Land van AfkomstAmber Brantsen

Nieuwslezer Amber Brantsen: ‘In mijn hele leven is mijn afkomst nooit een thema geweest. Tot ik op tv kwam’

‘Ik heb nooit te maken gehad met discriminatie.’Beeld Ernst Coppejans

Amber Brantsen (30) zag nooit kleur. Tot een zwarte vrouw haar er laatst op wees dat je dan ook de problemen niet kunt zien. ‘Zo had ik het nooit bekeken. Ook ik leer van deze tijd.’

Toen vorige maand ophef ontstond over de zogenoemde ‘Divibokaal’, de interne prijs bij de NOS voor het vinden van diversiteit in hun uitzendingen, belde NOS-presentator Amber Brantsen haar moeder. ‘Zij is geboren in Suriname. Ik wilde weten wat ze ervan vond.’

En?

‘Ze snapte de ambitie om meer diverse gezichten te vinden, niet steeds weer die witte man met grijs haar in een pak. In haar omgeving hoorde ze dat daar behoefte aan is. Maar moet je daar een prijs aan verbinden? Zo van: hoera, we hebben er weer een gevonden? Het is genuanceerd, we kwamen er niet goed uit. Bij de NOS is besloten om te stoppen met die Divibokaal, het deed mensen pijn.’

Kende jij de bokaal al?

‘Ik kende hem, maar had de prijs nooit gezien. Het was een kleine beker die bij iemand thuis lag. Daar is een sticker op geplakt en toen werd het de Divibokaal. Het is bedacht door een werkgroep waar ook redacteuren in zitten die zelf een kleur hebben. Ja, die zijn er. De NOS is diverser geworden, zeker onder de jonge mensen die de laatste jaren zijn aangenomen. Daar zitten mensen tussen zoals ik, aan wie je niet meteen kunt zien wat precies hun achtergrond is. Ik weet niet hoeveel het er zijn en wat voor afkomst ze hebben, dat ga ik niet aan ze vragen.’

Amber Brantsen (Nederland, 1989) studeerde bestuurskunde aan de Rijksuniversiteit Leiden. Voor de NOS las ze het radionieuws op NPO 3FM en ze was co-host van het NOS Radio 1 Journaal. Daarna kwam de overstap naar het NOS Journaal op televisie. Ook maakt ze de NOS Formule 1 Podcast met Jan Lammers en Louis Dekker.

Dankzij een spreekbeurt over nieuwslezen kwam Amber Brantsen voor het eerst in een tv-studio. ‘Ik denk dat ik 10 was, bij mijn moeder zeurde ik net zo lang tot ze regelde dat we naar een nieuwsstudio konden. Eigenlijk wilde ik natuurlijk naar het Jeugdjournaal, maar dat voelde als onbereikbaar. Vanuit Zoetermeer was de regionale omroep, TV West, het dichtstbij. Daar kregen we een rondleiding.’

En toen?

‘Ik mocht een stukje voorlezen van de autocue. Een promo voor de uitzending van die avond, over boerenprotesten en de nieuwe trainer van ADO Den Haag. Op dat moment is een zaadje geplant. Ik wilde nieuwslezer worden.’

Waar kwam dat vandaan?

‘Ik vond nieuws altijd interessant. Mijn moeder keek het RTL Nieuws, mijn vader het NOS Journaal. Met hem keek ik ook naar documentaires, we lazen de krant. Tv vond ik glamourous, een beetje spannend.’

Robert Vuijsje interviewt voor de Volkskrant Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Hij sprak onder anderen met voormalig profvoetballer Orlando Engelaar (Surinaams), zanger Dinand Woesthoff (Indisch), en influencer Oumayma Elboumeshouli (Marokkaans).

Hoe heb je het aangepakt?

‘Zes jaar geleden begon ik bij de NOS als stagiair. Ik was freelancenieuwslezer bij Radio West en aan het einde van mijn stage gaf ik een audiotape af bij de NOS. Ik hoorde niets en dacht: ze vonden het vast zo slecht dat het te pijnlijk is om er iets over te zeggen. Maar in de laatste week werd gevraagd of ik bij de NOS wilde komen werken als freelancer.

‘Drie jaar later vond ik: dit was een goede start, nu wil ik wel eens kijken of ik nog verder kan. Zou ik van radio naar tv kunnen? Niet omdat het hoger is. Ik ben ambitieus, dit was een nieuwe stap. Ik vroeg om een screentest, die kreeg ik pas na een paar maanden. In de tussentijd probeerden ze me andere functies aan te raden, zoals verslaggever.’

Denk je dat je afkomst een rol speelde?

‘Nee, want ik heb mezelf naar binnen gewerkt. Zij hadden mij niet gevraagd. In mijn hele leven is mijn afkomst nooit een issue geweest. Tot ik op tv kwam. Net als de vraag hoe oud ik ben en of ik een partner heb. Ik heb begrepen dat het voor mensen thuis op de bank een spelletje werd: Amber heeft zulke mysterieuze ogen, waar zou ze vandaan komen? Op Twitter zag ik een discussie over waarom er nog geen Aziatische nieuwslezer is in Nederland. Daarin werd ik genoemd: kijk, er is er wel een.

‘Mijn oma stamt af van de oorspronkelijke bewoners van Suriname, de inheemsen, ze komt uit het binnenland. Mijn opa is Chinees-Surinaams. Mijn moeder ziet er meer Indisch uit en ik ook. Ik voel me niet per se Aziatisch en niet Surinaams, ik hoop vooral dat mensen me een goede presentator vinden.

‘Ik heb er altijd zo naar gekeken: de familie van mijn moeder heeft een kleur en de familie van mijn vader niet, hij komt uit Nederland. Het was gewoon mijn familie, ik heb nooit een kleur gezien. Ik kon zien dat de broers en zussen van mijn moeder verschillende kleuren hadden, maar daar dacht ik verder niet over na. De oudste is de donkerste en de jongste de lichtste. In de familie zeggen we voor de grap dat het pigment zeker op was.

‘Ik heb nooit te maken gehad met discriminatie. Voor mij is het makkelijk praten, dus ik moet nu bescheiden zijn. Een zwarte vrouw zei laatst tegen me: als je de kleur niet ziet, kun je de problemen ook niet zien. Zo had ik het nooit bekeken. Ook ik leer van deze tijd. Je kunt blijven zeggen dat het in Nederland niet zo erg is als in Amerika, maar dat betekent niet dat hier geen problemen bestaan. Wanneer een grote groep mensen zegt dat ze worden gediscrimineerd, dan is er een probleem.’

Nederlands

‘Bij sportwedstrijden. Lekker Hollands voor de tv.’

Surinaams

‘Op feesten met familie. Lekker eten, muziek, lachen, dansen. Gezellig en warm.’

Partner

‘Ik dacht altijd dat ik thuis zou komen met een lange, blonde man. Nu ben ik zielsgelukkig met Rachid (Finge, eerst ook werkzaam als nieuwslezer bij de NOS, red.). Hij heeft een Libanese vader en ook een Surinaamse moeder. We kennen elkaar via Twitter, onze afkomst speelde geen rol.’

Wit of blank

‘Vroeger zei ik blank, nu wit. Ik verander mee met de samenleving.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden