Op het tweede gezicht Nigel Farage

Nigel Farage is een duveltje uit een doosje voor het Europarlement

Olaf Tempelman legt bekende buitenlanders op de sofa. Deze week: Nigel Farage heeft de politieke lenigheid van een duveltje uit een doosje.

Beeld Javier Muñoz

Omdat Nigel Farage het taboe op lage streken in het Europarlement doorbrak door toenmalig EU-president Van Rompuy ‘het charisma van een natte dweil en de uitstraling van een tweederangs bankmedewerker’ toe te dichten, wordt hij zelf soms ook minder vleiend getypeerd. Zo zeggen ze over de aanstichter van de Brexit dat hij het charisma van een oplichter heeft en de uitstraling van een handelsreiziger van wie je nóóit iets moet afnemen. Stel dat je als regisseur een acteur zoekt voor de rol van vertegenwoordiger die succesvol een dubieus goedje slijt: als Nigel Farage binnenkomt voor de auditie weet je meteen: dat is hem!

Het goedje dat Farage in het echt sleet, de Brexit, werd in zulke hoeveelheden afgenomen dat de gevolgen nog steeds niet te overzien zijn. Groot-Brittannië verkeert in de ernstigste politieke crisis in zijn recente geschiedenis, de Britse samenleving is gespleten, de EU-agenda gegijzeld. Aan de houding van Farage heeft dat niets, maar dan ook helemaal niets veranderd. Een charlataneske tweedehandsautoverkoper blijft óók grijnzen als mensen aan wie hij zojuist een glanzende bolide aansmeerde met rokende motor langs de kant van de weg staan.

De geschiedenis is soms niet ironisch maar sarcastisch. De man die de lont van het Brexit-dynamietblok aanstak zal, alle polls wijzen daarop, als leider van de grootste Britse partij in het ‘bespottelijke’ Europarlement terugkeren. Vele malen kondigde Farage al zijn vertrek uit de politiek aan, charlatans houden zelden woord. Deze politicus is de vleesgeworden jack-in-the-box, het duveltje uit het doosje. Eurofielen kunnen die doos dichtstoppen, even later schiet Farage er toch weer grijnzend uit.

Vlak na het Brexitreferendum beëindigde hij officieel zijn politieke loopbaan en vertelde hij het Europarlement dat het uitblijven van een deal ‘veel erger voor jullie is dan voor ons’. Een getergde Guy Verhofstadt reageerde dat er nu tenminste een einde kwam aan ‘de grootste verspilling van EU-budget: dat we 17 jaar uw salaris hebben betaald.’ Mooi niet. Als Verhofstadt straks de nieuwe doos uit Groot-Brittannië opent, krijgt hij Farage in zijn gezicht.

Je kunt beweren dat je de rol van een individu in een historisch proces niet moet overdrijven. Niet Farage maar David Cameron schreef dat referendum uit. Veel Tories wilden al lang een Brexit. Máár: zonder die doortrapte Farage was dat referendum onwaarschijnlijk geweest. Hij was de Brexitmug die boven het hoofd van David Cameron cirkelde en langzaam Tory-bloed opzoog. Met één harde klap wilde Cameron daar een eind aan maken. Het liep anders: Cameron sloeg zichzelf knock-out, de mug vloog grijnzend terug naar het Europarlement.

 Wie vindt dat Farage geen charlatan is maar een verstandig en verantwoordelijk politicus, dat Groot-Brittannië simpelweg zonder deal moet opstappen en de EU in haar sop moet laten gaarkoken, krijgt weerwoord van iemand die in 2014 met Farages econoom Roger Bootle ging eten. ‘Tijdens de maaltijd hield Bootle een fanatiek pleidooi voor het Britse uittreden uit de EU. Ik confronteerde hem met tegenargumenten, zoals de gevolgen voor de Britse export naar de EU. Bootle raakte geïrriteerd en werd steeds bozer. Het diner werd zelfs onaangenaam en ik verliet, wat zelden voorkomt, voortijdig de eettafel.’ U zegt: logisch dat het niet boterde tussen die Bootle en Guy Verhofstadt. Néé: de man die opstond omdat zijn disgenoot doof bleek voor elk enigszins verstandig tegenargument, was Derk Jan Eppink, aanstaande donderdag lijsttrekker van Forum voor Democratie. Dat je deze verkiezingen verrassend weinig hoort over Nexits, Dexits en Frexits, is wél een verdienste van Nigel Farage.

Vorige week ging Op het Tweede Gezicht over de ideologische tegenpool van Nigel Farage, Guy Verhofstadt, in zijn thuisland België ooit bekend als ‘da joenk’ en ‘baby-Thatcher’, tegenwoordig tot in de verste uithoeken van de Europese Unie doelwit van minder vleiende typeringen.

Theresa May, de premier die zich tot taak stelde de Brexit in goede banen te leiden, lag ook al op de sofa. Tijdens de sessie werd ontdekt dat zij inmiddels lijdt aan clownsangst en francofobie

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden