Eeuwig levenNic. Tummers (1928-2020)

Nic. Tummers (1928-2020) was een multikunstenaar die de barricaden niet schuwde

Hij was 21 jaar lid van de Eerste Kamer namens de PvdA. Maar vooral was hij een kunstenaar met een warm hart voor zijn regio, de mijnstreek.

Nic. TummersBeeld .

Hij was een kunstenaar uit de mijnstreek die zijn vleugels uitsloeg naar de Randstad, Berlijn en Parijs, altijd nieuwsgierig naar de nieuwe avant-gardistische ontwikkelingen van na de oorlog. Maar zijn standplaats Heerlen bleef hij trouw.

Hij zette zich in voor behoud van moderne monumenten. De redding van het Glaspaleis in Heerlen – nu de culturele instelling Schunck – is een van zijn verdiensten.

Nic. Tummers is nationaal waarschijnlijk nog bekender als PvdA-politicus. Liefst 21 jaar zat hij voor die partij in de Eerste Kamer. En vijftien jaar vertegenwoordigde hij Nederland in de Raad van Europa. Toen hij in 2008 benoemd werd tot ereburger van de gemeente Heerlen, was zijn eerste opmerking: ‘Moet ik nu mijn mond gaan houden?’

Kunst en samenleving waren bij hem onverbrekelijk verbonden, ook in zijn leven en werk. Toen op 8 februari een hematoom bij hem werd vastgesteld, had hij ­extra zorg nodig. Uiteindelijk gaf een corona-infectie hem de genadeklap. Hij overleed 24 april. ‘Voor de uitvaart kozen we 1 mei, de Dag van de Arbeid; fijn dat de PvdA’ers in groten getale in de erehaag stonden’, zegt zijn zoon Martijn Tummers. Hij is de jongste van de zeven kinderen die zijn vader kreeg met de in 2014 overleden beeldhouwer Vera van Hasselt. Drie van hen traden in hun voetsporen en zijn nu zelf kunstenaar: dochters Kristianne en Tamira en zoon Arno.

Lessen bij Zadkine

Nic. Tummers was zoon van de Heerlense architect Henk Tummers. Na een opleiding aan de hbs – ‘zo goed en slecht als dat ging in de oorlog’, zegt Martijn – ging Nic. naar de Kunstnijverheidsschool in Maastricht. Hier ontmoette hij Vera van Hasselt. Toen hij in 1953 opviel met zijn inzending voor de competitie The Unknown Political Prisoner in Londen, kreeg hij een beurs om lessen te volgen bij de beeldhouwer Ossip Zadkine in ­Parijs. Terug uit Parijs gingen ze ­inwonen bij twee oudere dames in het Strijthagenshof in Welten, bij Heerlen. ‘Onvoorstelbaar’, zegt Martijn. ‘Inwonend op kamers zijn alle zeven kinderen geboren.’

Terwijl zijn vrouw beelden ging maken – het standbeeld van Mariken van Nieumeghen op de Grote Markt in Nijmegen is van haar hand – ontwikkelde Tummers zich tot een multikunstenaar.

Begin jaren vijftig plaatste hij als eerste het gedicht van Lucebert met de beroemde regel ‘Alles van waarde is weerloos’ in ­Galerie Zuid, een kunst- en literatuurtijdschrift. In de Heilige Moeder Annakerk in Heerlen, een betonnen koepel­gebouw van achitect Frits Peutz, staat een bronzen beeld van Tummers, het enige uitgevoerde werk van wat een veertiendelige Kruiswegstatie had moeten worden. ­Samen met de kunstenaar Constant voerde hij ruimtelijke experimenten uit in Amsterdam en Rotterdam. Hij ontwikkelde het begrip sculpto-urbanisme.

In 1966 richtte hij de Universiteit van de SocioRuimte op, een rijk documentatiecentrum van waaruit hij kennis deelde als ­docent sociale geschiedenis van de architectuur in Maastricht, Eindhoven, Tilburg en Delft. Hij was voorzitter van de Stichting Architectuur Museum en bouwde daarmee aan het Nederlands Architectuurinstituut in Rotterdam.

In zijn trouwjaar 1954 was hij lid geworden van de PvdA, waar hij zich snel ontpopte als een actievoerder die de barricaden niet schuwde. In 1974 kwam hij in de Provinciale Staten van Limburg en werd hij lid van de Eerste Kamer.

Hij was daar voorzitter van de vaste commissie voor Cultuur. Hij bleef ook de laatste jaren een veelgevraagd spreker vanwege zijn ­publicatie Carboonkolonisatie uit 1974. Zo bleef hij toch de man van de mijnstreek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden