Nobelprijswinnares Ebadi: nog geen Arabische lente

Het is nog veel te vroeg om van een Arabische lente te spreken. Dat heeft de Iraanse Shirin Ebadi, in 2003 winnares van de Nobelprijs voor de Vrede, vandaag gezegd in Amsterdam.

Shirin Ebadi © epa

'De Arabische lente begint pas als islamitische vrouwen niet meer worden gediscrimineerd', betoogde de juriste en mensenrechtenactiviste. Verder zei ze: 'Een dictatoriaal regime omverwerpen alleen is niet genoeg; er moet een democratie voor in de plaats komen waarin de bevolking haar eigen toekomst kan bepalen.'

De enige manier om echt democratie te bereiken in landen als Egypte, Tunesië en Libië is volgens Ebadi door het scheiden van religie en staat. Verder is het volgens haar van belang dat er een nieuwe interpretatie van de islam komt, waarin mannen en vrouwen gelijkwaardig zijn. 'Het is tijd dat vrouwen de islam interpreteren. Tot nu toe hebben alleen mannen dat gedaan.'

Polygamie
Ebadi vreest dat vrouwen het kind van de rekening worden van de revoluties in Arabische landen. 'De Libische overgangsregering (NTC) zei in haar eerste verklaring dat ze polygamie opnieuw wil invoeren', aldus de Iraanse. 'En de Moslim Broederschap in Egypte wil af van westerse wetten, omdat ze de islamitische wetgeving (sharia) beter vindt passen bij de lokale gebruiken.'

Vrouwenrechten
Bij de protesten tegen de regimes in Syrië, Jemen en Bahrein wordt er volgens Ebadi niet gesproken over vrouwenrechten. 'Wachten tot de bevolking de dictatuur heeft verwijderd, is de verkeerde strategie', meent ze. Het moet volgens haar duidelijk zijn wat mogelijke nieuwe machthebbers van plan zijn op het gebied van vrouwenrechten, zodat vrouwen weten waarvoor ze precies de straat opgaan.

Westerse regeringen, bedrijven en organisaties kunnen volgens haar helpen bij het aandringen op het respecteren van mensenrechten door het steunen van lokale burgerorganisaties. 'En te stoppen met het steunen van fundamentalistische regimes.'

Grootspraak
In een reactie op de uitlatingen van de Israëlische president Shimon Peres zaterdag, zei Ebadi: 'Israël weet dat als het Iran zou aanvallen, landen rondom Iran hard zouden terugslaan.' Peres zei dat Israël en andere landen mogelijk snel militaire stappen tegen Iran zouden moeten nemen vanwege de nucleaire dreiging die zou uitgaan van Iran. 'Het is vooral een verbale dreiging', interpreteerde Ebadi de uitlatingen van Peres.

Doodsbedreigingen
Ebadi heeft Iran kort na de herverkiezing van president Mahmoud Ahmadinejad in 2009 verlaten vanwege doodsbedreigingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden