Niet geuite emoties tellen niet meer mee

IN HP/De Tijd hield Beatrijs Ritsema onlangs een betoog over het belang dat tegenwoordig aan het uiten van emoties wordt gehecht....

Of het nu om kinky seks gaat of om een lang geleden verloren vader, een weggelopen moeder of een nooit gekende opa, niemand schaamt zich ervoor dat uitbundig aan den volke te vertellen.

Arme mensen worden live uit hun financiële ellende gehaald, en we zien de presentator van een dergelijk programma gloriëren als was hij de afgezant Gods op aarde. Elke emotie is moreel goed, louter omdat het een emotie is. Wat er precies gevoeld wordt, en waardoor dat veroorzaakt wordt, maakt niet uit. Het toont aan dat er over een groot hart beschikt wordt, dat ook nog op de juiste plaats zit.

Wat ging er door je heen? Wat voelde je? Hoe voelde je je toen? zijn de meest gestelde vragen op de televisie. Zoals Ritsema zo juist opmerkt, gaat het hierbij om nep-emoties, even spectaculair als een zeepbel, en even vluchtig.

Zelfbeheersing of een vorm van waardigheid en redelijkheid in stand houden, is volstrekt uit de tijd, ja zelfs een beetje belachelijk geworden. De zaak-Woodward (de Britse au pair die beschuldigd werd een Amerikaanse baby te hebben gedood) bijvoorbeeld werd, althans in de pers, geheel door emoties beheerst. Rechtvaardigheid of een nuchtere kijk op de feiten waren daarbij niet nodig.

Datzelfde geldt voor de aanhoudende massahysterie na de dood van Diana. Mensen willen emoties zien, horen, voelen. Dat er ook in stilte geleden of genoten kan worden, maakt niet uit. Een emotie telt pas mee als andere mensen er iets van merken.

Het is een gevolg van de recente feminisering van onze maatschappij dat emoties zo belangrijk zijn geworden. Mannen praten immers niet écht met elkaar en vrouwen doen niets liever. Vraag aan een man die met een paar vrienden uit is geweest waar ze het over hebben gehad, en het antwoord zal iets zijn als: voetbal, werk.

Vrouwen keuren dat af: een goed gesprek is voor hen een semi-analyse waarin alle gevoelens, emoties, zielenroerselen aan bod zijn gekomen. Ze hebben een diepe minachting voor de noncommunicatie tussen mannen: die kunnen hun gevoelens niet tonen, en zijn daarom een stuk minder waard dan vrouwen, die dat maar al te graag doen.

Mannen willen niet altijd alles uitpraten, waarschijnlijk omdat ze weten dat het vaak geen zin heeft, en dat je ook goed met elkaar overweg kunt zonder in de diepste krochten af te dalen. Met een vergrootglas naar de eigen en andermans emoties kijken, zoals vrouwen dat graag doen, leidt in de meeste gevallen tot niets.

Mannen die samen naar een voetbalwedstrijd kijken, voelen ongetwijfeld net zo'n verbond als een paar vrouwen die hun emoties over tafel gooien, alleen hoeven ze er niet bij te praten.

Daar komt nog bij dat emoties niet meer gesublimeerd kunnen worden op een andere manier. Openbare terechtstellingen, de rituelen van de kerk, zelfs toneelstukken waar vroeger iedereen naartoe ging, dat is allemaal weggevallen. Het onverzadigbare medium van de televisie is het enige dat ons nog ter beschikking staat.

Liesbeth Wytzes

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden