Het eeuwige leven Nel de Jager (1953-2019)

Nel de Jager (1953-2019): Rockstar-stadmaker in de Haarlemmerbuurt

Nel de Jager wilde een zo divers mogelijk winkelbestand, maar moest vechten tegen Amsterdamse pandjesbazen, grote ketens en bureaucratie.

Nel de Jager.

Professioneel ruziemaker en buurtbemoeial koesterde Nel de Jager als geuzennamen. Zij wilde de winkelstraten in stadswijken redden, zoals die in de Haarlemmerbuurt in Amsterdam. En conflicten met pandjesbazen, grote ketens en ­bureaucraten zijn er dan snel. Haar zelf gekozen titel winkelstraatmanager was geen loze kreet. Jan Jager, oud-hoofdredacteur van Stadszaken.nl, die haar en haar werk op de voet volgde, noemt haar een rockstar-stads­maker – een punker in winkeliersland.

Ze was maar wat trots dat het winkelend publiek de Haarlemmerstraat en -dijk in 2012 verkoos tot Nederlands leukste winkelstraat. Drie jaar later ging het mis en kwam het tot een clash tussen haar en de winkeliersvereniging. Met lede ogen zag ze daarna toe hoe dezelfde straten daarna een prooi werden van Airbnb-verhuurders en de ‘toeristenwinkels’.

Ze was ook actief in de Oosterparkbuurt in Amsterdam en het Zeeheldenkwartier in Den Haag. Maar de tijd werd haar niet gegund de metamorfose die ze in de Haarlemmerbuurt teweeg had ­gebracht, ook hier tot stand te brengen. Anderhalf jaar geleden moest ze uit geldgebrek zelfs haar woning in Amsterdam verkopen. Ze verhuisde naar Leiden en betrok een oud wevershuisje, dicht bij haar dochter. Een jaar geleden kreeg ze kanker. Nel de Jager overleed 18 september.

Vrijbuiter

Ze werd geboren en groeide op in de Haagse Schilderswijk. Al jong was ze een vrijbuiter. Maar haar ­leven kende vele vraagtekens waarop ook haar dochter Merlin geen antwoord weet. ‘Ze kwam uit een groot gezin, maar zei daar ­weinig over, net zoals ze niet graag vertelde over haar ruzie met de winkeliersvereniging of over haar ziekte. Dat hoeft niemand te weten, zei ze altijd’, aldus Merlin. In haar jongere jaren trok ze door ­Nederland. Na Oudenbosch, Roosendaal en Tilburg woonde ze in Breda, waar ze een opleiding volgde aan de Sociale Academie. Hier ontmoette ze de man met wie ze haar dochter kreeg. In 1985 ging ze naar naar Amsterdam voor een studie sociologie van de gebouwde omgeving aan de UvA. Ze werkte daarna als consulent stadsvernieuwing bij het Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf en beleidsmedewerker economische ­zaken bij de stadsdeelraden.

In haar eigen Haarlemmerbuurt zag ze de winkelstraten verpauperen. Ze trok zich dat aan en probeerde daar samen met de winkeliers iets aan te doen, in eerste instantie als vrijwilliger.

Na masterclasses citymarketing en stad in opbouw ging ze werken aan een zo divers mogelijk winkelbestand met veel kleine exploitanten. Dat kon alleen als de huren laag bleven. Etalages mochten na sluitingstijd niet worden geblindeerd. En ze streed vooral furieus tegen leegstand. Als pandjesbazen even dachten dat ze uit speculatie-overwegingen een winkel leeg konden laten staan, trok ze aan de bel.

De Jager was zelf deel van de woon- en werkgemeenschap in de buurt. Ze was een echte nachtbraker die vaak als laatste uit de kroeg vertrok omdat ze nog zoveel wilde weten. In 2011 won ze de Piet Kranenberg-Ring vanwege haar inzet bij het oppeppen van de winkelstraten. In een interview met Het Parool zei ze: ‘Er werd mij wel verweten dat ik van hartstikke links ineens een ‘VVD-trut’ was geworden. Omdat ik het opnam voor de ondernemers. Dan zei ik: ‘Een trut mag je me vinden, naar mijn politieke voorkeur kun je me vragen.’’

Haar uitvaart vond in stilte plaats. Haar kist werd door haar dochter met haar vriend door de grachten van Leiden gevaren naar het crematorium, waar afscheid van haar werd genomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden