en Thornton.

De ervaringen in Irak leren dat verslagen van tegenstanders van het regime over massavernietigingswapens onjuist kunnen zijn. Maar omdat de Noord-Koreaanse reactor in Syrië (in 2007 door Israël vernietigd) de inlichtingendiensten volkomen verraste, neemt iedereen dit verslag serieus. Minister Hillary Clinton van Buitenlandse Zaken sprak haar zorg uit over de overdracht van nucleaire technologie van Noord-Korea naar Birma, zonder in details te treden.

Een griezelige voorbode hiervan kwam van de Noord-Koreanen zelf. Michael Green, die onder Bush belast was met Aziatische zaken, zegt dat een Noord-Koreaanse ambtenaar hem in maart 2003 een waarschuwing gaf: wij hebben een nucleair afschrikkingswapen. Als u geen eind maakt aan uw vijandige politiek zullen we dat aantonen, uitbreiden en doorgeven aan anderen. ‘Al deze dingen hebben zij ook gedaan’, zegt Green.

Op sommige momenten in het verleden leek er hoop te zijn voor een diplomatie die Noord-Korea ertoe overhaalt zijn nucleaire programma op te geven en zich te voegen in de gemeenschap van beschaafde naties. Maar tegenwoordig lijkt dat een hopeloze zaak.

‘De diplomatieke poging hun nucleaire programma terug te draaien, is in elk geval voorlopig van de baan’, zegt Mitchell Reiss, Noord-Koreadeskundige en voormalig topambtenaar bij Buitenlandse Zaken. ‘De feiten zijn veranderd. Dan moet je ook je strategie veranderen.’ Vroeger richtte Reiss zich op het sluiten van overeenkomsten. Nu bepleit hij een ‘harde containment’ – zwaardere sancties gesteund door militaire kracht.

De waarheid is dat Noord-Korea over zijn nucleaire materieel niet wil onderhandelen. Dit jaar heeft het een bezoek van de speciale gezant van de regering-Obama, Stephen Bosworth, van de hand gewezen. Het is niet geïnteresseerd in ‘zespartijen-overleggen’ over nucleaire kwesties; het wil wel praten met de VS, maar onder voorwaarde dat zijn status als nucleaire mogendheid wordt geaccepteerd – wat onacceptabel is.

De afgelopen maanden heeft Noord-Korea een einde gemaakt aan bepaalde economische hervormingen en economische samenwerkingsprojecten met Zuid-Korea. Intussen gaat het door met het vervalsen van Amerikaanse 100 dollar-biljetten – het beste wat Noord-Korea te bieden heeft – en zijn ambassades in Pakistan en andere landen dragen wat bij met het smokkelen van drugs, drank en valuta.

Noord-Korea heeft zijn Amerikaanse gijzelaars vrijgelaten maar blijft Zuid-Koreanen vasthouden. En het is de meest totalitaire staat in de geschiedenis: in Noord-Koreaanse huizen heb ik de ‘spreker’ aan de muur gezien die de mensen elke ochtend met propaganda wekt. Helemaal bizar is dat drielingen stelselmatig worden weggehaald bij hun ouders en door de staat worden grootgebracht, omdat zij als veelbelovend gelden.

Een revolutie van onderop is bijna onmogelijk. De overgrote meerderheid van de Noord-Koreanen, zelfs die in China die het regime verafschuwen, zijn er het erover eens dat de meeste gewone Noord-Koreanen de propaganda voor waar aannemen. De populariteit van Kim Jong Il in eigen land zou best eens groter kunnen zijn dan die van president Obama in de VS.

Het beste wat we kunnen doen, is doorgaan met het ondersteunen van onderhandelingen en van economische en culturele uitwisseling – maar geruggesteund door dwangmiddelen. De regering-Obama werkt er nu met bondgenoten aan om opnieuw economische en financiële sancties in te voeren, waarmee enkele jaren geleden het Noord-Koreaanse regime met veel succes onder druk werd gezet. China toont zich verrassend coöperatief en onderschept zelfs stilzwijgend de aanvoer van stoffen voor massavernietigingsprogramma’s.

Als mocht blijken dat Noord-Koreaanse schepen nucleair materiaal of technologie doorsluizen naar landen als Birma of Iran, dan moeten we die schepen enteren. Dat is een extreme stap, maar het zou een nachtmerrie zijn als Iran zou besluiten tijd te winnen door kernwapens te kopen van Noord-Korea. Dat kunnen we niet toestaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden